Trong không khí chào đón Quốc khánh 2/9 và mùa Trung thu, hình ảnh Đường Lâm, Văn Miếu Sơn Tây, Thành cổ cùng những biểu tượng quen thuộc như cổng làng, cây đa, mái ngói, tường đá ong... được khai thác làm chất liệu cho nhiều sản phẩm phục vụ du khách.
Từ những món quà nhỏ hay sản phẩm ẩm thực lấy cảm hứng từ di sản, câu chuyện về vùng đất có thể được truyền tải theo cách gần gũi, dễ tiếp cận hơn. Một sản phẩm mang hình ảnh Đường Lâm có thể gợi mở câu chuyện về làng cổ; hình ảnh Văn Miếu Sơn Tây nhắc nhớ truyền thống hiếu học, trong khi Thành cổ gắn với những dấu ấn lịch sử của xứ Đoài.
Nghệ nhân ưu tú, họa sĩ Nguyễn Tấn Phát, người có nhiều năm nghiên cứu và thực hành nghệ thuật, cho rằng đưa hình ảnh và câu chuyện di sản vào sản phẩm sáng tạo là hướng tiếp cận phù hợp, giúp văn hóa đến gần hơn với đời sống, đặc biệt là giới trẻ.
Theo anh, một món quà lưu niệm hay sản phẩm ẩm thực nếu được đầu tư về ý tưởng không chỉ có giá trị sử dụng mà còn có thể trở thành điểm khởi đầu để người dùng tìm hiểu về lịch sử, văn hóa địa phương.
“Điều quan trọng là sản phẩm phải kể được câu chuyện của vùng đất. Khi người trẻ cầm một món quà mang hình ảnh Đường Lâm, Thành cổ hay Văn Miếu Sơn Tây, họ không chỉ nhìn thấy một hình ảnh đẹp mà còn muốn biết phía sau đó là câu chuyện gì, giá trị gì và vì sao nó cần được gìn giữ”, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát chia sẻ.
Tuy nhiên, theo anh, sáng tạo trên chất liệu văn hóa cần dựa trên sự tôn trọng, nghiên cứu và kiểm chứng, tránh biến các biểu tượng di sản thành những họa tiết trang trí đơn thuần.
Thực hành nghệ thuật của nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát cũng hướng tới việc đưa công chúng đến gần hơn với nghệ thuật truyền thống thông qua trải nghiệm. Các hoạt động hướng dẫn trải nghiệm sơn mài tại đình Hà Vĩ (Hàng Hòm, Hà Nội) giúp người tham gia trực tiếp tìm hiểu chất liệu, kỹ thuật và quá trình tạo tác.
“Khi công chúng được trực tiếp ‘chạm’ vào chất liệu và câu chuyện văn hóa, khoảng cách giữa di sản với đời sống sẽ được rút ngắn. Đây cũng là hướng để các giá trị truyền thống được tiếp nhận bằng trải nghiệm và tiếp tục tạo cảm hứng cho những sáng tạo mới”, anh nói.
Việc đưa hình ảnh và câu chuyện di sản vào sản phẩm đời sống vì thế không chỉ tạo thêm những sản phẩm đặc trưng cho du lịch Sơn Tây, mà còn mở ra cách tiếp cận mới với văn hóa. Từ một món quà, món ăn hay trải nghiệm, du khách có thể tiếp tục khám phá Thành cổ, đề Và, làng cổ Đường Lâm và những giá trị văn hóa của xứ Đoài.
Mùa thu năm nay, Sơn Tây vì thế không chỉ là điểm đến để tham quan, mà còn là nơi du khách có thể khám phá những câu chuyện, thưởng thức hương vị và mang theo những sản phẩm chứa đựng dấu ấn văn hóa của vùng đất.
