Sáng 11/11, Quốc hội nghe Chính phủ trình bày Tờ trình và cơ quan thẩm tra báo cáo dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi).
Định hướng chiến lược lâu dài
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thay mặt Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi).
Theo đó, dự thảo Bộ luật gồm 21 chương, 318 điều được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015 và Luật Giao thông đường thủy nội địa năm 2004.
Dự thảo Bộ luật đã thực hiện phân cấp triệt để cho UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện quản lý Nhà nước về đường thủy nội địa, trừ nhiệm vụ lập, phê duyệt và quản lý quy hoạch ngành quốc gia.
Dự thảo Bộ luật có 54 thủ tục hành chính được bãi bỏ. Các thủ tục hành chính còn lại được sửa đổi, bổ sung theo hướng đơn giản hóa, cắt giảm 7 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Đáng chú ý, Dự thảo Bộ luật bổ sung tầm nhìn quy hoạch dài hạn 100 năm đối với kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa, cảng cạn nhưng không thay thế thời kỳ quy hoạch 10 năm và tầm nhìn 30 năm nhằm tạo cơ sở định hướng chiến lược lâu dài.
Đồng thời, bổ sung quy định về khung tiêu chí, ngành lựa chọn nhà đầu tư cảng biển, cảng thủy nội địa, danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, điều kiện, nghĩa vụ của nhà đầu tư và cơ chế giám sát.
Dự thảo Bộ luật cũng bổ sung quy định xác định thời hạn hoạt động đối với dự án bến cảng biển phân kỳ thành nhiều dự án thành phần không vượt quá giới hạn của pháp luật về đầu tư. Khi hết thời hạn, dự án chấm dứt và không gia hạn.
Tài sản kết cấu hạ tầng gắn liền với đất được bàn giao cho Nhà nước nếu còn phù hợp với quy hoạch và có điều kiện chuyển tiếp với các dự án.
Riêng dịch vụ hoa tiêu do doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện, quy định lộ trình sắp xếp đối với doanh nghiệp đang có vốn cổ phần.
Doanh nghiệp được giao cung cấp dịch vụ hoa tiêu tại vùng, tuyến có nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước do sử dụng kết cấu hạ tầng. Nhà chức trách Hàng hải Việt Nam được để lại một phần tiền phí thu theo quy định của Chính phủ.
Làm rõ cơ sở đề xuất tầm nhìn quy hoạch 100 năm
Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Ủy ban tán thành việc bổ sung các chính sách đặc thù ngay trong dự thảo Bộ luật nhằm tạo đột phá, thúc đẩy phát triển lĩnh vực này.
Tuy nhiên, do đây là những cơ chế, chính sách mới, quan trọng, đề nghị Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định, đồng thời đánh giá đầy đủ tác động đến ngân sách Nhà nước và khả năng huy động nguồn lực thực hiện.
Liên quan đến quy hoạch kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy và cảng cạn, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cơ sở đề xuất tầm nhìn quy hoạch 100 năm. Đồng thời, cần thuyết minh lý do chỉ cho phép cảng thủy nội địa tiếp nhận tàu biển, tàu sông Việt Nam mà không áp dụng đối với tàu biển nước ngoài.
Ủy ban cũng đề nghị cân nhắc quy định về thời hạn hoạt động của dự án bến cảng biển để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cải tạo, nâng cấp cảng.
Đối với chính sách phát triển công nghiệp hàng hải, Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các quy định về phát triển trung tâm cơ khí chuyên ngành, liên kết chuỗi sản xuất và hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Về dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải, đường thủy và cơ chế để lại một phần phí cho nhà chức trách Hàng hải Việt Nam, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với các đề xuất của Chính phủ, song đề nghị tiếp tục đánh giá tác động và báo cáo cấp có thẩm quyền cho phép áp dụng cơ chế này.
