Các chuyên gia cảnh báo việc khôi phục ngành dầu mỏ xuống cấp của Venezuela sẽ mất ít nhất một thập kỷ, thậm chí lâu hơn.
Theo phân tích, quốc gia Nam Mỹ này cần đầu tư hàng chục tỷ USD để tái thiết ngành dầu khí sau nhiều năm bị cô lập, tham nhũng và chịu tác động từ các lệnh trừng phạt kinh tế.
Điều này đặt ra câu hỏi về tốc độ cải thiện cơ sở hạ tầng dầu mỏ mà Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể thực hiện sau khi chính quyền Caracas thay đổi lãnh đạo. Ông Trump tuyên bố sẽ đưa các công ty dầu khí Mỹ vào Venezuela để khôi phục hạ tầng và “bắt đầu tạo ra lợi nhuận”.
Sản lượng dầu của Venezuela đã giảm hơn hai phần ba so với thời kỳ đỉnh cao cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, hiện chỉ chiếm khoảng 1% sản lượng toàn cầu, dù quốc gia này sở hữu trữ lượng dầu thô đã được chứng minh lớn nhất thế giới.
Các chuyên gia của UBS nhận định cơ sở hạ tầng dầu khí Venezuela “gần như bị phá hủy” sau nhiều năm quản lý yếu kém dưới thời cố Tổng thống Hugo Chavez và người kế nhiệm Nicolas Maduro.
Họ cho biết do tình trạng quản lý sai lầm kéo dài tại công ty dầu khí quốc doanh PDVSA, cộng thêm tác động từ các lệnh trừng phạt và thiếu nhân lực chất lượng, năng lực sản xuất hiện chỉ bằng một phần ba so với trước thời Chavez.
Trong kịch bản thận trọng, việc tăng thêm một triệu thùng mỗi ngày có thể mất từ 5 đến 10 năm, còn để đạt mức ba triệu thùng/ngày như trước đây có thể cần tới 15 năm.
Sản lượng dầu của Venezuela đã giảm từ 3,4 triệu thùng/ngày năm 1997 xuống khoảng một triệu thùng hiện nay, trong khi các lệnh trừng phạt của Mỹ tiếp tục siết chặt xuất khẩu. Để đảo ngược xu hướng này, quốc gia Nam Mỹ cần nguồn vốn đầu tư dài hạn.
Ông Greg Pardy, chuyên gia tại RBC Capital Markets, cho rằng thiệt hại xuất phát từ “chủ nghĩa tài nguyên, các cuộc đình công và sa thải nhân sự tại PDVSA dưới thời Chavez, cộng với hạ tầng xuống cấp và áp lực từ lệnh trừng phạt”.
Ông nhận định việc dỡ bỏ hoàn toàn trừng phạt có thể giúp tăng thêm vài trăm nghìn thùng/ngày trong vòng 12 tháng, nhưng để khôi phục sản lượng về mức ba triệu thùng/ngày sẽ đòi hỏi nhiều năm đầu tư khoảng 10 tỷ USD mỗi năm, cùng với môi trường an ninh ổn định - hai yếu tố không dễ đạt được.
Điều này đồng nghĩa phải mất nhiều năm trước khi tác động từ việc hồi sinh ngành năng lượng Venezuela thực sự ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu. Ông Joe DeLaura, chuyên gia tại Rabobank, đánh giá ngành dầu khí Venezuela hiện chỉ còn là “cái bóng của quá khứ”.
Ông cho rằng cần một lượng vốn khổng lồ để đưa sản lượng trở lại mức trước đây, sau nhiều thập kỷ thiếu đầu tư. Thời gian tối thiểu để đạt được điều này là từ 5 đến 10 năm, ngay cả trong điều kiện thuận lợi, khi vẫn còn nhiều vấn đề chưa rõ ràng về hệ thống thu gom, đường ống và cảng xuất khẩu.
Ông đưa ra ví dụ: sau khi Mỹ tiến vào Iraq năm 2003, phải đến năm 2010 sản lượng và xuất khẩu mới trở lại mức 2,4 triệu thùng/ngày như năm 2000-2001.
Do sản lượng hiện tại quá thấp, bất kỳ gián đoạn nào trong ngắn hạn cũng khó tác động lớn đến giá dầu toàn cầu, vốn đang giảm do nguồn cung vượt cầu.
Chuyên gia Daan Struyven của Goldman Sachs nhận định nếu Venezuela có thể nâng sản lượng lên hai triệu thùng/ngày vào cuối thập kỷ này, giá dầu Brent có thể giảm khoảng 4 USD mỗi thùng. Hiện giá Brent đang ở mức 61 USD/thùng, giảm so với 76 USD cùng kỳ năm ngoái.
