Giá dầu Brent quốc tế đã leo lên mức 103.14 USD một thùng, tăng mạnh so với mức 72.48 USD ghi nhận ngày 27 tháng Hai.
Ngay cả quyết định mới đây của Cơ quan Năng lượng Quốc tế về việc tung ra thị trường 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, tức quy mô lớn nhất trong lịch sử, cũng chưa đủ để chặn đà tăng. Chỉ trong một tuần, giá dầu đã tăng thêm khoảng 11%.
Dầu thô Mỹ cũng đi lên. Giá dầu nhẹ của Mỹ tăng 1.1% và đạt 96.82 USD một thùng sau khi Bộ Năng lượng Mỹ thông báo sẽ giải phóng 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ. Dù có những biện pháp can thiệp này, xung đột tại Iran vẫn khiến chi phí năng lượng toàn cầu leo thang.
Hai tuần kể từ khi chiến sự nổ ra, tác động đã thể hiện rõ tại nhiều trạm xăng trên thế giới. Tại châu Âu, giá nhiên liệu tăng nhanh, dù mức tăng tại Bulgaria hiện vẫn thấp hơn các nước khác.
Từ khi xung đột bắt đầu, giá khí tự nhiên đã tăng khoảng 50%, còn giá dầu tăng gần 27%. Một thống kê cho thấy chỉ trong mười ngày giao tranh, người dân châu Âu đã phải chi thêm khoảng ba tỉ euro cho hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.
Tại Mỹ, giá xăng đã tăng liên tục suốt 13 ngày, dù nước này là nhà sản xuất dầu và khí tự nhiên lớn nhất thế giới. Giá trung bình cho một gallon xăng đã đạt 3.60 USD, tương đương khoảng 95 cent cho mỗi lít, tức tăng hơn 20% so với một tháng trước.
Người sử dụng xe cỡ lớn bị ảnh hưởng mạnh hơn, vì một mẫu xe bán tải phổ biến có bình nhiên liệu 36 gallon hiện tốn thêm khoảng 22 USD để đổ đầy do giá tăng 62 cent mỗi gallon. Việc giá nhiên liệu leo thang đang trở thành vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị, khi một số trạm xăng xuất hiện các nhãn dán mang nội dung chỉ trích lựa chọn bỏ phiếu.
Một số người ủng hộ Tổng thống Donald Trump thậm chí đã gỡ bỏ các nhãn dán có khẩu hiệu chính trị khỏi xe để bày tỏ sự không hài lòng với chi phí nhiên liệu tăng mạnh. Nhiều người dân Mỹ cho biết mức giá hiện tại đang tạo áp lực lớn đối với chi tiêu hằng ngày.
Vương quốc Anh cũng đang chứng kiến đợt tăng giá mạnh, khi giá xăng và dầu diesel đã chạm mức cao nhất trong hơn một năm.
Trong vòng một tuần, giá nhiên liệu đã tăng hơn 10 pence cho mỗi lít, mức tăng nhanh nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng liên quan đến chiến sự tại Ukraine.
Một số trạm xăng phải cập nhật bảng giá mỗi ngày và thậm chí đóng cửa tạm thời do thiếu nguồn cung. Giá xăng trung bình tại Anh tăng thêm gần bảy pence mỗi lít, trong khi giá dầu diesel tăng mạnh hơn nữa.
Đối với các gia đình, chi phí đổ đầy một chiếc xe tiêu chuẩn đã tăng khoảng 6 bảng Anh. Do đó, Hiệp hội Ô tô Anh khuyến nghị người lái xe nên điều khiển xe tiết kiệm hơn, tránh tăng tốc hoặc phanh gấp để giảm mức tiêu thụ nhiên liệu.
Trong Liên minh châu Âu, giá nhiên liệu cũng leo thang ở nhiều nước. Dữ liệu của Ủy ban châu Âu cho thấy Đức đang đứng đầu về mức tăng giá.
Tại đây, giá nhiên liệu đã vượt qua ngưỡng hai euro một lít, gây áp lực lớn lên người sử dụng xe. Bộ trưởng Kinh tế Katharina Reiche cho biết Đức có kế hoạch giải phóng một phần kho dự trữ dầu quốc gia nhằm giảm bớt áp lực.
Bà cũng đề xuất quy định giới hạn tần suất các trạm xăng được phép tăng giá mỗi ngày, tương tự mô hình tại Áo. Theo đó, trạm xăng chỉ được phép tăng giá một lần trong ngày, nhưng có thể giảm giá bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, biện pháp này vẫn cần sự phê duyệt của quốc hội.
Tại Pháp, tình hình không khả quan hơn. Giá nhiên liệu tại đây cũng đã vượt mốc hai euro cho mỗi lít, trong khi giá dầu diesel tại một số nơi đã chạm mức 2.30 euro cho mỗi lít.
Giá tăng khiến nhiều người lựa chọn hạn chế sử dụng xe cá nhân. Bộ trưởng Tài chính Roland Lescure nói rằng mức tăng phản ánh diễn biến của thị trường toàn cầu, đặc biệt là việc giá dầu diesel tinh chế tăng mạnh.
Đối với những người thường đi lại đường dài, áp lực chi phí đã trở nên rõ rệt. Một chuyến đi khứ hồi trên tuyến đường dài khoảng 1.000 km nối Paris và Nice giờ đây tốn thêm từ 25 đến 30 euro tiền nhiên liệu.
Giới chức Pháp loại trừ khả năng tung thêm gói hỗ trợ để bù đắp chi phí nhiên liệu. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp cho biết ngân sách quốc gia không còn đủ dư địa cho các khoản trợ cấp mới.
Bối cảnh này khiến tình trạng người dân sang nước láng giềng như Bỉ, Tây Ban Nha hoặc Italy để tìm nhiên liệu rẻ hơn trở nên phổ biến và được gọi là du lịch nhiên liệu.
Tại Bulgaria, xu hướng tương tự cũng xuất hiện, đặc biệt tại khu vực gần biên giới Romania. Tại thị trấn Durankulak, nhiều tài xế Romania thường xuyên sang mua xăng và còn đổ đầy các bình chứa lớn.
Nhân viên trạm xăng tại đây cho biết tình trạng này đã diễn ra từ trước khi có xung đột. Tại Romania, giá nhiên liệu đã tăng khoảng 30 cent cho mỗi lít trong một tuần, khiến xăng dầu tại Bulgaria trở nên rẻ hơn tương đối.
Đến thời điểm hiện tại, mức tăng tại Bulgaria vẫn thấp hơn nhiều quốc gia châu Âu. Các chuyên gia lý giải điều này do Bulgaria chủ yếu nhập khẩu dầu thô từ Kazakhstan với tỉ lệ hơn 80%, tức không đi qua khu vực Trung Đông hay eo biển Hormuz, nơi đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột.
Ngược lại, cấu trúc nguồn cung tại Tây Âu khác biệt, khiến giá tại các nước như Đức hay Tây Ban Nha tăng mạnh hơn.
Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo tình hình có thể thay đổi nhanh chóng nếu xung đột tiếp tục leo thang. Khi căng thẳng kéo dài, thị trường dầu toàn cầu nhiều khả năng phải chịu áp lực lớn hơn và điều này sẽ đẩy giá nhiên liệu lên cao hơn nữa trong những tuần tới.
