Sáng 13/11, tại Hà Nội, Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về khảo cổ học toàn quốc lần thứ 60, năm 2025”.
Hội thảo năm nay công bố 385 bài báo khoa học, bao gồm các chuyên đề quan trọng từ khảo cổ học tiền sử, sơ sử và nhà nước sớm, đến lịch sử, Champa - Óc Eo và khảo cổ học dưới nước.
Các báo cáo đã mang đến cái nhìn toàn diện về những phát hiện và nghiên cứu mới nhất, cung cấp những cứ liệu khoa học tin cậy, làm giàu thêm tri thức về nguồn gốc và bản sắc văn hóa dân tộc.
Theo PGS.TS Bùi Văn Liêm, Phó Trưởng Ban tổ chức Hội thảo, năm 2024-2025 ghi nhận nhiều thành tựu nổi bật của khảo cổ học Việt Nam.
Ở khảo cổ học tiền sử, các cuộc khai quật tại Thái Nguyên, Lai Châu, Nghệ An, Gia Lai, Ninh Thuận… phát hiện nhiều di tích cư trú, mộ táng, mảnh tước, công cụ đá, đồ gốm, trầm tích văn hóa có niên đại từ 12.000 đến 3.500 năm, cung cấp dữ liệu quan trọng về sự phát triển kỹ nghệ chế tác đá và đời sống cư dân thời Hòa Bình, hậu Hòa Bình.
Khảo cổ học sơ sử và nhà nước sớm tiếp tục bổ sung các phát hiện mới tại Sơn La, Bắc Kạn, Ninh Bình, Hà Nội, Vũng Tàu, Bình Dương… Các phát hiện này làm rõ thêm niên đại, tầng văn hóa và đặc trưng cư trú từ thời Đồng Đậu, Gò Mun đến Đông Sơn, đặc biệt xác định thêm nhiều lớp cư trú Đông Sơn ở Thành Dền, Cổ Loa và Luy Lâu.
Ở khảo cổ học lịch sử, 201 báo cáo phản ánh loạt phát hiện mới về kiến trúc tôn giáo, đồ gốm, đồ kim loại, vật liệu xây dựng, mộ táng, tượng thờ… giúp nhận diện rõ hơn đời sống kinh tế, văn hóa từ thời Lý, Trần đến Nguyễn.
Khảo cổ học Champa - Óc Eo ghi nhận 38 báo cáo, nổi bật là phát hiện tại Tháp K, Liễu Cốc, Khánh Lễ, Mỹ Sơn, Bình Thuận và Huế, xác định cấu trúc, niên đại và chức năng của các kiến trúc tôn giáo, cư trú.
Khảo cổ học dưới nước có 17 báo cáo, tập trung vào khu vực miền Trung và Nam Bộ, góp phần xác định tuyến giao thương cổ, niên đại tàu đắm và các hiện vật có giá trị cao. Những kết quả này cho thấy hoạt động khảo cổ học Việt Nam diễn ra sôi nổi, đạt hiệu quả cao và tiếp tục đóng góp quan trọng vào việc phục dựng lịch sử văn hóa dân tộc.
Hội thảo khảo cổ học toàn quốc lần thứ 60 diễn ra trong hai ngày 13, 14/11 với nhiều phiên báo cáo và thảo luận của các tiểu ban về những hoạt động khảo cổ sôi nổi trên toàn quốc 1 năm qua.
Các đại biểu tập trung thảo luận về những vấn đề nổi bật của khảo cổ học Việt Nam hiện nay, đặc biệt là những kết quả khai quật ghi nhận niên đại sớm, các tầng văn hóa có diễn biến phức tạp và sự thay đổi trong kỹ nghệ chế tác công cụ đá, mảnh tước, hạch cuội nguyên liệu ở nhiều địa điểm trên cả nước.
Một số đại biểu đề xuất tăng cường nghiên cứu liên ngành, đặc biệt giữa khảo cổ học, địa chất, cổ sinh và địa mạo nhằm làm rõ hơn bối cảnh hình thành di tích. Bên cạnh đó là giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nhằm lưu trữ và xử lý dữ liệu để nâng cao độ chính xác của các lớp văn hóa.
