Ngày 10/7, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã tổ chức talkshow "Chốt nguyện vọng thông minh", quy tụ đại diện nhiều cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng nhằm giải đáp những băn khoăn của thí sinh sau kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Điểm sàn chỉ là điều kiện nộp hồ sơ, không phải điểm trúng tuyển
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp, Trường Đại học Tài chính - Marketing cho biết, điểm sàn và điểm chuẩn là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.
Theo bà Phụng, điểm sàn là ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào, tức mức điểm tối thiểu để thí sinh được quyền đăng ký xét tuyển vào một ngành hoặc một trường. Chỉ cần thấp hơn điểm sàn rất nhỏ, chẳng hạn đạt 15,999 điểm trong khi điểm sàn là 16, thí sinh cũng không đủ điều kiện nộp hồ sơ.
Trong khi đó, điểm chuẩn là mức điểm trúng tuyển cuối cùng sau khi kết thúc đăng ký nguyện vọng, Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn tất quá trình lọc ảo và các trường xét tuyển theo chỉ tiêu. Các trường sẽ lấy thí sinh từ mức điểm cao xuống thấp cho đến khi đủ số lượng tuyển sinh.
"Điểm chuẩn có thể bằng hoặc cao hơn điểm sàn, nhưng không bao giờ thấp hơn điểm sàn", bà Phụng nhấn mạnh.
Bà Phụng cũng cho rằng, điểm chuẩn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số lượng hồ sơ đăng ký, chỉ tiêu tuyển sinh và mặt bằng điểm của thí sinh.
Ví dụ, nếu một ngành chỉ có 30 chỉ tiêu và đúng 30 thí sinh đủ điều kiện đăng ký thì điểm chuẩn có thể bằng điểm sàn. Ngược lại, với các ngành có sức hút lớn như Marketing, số lượng thí sinh đăng ký rất đông trong khi chỉ tiêu hạn chế thì điểm chuẩn sẽ được đẩy lên cao hơn đáng kể.
Không nên chỉ nhìn điểm thi
Bên cạnh điểm thi, bà Phụng lưu ý thí sinh cần tính đầy đủ các mức điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng cũng như điểm thưởng từ chứng chỉ ngoại ngữ hoặc thành tích học sinh giỏi nếu trường có áp dụng.
Bởi, thực tế có nhiều trường hợp điểm thi thấp hơn điểm chuẩn nhưng vẫn trúng tuyển nhờ được cộng điểm ưu tiên và điểm khuyến khích theo quy định.
Điều quan trọng nhất là thí sinh không nên thấy điểm của mình vừa bằng điểm sàn rồi chỉ đăng ký một nguyện vọng duy nhất.
Trong thời gian còn lại, các em nên rà soát toàn bộ danh sách nguyện vọng, sắp xếp theo đúng thứ tự yêu thích và bổ sung thêm những lựa chọn phù hợp, nhất là khi điểm số chỉ ở mức điểm sàn hoặc thấp hơn đáng kể so với điểm chuẩn của các năm trước.
Chọn ngành trước, chọn trường sau
Tiến sĩ Mai Đức Toàn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh, Trường Đại học Gia Định cũng cho rằng, thí sinh cần phân biệt rõ điểm sàn và điểm chuẩn.
Ông cho biết tại Trường Đại học Gia Định, điểm chuẩn hằng năm thường cao hơn điểm sàn từ 0,5 đến 2 điểm, tùy từng ngành đào tạo.
Đối với các nhóm ngành đặc thù như Sức khỏe, Sư phạm và Pháp luật, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo đối với những ngành có yêu cầu cao về chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp.
Theo ông Toàn, khi đăng ký nguyện vọng, thí sinh không nên chỉ nhìn vào điểm sàn mà cần cân nhắc đồng thời điểm thi của bản thân, điểm chuẩn các năm trước, mức độ yêu thích ngành học, năng lực học tập lâu dài cũng như điều kiện kinh tế của gia đình.
"Ngành, trường mà mình yêu thích nhất nên được đặt ở nguyện vọng cao nhất. Sau đó mới đến các phương án an toàn và dự phòng. Việc xây dựng nguyện vọng cần có chiến lược nhưng cũng không nên quá an toàn đến mức bỏ qua ngành học mình thực sự mong muốn", ông Toàn chia sẻ.
Cao đẳng không phải là lựa chọn "thấp hơn"
Ở góc độ giáo dục nghề nghiệp, Thạc sĩ Nguyễn Thụy Vương Khanh, Phó Giám đốc Trung tâm Truyền thông, Tuyển sinh và Dịch vụ, Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM cho rằng, nhiều thí sinh có điểm ở mức trung bình vẫn mang tâm lý phải bằng mọi giá vào đại học.
Theo bà, các em nên coi lựa chọn học cao đẳng là một hướng đi phù hợp với năng lực, điều kiện và mục tiêu nghề nghiệp của bản thân, thay vì xem đây là phương án "kém hơn" đại học.
Khi đưa ra quyết định, thí sinh cần cân nhắc ít nhất bốn yếu tố: khả năng trúng tuyển, sự phù hợp giữa ngành học với năng lực và sở thích, điều kiện tài chính cùng thời gian học tập, cũng như cơ hội việc làm và học liên thông sau này.
Bà Khanh cho biết, việc đào tạo cao đẳng hiện nay có nhiều lợi thế như thời gian học ngắn, chương trình thiên về thực hành, gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Không chỉ vậy, khi lựa chọn giữa nhiều trường có cùng mức điểm xét tuyển, thí sinh cũng nên tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, tỷ lệ thực hành, mức độ kết nối doanh nghiệp, học phí, môi trường học tập và chính sách hỗ trợ sinh viên.
"Tôi cho rằng điều quan trọng không phải là bằng mọi giá phải vào đại học, mà là chọn đúng ngành, đúng môi trường và đúng năng lực của mình. Một lựa chọn vừa sức, học được, làm được và có cơ hội phát triển lâu dài sẽ giá trị hơn nhiều so với việc chỉ chạy theo bằng cấp", bà Khanh chia sẻ.
Các chuyên gia đều đồng thuận cao với việc sắp xếp nguyện vọng nên dựa trên mức độ yêu thích, năng lực bản thân và khả năng trúng tuyển, thay vì chỉ nhìn vào điểm sàn hoặc danh tiếng của trường. Đây sẽ là yếu tố quyết định giúp thí sinh gia tăng cơ hội trúng tuyển vào đúng ngành học mong muốn.