Nhiều trang mạng liên tục rao bán dữ liệu thông tin cá nhân
Đại biểu Thạch Phước Bình nhấn mạnh, bảo đảm an toàn thông tin luôn là một trong các nhiệm vụ quan trọng, liên hệ mật thiết đến sự phát triển bền vững của đời sống xã hội, quốc gia, dân tộc; nguy cơ mất an toàn thông tin lại đang có chiều hướng gia tăng, trở thành mối đe dọa trực tiếp tới sự ổn định phát triển của các quốc gia, chế độ. Theo bao cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2022 cho thấy, bên cạnh những mặt đạt được vẫn còn một số hạn chế trong công tác phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, tiếp tục diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi.
Phân tích làm rõ hơn thực trạng tội phạm mạng và sử dụng công nghệ cao, đại biểu Thạch Phước Bình nêu rõ, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn trong công cuộc chuyển đổi số với hơn 50% dân số sở hữu 130 triệu thuê bao di động, dân số dưới 35 tuổi chiếm hơn 50%, thuê bao internet khoảng 67%. Thời gian sử dụng điện thoại thông minh trung bình của người Việt Nam là 2h/ngày. Tăng trưởng thương mại điện tử tốc độ 30%/năm.
Đại biểu Thạch Phước Bình phát biểu.
Các ứng dụng dịch vụ khai thác thế mạnh công nghệ thông tin đang là chìa khóa mở ra các giải pháp mới mẻ, trong đó phải kể đến lộ trình số hóa, chuyển đổi số, tiến hành xây dựng mô hình Chính phủ điện tử, Chính phủ số. Mô hình số sẽ tạo ra sự thay đổi trong hệ thống điều hành, quản lý, hướng đến một mối liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước với Nhân dân, Chính phủ với doanh nghiệp, tạo ra sự đồng bộ, nhất quán giữa các cơ quan, bộ, ban, ngành, đoàn thể, góp phần đổi mới kinh tế, cải cách hành chính.
Tuy nhiên, những mối đe dọa an ninh phi truyền thống trên không gian mạng, nền tảng số, nguy cơ về mất an toàn thông tin lại đang có chiều hướng gia tăng, trở thành mối đe dọa trực tiếp tới sự ổn định, phát triển của không ít quốc gia, chế độ. Theo thống kê của Cục An toàn thông tin, trong quý 1/2021 đã có tổng số 1.271 cuộc tấn công mạng, gây ra sự cố nhằm vào các hệ thống thông tin tại Việt Nam. Với các phương thức như: Tấn công cài mã độc, tấn công lừa đảo, tấn công thay đổi giao diện. Tình trạng rò rỉ dữ liệu người dùng hiện nay vẫn chưa được kiểm soát, nhiều trang mạng trong nước và quốc tế vẫn liên tục rao bán dữ liệu chứa thông tin về căn cước công dân số, điện thoại, thư điện tử của hàng triệu người Việt Nam.
Bên cạnh đó, việc đầu tư vào các sản phẩm bảo mật, diệt virus, quản trị văn phòng vẫn dừng ở các con số khiêm tốn. Ngoài ra, các hoạt động tội phạm công nghệ cao còn nhắm đến việc phá hoại hệ thống máy tính bằng cách phát tán các mã độc, ăn cắp các thông tin về thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng của nạn nhân, lấy cắp các thông tin tình báo, bí mật quốc gia, mua bán trái phép vũ khí, ma túy.
Đáng lo ngại về sự tràn lan của các tin giả
Đáng lo ngại hơn nữa là sự tràn lan của các tin giả, đối tượng tin tặc không thể tấn công vào hệ thống dữ liệu phần mềm nhưng lại tung tin giả có sức phá hoại, gây thiệt hại không hề kém so với các loại virus, sâu máy tính, phần mềm gián điệp cùng các loại tội phạm trên không gian mạng, nền tảng số khác. Một vấn đề nan giải khác là các tổ chức tội phạm về ma túy, cờ bạc, khiêu dâm, mua bán người đang coi không gian mạng là môi trường kinh doanh kiếm lợi và dễ dàng che đậy hành vi phạm tội.
Toàn cảnh phiên họp.
Chỉ rõ nguyên nhân của thực trạng trên, đại biểu Thạch Phước Bình nêu rõ, có thể thấy rằng, do khuôn khổ pháp lý chưa hoàn chỉnh, chưa đồng bộ, trở thành điểm nghẽn đầu tiên trong không gian số. Mặt khác, chế tài còn chưa đủ nghiêm khắc, luật chưa quy định rõ ràng và cụ thể các điều kiện thu thập thông tin, mức độ hay biện pháp cần phải tiến hành để bảo vệ thông tin cũng như các giải pháp ứng cứu, khắc phục hay ngăn chặn xâm nhập. Hơn nữa, luật cũng chưa có quy định cụ thể, rõ ràng về việc đền bù khi xảy ra hành vi vi phạm an toàn thông tin cá nhân.
Hiện nay, Việt Nam đứng thứ 80 trên thế giới về ứng dụng công nghệ thông tin. Tuy nhiên, tỷ lệ người dân có ý thức trong việc bảo đảm an toàn thông tin chỉ khoảng 11%, trong khi đó, tại các nước phát triển, tỷ lệ này chiếm tới 60%.
Để đảm bảo an toàn thông tin, góp phần hạn chế, phòng, chống tội phạm mạng, tội phạm công nghệ cao, đại biểu Thạch Phước Bình kiến nghị Chính phủ, bộ, ngành, đơn vị có giải pháp nâng cao nhận thức cho nhân viên, người tiêu dùng, bộ phận chuyên trách về an toàn thông tin.
Đồng thời, nâng cao ý thức sử dụng các dịch vụ thông tin, nhất là nguồn thông tin từ nước ngoài. Nâng cao khả năng nhận biết, tiếp nhận thông tin, khả năng tự vệ, miễn dịch trước những thông tin độc hại đối với sinh viên, học sinh, về nguy cơ yếu tố đe dọa an toàn thông tin; cần phân tách các vùng mạng và có phương án bảo vệ riêng, mỗi vùng mạng thiết lập và bảo vệ các kết nối VPN, thiết lập hệ thống phòng, chống xâm nhập cho các vùng thông tin xác thực mạnh và chữ ký số…
