Nhớ. Bởi, đấy là di tích các nhà báo chiến sĩ tiền bối trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng, với nghề nghiệp, lập nên Hội Nhà báo Việt Nam theo chỉ dẫn của Đảng và Bác kính yêu. Nhớ. Bởi đó là điểm tựa để chúng ta đi, sáng láng hôm nay, mai sau và mãi mãi!
69 năm qua, những người làm báo có mái ấm ngôi nhà mang tên Hội Nhà báo Việt Nam (HNBVN) nền nếp gia phong. Ngôi nhà mà vị Cha già dân tộc - Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà báo vĩ đại Hồ Chí Minh răn dạy: “Đó là một tổ chức chính trị và nghề nghiệp. Nhiệm vụ của Hội Nhà báo là phải làm cho hội viên đoàn kết chặt chẽ, giúp đỡ nhau để nâng cao trình độ chính trị và nghề nghiệp”! (Đại hội II-HNBVN (17/4/1959). Ngôi nhà mà Người từng tận tình khuyên nhủ con cháu: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng, cây bút trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”! (Đại hội III – HNBVN – tháng 9/1962).
Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam cùng các vị quan khách tại Lễ khánh thành Bia tưởng niệm Di tích lịch sử Quốc gia Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng.
69 năm qua, những hội viên nhà báo Việt Nam hăm hở đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng quyết liệt và vẻ vang của Đảng, của dân tộc, anh dũng chiến thắng quân xâm lược Pháp; Chiến thắng Mỹ ngụy, non sông thu về một mối; Đập tan bọn tàn độc xâm lược biên cương phía Nam, phía Bắc; Phá thế bao vây cấm vận nghiệt ngã của thế lực thù địch; Vượt lên chính mình, đổi mới chính mình, tư duy mới mẻ của chính mình để có đất nước Việt Nam rạng ngời hôm nay...
Suốt dặm dài oai hùng ấy, những hội viên nhà báo hãnh diện vững bước bởi có một điểm tựa tin yêu: HNBVN quy tụ thành khối thống nhất ý chí và hành động những “nhà báo chiến sĩ” yêu nghề, say nghề, nhất mực thủy chung với Đảng, với nước, với dân. Điểm tựa tin yêu ấy được nhen nhóm, tiếp lửa ngay từ những ngày khởi lập Hội trong lời thư Bác gửi Lớp dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng tại ATK: “Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung là kháng chiến, kiến quốc thành công!” (Trích thư gửi lớp dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, ngày 9/6/1949).
Dấu ấn HNBVN đậm mãi trong tâm trí các nhà báo từ thời xa lắc xa lơ, đó là việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhau ngay tại các tòa soạn, các chi hội nhà báo; là những lớp chuyên sâu nghề nghiệp của tổ chức Báo chí Quốc tế OIJ, trường Báo chí OIJ... Là việc giữa thời quản lý kinh tế lỗi thời, kẻ thù bao vây cấm vận... vậy mà chúng ta đã có “Giải Báo chí Bông lúa vàng” phối hợp với Bộ Nông nghiệp khích lệ sức phát hiện của nhà báo, sự sáng tạo của nông dân trên mặt trận nông nghiệp, xây dựng nông thôn…
Những năm đất nước bước vào công cuộc đổi mới, Giải Báo chí của Hội càng thêm rộ rạt. Bắt đầu là “Giải báo chí Toàn quốc của HNBVN” khởi thảo từ đầu thập niên 90 của thế kỷ trước; sau này là nền tảng, căn cốt của “Giải báo chí Quốc gia” vận hành thanh thoát hơn 10 năm nay. Theo đó là rất nhiều Giải báo chí chuyên đề phối hợp với các bộ, ban, ngành, đoàn thể... góp sức phát hiện, khích lệ, quảng bá, nhân rộng tạo nên luồng gió thi đua đầy mãnh lực của báo giới từ Trung ương tới các địa phương.
Chăm lo “Bồi dưỡng chính trị, nghề nghiệp” cùng với Học viện Báo chí và Tuyên truyền, các Khoa đào tạo Báo chí khu vực là Trung tâm Bồi dưỡng Nghiệp vụ Báo chí của HNBVN ngày một chuyên sâu, hiện đại về phương tiện, lý thuyết gắn với thực hành. Là sự năng động của Thường trực Hội, các ban chuyên môn, với những cuộc hội thảo sâu sắc về chính trị, nghề nghiệp, đạo đức, thời cuộc, về trách nhiệm xã hội – nghĩa vụ công dân trước sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, phương tiện truyền thông, của không gian mạng thời 4.0, bắt nhịp mạnh mẽ với xu thế phát triển hiện đại; thôi thúc những người làm báo luôn luôn sáng tạo, đắm say với nghề.
