Đối với ông David Dương - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VWS, mùa xuân năm nay mang nhiều ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là cột mốc nhìn lại gần hai thập kỷ bền bỉ với “lời hứa xanh”, mà còn là thời điểm khởi động những bước đi mới, táo bạo hơn cho tương lai: Hình thành hệ sinh thái Khu công nghiệp công nghệ xanh Việt – Mỹ, một dự án tầm vóc quốc tế mang theo khát vọng kiến tạo tương lai bằng những giá trị bền vững.
Bền bỉ vì môi trường xanh
Nhấp ngụm trà thơm khi tiết Xuân đang về trên thành phố, ông David Dương chậm rãi nhớ lại hành trình trở về Việt Nam từ Mỹ, mang theo kinh nghiệm và khát vọng ứng dụng công nghệ hiện đại để giải quyết bài toán rác thải đô thị. Khi ấy, xử lý rác vẫn chủ yếu là chôn lấp thủ công, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ô nhiễm. Ông chọn con đường khó, là đầu tư công nghệ chôn lấp hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn Mỹ, với yêu cầu nghiêm ngặt hơn nhiều so với thông lệ.
Tại Khu liên hợp Đa Phước, toàn bộ hệ thống được thiết kế tuần hoàn và kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt là hai yếu tố then chốt trong xử lý rác là nước rỉ rác và khí gas phát sinh từ rác. Đây chính là “tử huyệt” của các bãi chôn lấp nếu không được xử lý triệt để. Vì vậy, VWS đã đầu tư hệ thống quan trắc hiện đại, công nghệ xử lý khép kín và quy trình kỹ thuật vận hành liên tục nhằm đảm bảo mọi chỉ số đều nằm trong ngưỡng an toàn.
Trong 20 năm qua, khu liên hợp vẫn vận hành an toàn tuyệt đối với công suất 10.000 tấn/ngày theo đúng theo thiết kế và các dự kiến ban đầu. Điểm thay đổi duy nhất chính là lượng rác tiếp nhận. Từ mức trung bình 3.000 – 4.000 tấn/ngày, khối lượng rác được điều chuyển về đây có thời điểm vượt mốc hơn 7.000 tấn/ngày (70% lượng rác hằng ngày của thành phố). Áp lực khối lượng xử lý tăng buộc đội ngũ kỹ sư, chuyên gia phải theo dõi sát sao từng khâu vận hành để bảo đảm tuyệt đối an ninh môi trường và an toàn cho người lao động.
Đến nay, Khu liên hợp Đa Phước đã tiếp nhận và xử lý hơn 30 triệu tấn rác sinh hoạt cho TP.HCM - con số minh chứng sống động cho vai trò thầm lặng nhưng không thể thay thế của VWS trong bức tranh đô thị. “Điều quan trọng nhất với chúng tôi, trong 20 năm qua là luôn đảm bảo an ninh cho môi trường và an toàn cho con người. Giữ được cam kết ấy mới là điều đáng tự hào”, ông David Dương chia sẻ.
Không chỉ là nơi xử lý rác, Đa Phước còn trở thành một “phòng thí nghiệm thực tế mở”, đã đón hơn 500 đoàn tham quan trong và ngoài nước. Sinh viên, nhà khoa học, các đoàn công tác quốc tế được tận mắt chứng kiến toàn bộ quy trình xử lý từ đầu vào đến đầu ra, từ nước thải sau xử lý đạt chuẩn đến hệ thống thu gom khí gas phát điện. Với ông David Dương, sự minh bạch chính là cách tốt nhất để khẳng định niềm tin. “Chúng tôi không che giấu bất cứ điều gì. Làm môi trường thì phải công khai, phải để người dân và xã hội cùng giám sát”.
Chính nền tảng vận hành nghiêm túc ấy đã giúp VWS đứng vững suốt nhiều năm, đồng thời tạo đà để doanh nghiệp nghĩ đến những bước đi xa hơn, lớn hơn.
Khát vọng Khu công nghiệp công nghệ xanh
Theo dõi sát các chủ trương mới của Chính phủ, ông David Dương đặc biệt đánh giá cao Nghị quyết 98 (sửa đổi) của Quốc hội - cơ chế đặc thù dành cho TP.HCM. Ông ví đây như một “thượng phương bảo kiếm” giúp thành phố chủ động hơn trong quyết định và triển khai dự án, rút ngắn thời gian, tháo gỡ những nút thắt hành chính vốn làm nản lòng nhà đầu tư.
