Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức trong các ngày 11, 12 và 13/5/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội.
Chủ đề của Đại hội là “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”. Tiêu đề của Báo cáo chính trị là “Nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”.
Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Để đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới, Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đã đặt ra một phương châm hành động mang tính cốt lõi: “Khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia”.
Không dừng lại ở những khẩu hiệu, định hướng này đang được cụ thể hóa thành những chỉ tiêu "cứng", những phong trào có thể đo lường, nhằm đảm bảo Mặt trận thực sự sát dân, đồng hành cùng Nhân dân.
Đo lường hiệu quả bằng công thức "3 Dễ - 3 Rõ - 3 Đo"
Lâu nay, một trong những trăn trở lớn nhất trong công tác Mặt trận ở cơ sở là tình trạng một số phong trào còn mang tính hình thức, chưa mang lại hiệu quả cao. Nhận diện rõ điểm nghẽn này, định hướng trong nhiệm kỳ tới là đổi mới việc phát động các phong trào thi đua dựa trên dữ liệu, số liệu và kết quả thực chất.
Thay vì những báo cáo chung chung, các hoạt động sẽ được thực hiện áp dụng bằng công thức: "3 Dễ - 3 Rõ - 3 Đo". Cụ thể, các chương trình phải Dễ hiểu - Dễ nhớ - Dễ làm; Rõ mục tiêu - Rõ trách nhiệm - Rõ thời hạn; và quan trọng nhất là phải Đo đầu vào - Đo đầu ra - Đo tác động.
Đặc biệt, Báo cáo chính trị nhấn mạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ luật nghiêm minh, kiên quyết "không bao biện làm thay, không né tránh va chạm, không chạy theo thành tích". Yêu cầu đặt ra đối với mỗi cán bộ Mặt trận là phải rèn luyện phong cách "3 gần" (Gần dân - gần cơ sở - gần không gian số) và "4 không" (Không hình thức - không né tránh - không đùn đẩy - không làm sai chức năng).
Để hoạt động Mặt trận đi vào đời sống, không gì thiết thực hơn là chăm lo trực tiếp cho "miếng cơm, manh áo" của những người yếu thế. Dấu ấn đậm nét minh chứng cho sức mạnh hành động này là nỗ lực huy động hơn 24.700 tỷ đồng, góp phần xóa hơn 334.000 căn nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước trước thời hạn.
Phát huy đà tiến đó, trong giai đoạn 2026 - 2031, MTTQ Việt Nam đặt mục tiêu vận động và huy động trên 50.000 tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội. Một chỉ tiêu rất cụ thể và sát sườn đã được chốt: 100% Ủy ban MTTQ cấp xã phải có ít nhất 01 mô hình an sinh cộng đồng để trực tiếp hỗ trợ hộ nghèo, người yếu thế, gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Không chỉ kêu gọi ủng hộ, cách làm an sinh cũng sẽ thay đổi minh bạch hơn. Mặt trận dự kiến xây dựng và vận hành bản đồ số về dân sinh, thiết lập Quỹ trợ giúp khẩn cấp cộng đồng và áp dụng cơ chế đánh giá công khai mọi chương trình an sinh định kỳ hàng quý với sự tham gia giám sát của chính người thụ hưởng.
Lấy "Niềm tin" làm thước đo
Trong kỷ nguyên số, để gần dân hơn, MTTQ Việt Nam xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ đột phá.
Theo đó, phấn đấu 100% xã, phường sẽ thiết lập trang mạng xã hội để tương tác trực tiếp, tiếp nhận kiến nghị của người dân. Cùng với đó, "Cổng Mặt trận số" sẽ được triển khai đồng bộ để tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của Nhân dân 24/7. Bằng cách này, mọi tâm tư, bức xúc từ ngõ xóm sẽ được truyền tải trực tiếp và nhanh chóng nhất tới các cấp chính quyền.
Điểm nhấn đáng chú ý là sự ra đời của phong trào “Bình dân học vụ số” nhằm phổ cập kỹ năng công nghệ cho người lao động, nông dân, người lớn tuổi. Chỉ khi người dân biết dùng công nghệ, họ mới có thể thực sự tương tác và giám sát thông qua các nền tảng số mà Mặt trận tạo ra.