Tự tin, trách nhiệm, bởi chúng ta luôn được Đảng, Nhà nước và HNBVN tạo thế, tạo đà trên mỗi bước đường đi. “Ngày Báo chí cách mạng” (21/6) do Đảng quyết định. Ngày ấy, hằng năm được tổ chức trọng thể biểu dương vai trò báo chí và nhà báo; tăng cường mối liên hệ mật thiết với công chúng; chí cốt với sự lãnh đạo của Đảng, với truyền thống cách mạng vẻ vang của nghề báo! Tự tin, hãnh diện với “Hội Báo tết – Báo Xuân” do HNBVN khởi xướng, vận hành suốt mấy mươi Xuân nay, thành cuộc đua làm báo hay, đẹp, đúng, trúng, bản sắc và hiện đại, rôm rả, tưng bừng từ Trung ương đến địa phương, nay là “Hội báo Toàn quốc” thêm đa hình, đa thanh, đa sắc, đậm đà, mới mẻ, sáng tạo, trách nhiệm. Tự hào, với việc lưu giữ quá khứ hiển vinh bằng việc ra đời “Bảo tàng Báo chí Việt Nam” tôn vinh các thế hệ làm báo, tri ân chân dung các nhà báo liệt sĩ, ghi công những nhà báo tài danh, khẳng định vai trò to lớn của báo chí cách mạng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tin tưởng, bởi chính tổ chức HNBVN đã định ra danh hiệu “Huy chương vì sự nghiệp Báo chí Việt Nam” nay là “Kỷ niệm chương” ghi nhận, tôn vinh sự đóng góp của nhà báo vào sự nghiệp báo chí cách mạng. Tự tin, bởi suốt dặm trường cách mạng HNBVN luôn theo sát cổ vũ, động viên, khích lệ, bồi dưỡng chính trị, nghề nghiệp và đạo đức; ngăn chặn cái hư, cái xấu; bảo vệ cái phải, cái đúng của báo chí...
Thời cơ chế kinh tế thị trường, đồng tiền hiện hai mặt: mặt trái như bùa mê, thuốc bẫy tàn phá đạo đức, nhân cách của số ít người có chức có quyền, trong đó có cả nhà báo, khiến lòng tin của công chúng bị suy giảm; bởi thế HNBVN đã nhanh chóng điều chỉnh từ “Quy ước đạo đức báo chí” gắn kết chặt chẽ với Luật Báo chí thành “Quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo”. Chưa khi nào như lúc này, quy định đạo đức nghề nghiệp được các cấp Hội Nhà báo đặt ra như tiêu chí cần có trước nhất của mỗi người làm báo, khiến cho những nhà báo chân chính nhận thấy HNBVN thực sự là điểm tựa, là niềm tin yêu, là nơi để cái đẹp luôn được tôn vinh nhân rộng, cái xấu được ngăn chặn, tẩy rửa.
Đức đạo căn cốt, trách nhiệm xã hội, trách nhiệm công dân được tôi luyện, thôi thúc khiến cho các hội viên nhà báo dù hoạt động ở lĩnh vực nào, loại hình nào, phương tiện nào, thời nào cũng miệt mài tích tụ kiến thức văn hóa, kiến thức cuộc sống và nghề nghiệp như lẽ sống ở đời. Luôn dấn mình vào thực tiễn để thông tin giàu sức sống, để tác phẩm có sức lan tỏa và lưu giữ lâu bền với đối tượng bạn đọc, nghe, xem của mình.
Chúng ta đã, đang đi trên xa lộ thông tin thênh thênh, mênh mang của cuộc cách mạng 4.0. Theo đó, nhà báo không chỉ tiếp thu mà còn phải ứng dụng công nghệ thành thạo và sáng tạo. Việc tác nghiệp hôm nay, ngày mai của nhà báo đã và đang khác xưa cả trời cả vực. Dẫu là vậy thì kỹ năng nghề báo và chuẩn mực đạo đức sẽ mãi dẫn chỉ đường đi, đích đến cho các tác phẩm báo chí của nhà báo. Ở đó HNBVN mãi mãi là điểm tựa tin yêu cho mỗi chúng ta, như những gì chúng ta đã trải nghiệm suốt 69 năm qua!
Tháng 4 – năm 2019
Nguyễn Uyển