Trong cơ hội mới này, VWS đã sẵn sàng cho bước chuyển mình lên công nghệ Đốt rác phát điện (WTE). “Chỉ cần thành phố chấp thuận chủ trương, chúng tôi cam kết tối đa khoảng 18 tháng sẽ đưa nhà máy vào vận hành” - ông cho biết. Tuy nhiên, theo doanh nhân David Dương, điều cốt lõi vẫn là khâu tổ chức thực hiện, tận dụng hiệu quả các cơ chế đặc thù để biến chủ trương thành hiện thực phát triển.
“Tâm huyết lớn nhất của tôi trong năm 2026 là thúc đẩy phát triển dự án Khu công nghiệp công nghệ xanh tại Long An (nay thuộc Tây Ninh)”. Từ thực tiễn nhiều năm làm môi trường, ông cho rằng Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt. Đó là chúng ta nói nhiều đến khu công nghiệp công nghệ cao, nhưng trong tương lai, tiêu chuẩn quan trọng nhất phải là xanh và bền vững.
Trong tổng diện tích hơn 1.700 ha được giao quản lý, VWS dự kiến dành khoảng 300 ha cho các hoạt động xử lý môi trường, phần còn lại phát triển khu công nghiệp công nghệ xanh Việt - Mỹ. Đây sẽ là một hệ sinh thái khép kín, nơi hạ tầng kỹ thuật, năng lượng, viễn thông, xử lý chất thải đều đạt chuẩn quốc tế. Doanh nghiệp vào đầu tư chỉ cần tập trung sản xuất, nghiên cứu và phát triển.
Một điểm nhấn chiến lược là ý tưởng phối hợp để có văn phòng FDA của Mỹ ngay trong khu công nghiệp. Khi đó, các sản phẩm thực phẩm, dược phẩm, thiết bị y tế sẽ được kiểm định tại chỗ để xuất khẩu trực tiếp sang Mỹ, giúp doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí. “Nhà đầu tư cần gì, thị trường cần gì thì mình phải nghĩ đủ, làm đủ. Khi niềm tin được xây dựng, dòng vốn sẽ ở lại lâu dài” - ông David Dương nhấn mạnh.
Với tầm nhìn chiến lược trong tương lai, ông David Dương ấp ủ khát vọng về khu công nghiệp xanh không chỉ có nhà máy và máy móc, mà phải đặt con người ở vị trí trung tâm, xây dựng không gian sống, làm việc, dịch vụ đồng bộ cho công nhân và chuyên gia.
Xuân tri ân và khát vọng phát triển bền vững
Trong không khí Tết, ông David Dương dành nhiều thời gian nói về đội ngũ cán bộ, công nhân viên, người lao động, những người đã gắn bó với VWS suốt chặng đường dài. Hơn 80% nhân sự tại đây có thâm niên lâu năm, thậm chí có người đã đồng hành với VWS từ những chuyến rác đầu tiên khi khu liên hợp bắt đầu vận hành từ 20 năm trước.
“Với chúng tôi, đó không chỉ là quan hệ lao động, mà là sự gắn kết như một gia đình” - ông David Dương trải lòng. Nhiều công nhân dù đã qua tuổi lao động theo quy định, nếu còn đủ sức khỏe, Công ty vẫn tạo điều kiện làm việc phù hợp, được tham gia bảo hiểm và hưởng đầy đủ các quyền lợi.
Không khí xuân tại Khu xử lý rác cũng mang nét rất riêng, nơi sắc mai vàng rực rỡ hòa quyện cùng hoa cỏ, tiểu cảnh được chuẩn bị từ sớm, không chỉ để tạo không gian xuân ấm áp cho đội ngũ cán bộ nhân viên làm việc xuyên Tết, mà còn sẵn sàng để chào đón người dân tham quan, giao lưu trong những ngày đầu năm.
Hành trình 20 năm xử lý rác bền bỉ đến khát vọng hình thành khu công nghiệp công nghệ xanh Việt - Mỹ, ông David Dương cho rằng đó là một hành trình liền mạch. “Làm môi trường không chỉ là xử lý cái đã thải ra, mà còn là tạo ra những mô hình phát triển để tương lai không phải trả giá” - ông nhấn mạnh.
“Giữa mùa xuân Bính Ngọ, khát vọng xanh của chúng tôi vẫn lặng lẽ đơm hoa như một lời cam kết sắt son của người con xa xứ gửi về quê hương, về một Việt Nam phát triển nhanh nhưng không đánh đổi môi trường và tương lai.”
Nhân dịp năm mới, David Dương kính chúc bà con một năm mới mã đáo thành công, cùng nhau xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh nhưng luôn bền vững và xanh tươi. Niềm tin khởi sắc ánh lên trong mắt ông.
PV