Mọi sự đổi mới suy cho cùng đều hướng tới một đích đến: Lòng dân. Nhiệm kỳ này, MTTQ Việt Nam mạnh dạn đề ra chỉ tiêu hàng năm sẽ tổ chức đánh giá độc lập bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh, đồng thời 100% các cấp tổ chức "Tháng nghe dân nói".
Đây là minh chứng rõ nét cho thấy, MTTQ đang từng bước bước xuống khỏi những bục bệ hội nghị, đi sâu vào từng khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc. Khi hoạt động Mặt trận được "cân đong đo đếm" bằng sự ấm no của người nghèo, bằng những cây cầu, mái nhà được xây dựng, và bằng chính sự tin tưởng của người dân, thì khi ấy, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc mới thực sự phát huy những giá trị to lớn nhất.
Ông Nguyễn Bình Minh, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chánh Văn phòng Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam cho biết, để hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, vào tháng 9/2025, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương, lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Điều tôi mong muốn nhất ở nhiệm kỳ này là thấy rõ sự đổi thay ở cấp cơ sở: họp ít hơn; làm việc, hành động nhiều hơn; ít khẩu hiệu hơn, nhưng kết quả nhiều hơn; ít thủ tục hơn, nhiều nụ cười của Nhân dân hơn". Dự thảo Báo cáo chính trị đã xây dựng kế hoạch hành động gắn kết chặt chẽ với cơ sở. Trong 15 chỉ tiêu nhiệm kỳ, có tới 12 chỉ tiêu gắn trực tiếp với cơ sở. Điều này đảm bảo các hoạt động của Mặt trận thực sự đi vào đời sống người dân.
Cùng với đó là sự phân công nhiệm vụ chi tiết, quy định rõ đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, cấp chỉ đạo và tiến độ thực hiện cụ thể cho từng giai đoạn, với phương châm "3 dễ, 3 rõ, 3 đo". Đồng thời đổi mới lắng nghe ý kiến nhân dân thông qua việc triển khai nền tảng "Mặt trận số" để tiếp nhận phản hồi của người dân 24/7 và tổ chức các diễn đàn "Nghe dân nói" ở tất cả các cấp.
Cũng theo Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chánh văn phòng Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam cho biết, Dự thảo Báo cáo chính trị nhiệm kỳ này có nhiều điểm mới quan trọng thể hiện sự kế thừa và đổi mới. Dự thảo Báo cáo chính trị đã xây dựng hệ thống giải pháp, nhiệm vụ vừa mang tính bao quát toàn diện các yêu cầu của Đảng và nhân dân, vừa cụ thể hóa để MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên dễ dàng triển khai. Thêm vào đó, các chỉ tiêu được đề ra cụ thể cho nhiệm kỳ mới, được rà soát kỹ lưỡng, đảm bảo tính khả thi cao hơn và có thể đo lường được hiệu quả thực hiện.
Báo cáo chính trị lần này đặt ra trong bối cảnh rất đặc biệt, kế thừa những điểm ưu việt nhưng có 3 nội dung trọng tâm gồm: Cụ thể hóa tinh thần các Nghị quyết của Đảng vào báo cáo chính trị; Thể hiện vai trò, vị thế lớn hơn của Mặt trận trong việc xây dựng tương tác, đối tác với các tổ chức chính trị - xã hội và các hội đoàn; Bám sát các mục tiêu cụ thể. Dự thảo lần này xây dựng các nhóm giải pháp vừa mang tính bao quát hết các yêu cầu đối với công tác Mặt trận, vừa mang tính cụ thể để các tổ chức thành viên dễ thực hiện.
Dự thảo Báo cáo chính trị đã đề ra 3 đột phá chiến lược gồm: Hoàn thiện cơ chế, đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam các cấp, tập trung hướng về cơ sở và địa bàn dân cư; Nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát, phản biện xã hội theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa, ngay từ khâu xây dựng chính sách; Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Một điểm mới nổi bật khác so với nhiệm kỳ trước là việc bổ sung Chương trình hành động số 7 về tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam.
