Chiều 7/8, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức công bố và ra mắt “Bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP, du lịch thôn buôn trên nền tảng số của tỉnh Đắk Lắk”, đồng thời phát động chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm” số hóa, chuẩn hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng.
Hội nghị do ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk chủ trì, với sự tham dự của đại diện các cơ quan chuyên môn, địa phương, doanh nghiệp và hợp tác xã.
Minh bạch vùng trồng bằng dữ liệu số
Việc đưa dữ liệu nông sản lên bản đồ số không chỉ nhằm ứng dụng công nghệ vào quản lý mà còn hướng tới xây dựng hệ thống thông tin đồng bộ về vùng nguyên liệu, sản phẩm và các chủ thể tham gia chuỗi sản xuất.
Trong đó, sầu riêng là một trong những ngành hàng được đặc biệt quan tâm khi thị trường xuất khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, nguồn gốc và tính minh bạch.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ để chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao giá trị nông sản là yêu cầu tất yếu. Trước những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế về tính minh bạch, ngành nông nghiệp địa phương phải có sự chuyển mình mạnh mẽ.
Từ yêu cầu này, UBND tỉnh Đắk Lắk giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng Bản đồ số, hướng tới quản lý vùng nguyên liệu đồng bộ, minh bạch hơn, đồng thời tăng khả năng quảng bá và kết nối thị trường cho các sản phẩm chủ lực.
Đối với sầu riêng, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói là những mắt xích đặc biệt quan trọng trong chuỗi xuất khẩu chính ngạch. Khi các thông tin được chuẩn hóa, cập nhật trên hệ thống, cơ quan quản lý có thêm công cụ theo dõi vùng nguyên liệu, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong kết nối nguồn hàng, còn sản phẩm có cơ sở rõ ràng hơn để chứng minh nguồn gốc.
“30 ngày đêm” chuẩn hóa dữ liệu sầu riêng
Ngay sau khi ra mắt 'bản đồ số', tỉnh Đắk Lắk phát động chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm”, tập trung số hóa, chuẩn hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng lên Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của tỉnh.
Đây được xem là nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh việc duy trì thị trường cho sầu riêng không còn chỉ phụ thuộc vào sản lượng hay chất lượng quả, mà ngày càng gắn chặt với khả năng chứng minh nguồn gốc và tuân thủ các yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Nếu trước đây câu chuyện phát triển sầu riêng chủ yếu xoay quanh mở rộng diện tích, nâng năng suất và tìm đầu ra thì nay bài toán đặt ra là từng vùng trồng, cơ sở đóng gói và các mắt xích trong chuỗi cung ứng phải được quản lý bằng dữ liệu rõ ràng, chính xác và có khả năng truy xuất.
UBND tỉnh Đắk Lắk giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối, phối hợp với UBND các xã, phường, các hội, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp rà soát, cập nhật dữ liệu thường xuyên, bảo đảm tính chính xác và đồng bộ.
Thực tế này cho thấy hiệu quả của “bản đồ số” phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng dữ liệu từ cơ sở. Một vùng trồng đã thay đổi hiện trạng nhưng chưa được cập nhật, thông tin thiếu chính xác hoặc dữ liệu giữa các khâu không thống nhất đều có thể ảnh hưởng đến hiệu quả truy xuất nguồn gốc.
Vì vậy, sau số hóa còn là yêu cầu duy trì một hệ thống dữ liệu “sống”, được thường xuyên rà soát, kiểm tra và cập nhật.
Đối với một ngành hàng có giá trị xuất khẩu cao như sầu riêng, việc xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch còn mang ý nghĩa bảo vệ thương hiệu địa phương. Khi vùng trồng và cơ sở đóng gói được nhận diện rõ ràng trên hệ thống, việc quản lý chuỗi sản xuất có cơ sở chặt chẽ hơn, qua đó hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến uy tín chung của sầu riêng Đắk Lắk khi xảy ra vấn đề về truy xuất nguồn gốc.
Từ những vùng sản xuất ngoài thực địa đến “bản đồ” dữ liệu trên môi trường số, Đắk Lắk đang từng bước chuyển từ quản lý ngành hàng theo phương thức truyền thống sang quản trị bằng dữ liệu.
Trong cuộc cạnh tranh ngày càng khắt khe của thị trường nông sản quốc tế, để trái sầu riêng đi xa không chỉ cần đạt chất lượng mà còn phải có nguồn gốc rõ ràng và một “hồ sơ số” đủ tin cậy.
