Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM cho biết, hiện nay, nhiều quy định liên quan tới đất đai vẫn còn vướng mắc, bất cập. Cụ thể, theo kết quả rà soát, Bộ Tư pháp đã nhất trí có 183 nội dung quy định mâu thuẫn, chồng chéo; 306 nội dung tại 145 văn bản quy phạm pháp luật có quy định không rõ ràng, có cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không khả thi, gây khó khăn trong áp dụng, thực hiện pháp luật.
Bên cạnh đó, có 153 nội dung tại 93 văn bản quy phạm pháp luật có quy định tạo gánh nặng chi phí tuân thủ; hạn chế việc đổi mới sáng tạo, phát triển động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hội nhập quốc tế.
Trong khi đó, theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong lĩnh vực đầu tư, tài chính cũng có nhiều vướng mắc. Cụ thể, có 97 nội dung tại 61 văn bản quy phạm pháp luật có quy định mâu thuẫn, chồng chéo; có 71 nội dung tại 28 văn bản quy phạm pháp luật có quy định không rõ ràng, có cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không khả thi, gây khó khăn trong áp dụng pháp luật, tập trung một số quy định tại pháp luật.
Ngoài ra, có 88 nội dung tại 15 Luật; 14 Nghị định có quy định tạo gánh nặng chi phí tuân thủ; chưa có quy định việc đổi mới sáng tạo, phát triển động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hội nhập quốc tế.
Trước thực trạng đó, ông Châu kiến nghị một số giải pháp, như bổ sung cho phép cá nhân nước ngoài là người sử dụng đất.
“Việc bổ sung quy định cá nhân nước ngoài nhập cảnh hợp pháp được mua và sở hữu nhà ở theo quy định của pháp luật về nhà ở là người sử dụng đất không gây ra tác động bất lợi về pháp lý, không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, mà còn đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật theo chủ trương của Đảng”, ông Châu nói.
Thứ hai, ông Châu kiến nghị phân loại đất phải phân loại cụ thể, đảm bảo tính logic, khoa học, tương tự như cơ chế phân loại đất của Luật Đất đai 2013.
Thứ ba, Điều 16 Luật Đất đai 2024 đã quy định rất chi tiết về trách nhiệm của Nhà nước về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, thế nhưng, ông Châu đề nghị xem xét để có thể bổ sung thêm chính sách đối với đất sử dụng cho hoạt động tín ngưỡng như đất “rừng thiêng”, “núi thiêng” tại một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Thứ tư, ông Châu đề nghị sửa đổi Điều 22 Luật Đất đai 2024 quy định về cơ quan có chức năng quản lý đất đai và công chức làm công tác địa chính ở cấp xã và các điều, khoản khác của Luật Đất đai 2024 có liên quan đến trách nhiệm, thẩm quyền quản lý đất đai, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp xã.
Ông Châu đề nghị sửa đổi theo hướng quy định rõ trách nhiệm và tăng thêm thẩm quyền quản lý đất đai của cấp xã, để cấp xã có thẩm quyền giải quyết các thủ tục hành chính về đất đai tại cấp xã, phục vụ nhu cầu thường xuyên của người dân và phù hợp với quy định về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Ông Châu cũng đề nghị phân quyền cho cấp xã liên quan tới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) và đăng ký biến động đất đa cho cấp xã, đi đôi với cấp sổ đỏ điện tử để Bộ Nông nghiệp & Môi trường, Sở Nông nghiệp & Môi trường dễ hậu kiểm.
Ông Châu giải thích: Sổ đỏ bằng giấy hiện nay chỉ sau 3 lần đăng ký biến động đất đai thì hết chỗ, buộc phải đổi sổ đỏ tốn nhiều thời gian, trong lúc việc đăng ký biến động đất đai là nhu cầu thường xuyên của người sử dụng đất để thế chấp, vay vốn tín dụng để làm ăn, nên rất cần thiết chuyển sang cấp sổ đỏ điện tử để không bị hạn chế như sổ đỏ bằng giấy, tương tự như “Bằng khoán điền thổ” trước năm 1975 tuy chỉ có 4 trang giấy.
