Những năm gần đây, ngành vận tải được xác định là một trong những lĩnh vực phát thải khí nhà kính lớn, đặc biệt tại các đô thị lớn. Việc các phương tiện sử dụng xăng, dầu hoạt động với mật độ cao không chỉ làm gia tăng lượng khí CO2 phát thải ra môi trường mà còn gây ô nhiễm không khí, tiếng ồn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.
Trước thực trạng đó, việc từng bước thay thế các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng xe điện được xem là giải pháp quan trọng, góp phần giảm phát thải, hướng tới hệ thống giao thông xanh và bền vững hơn.
Bắt kịp xu hướng này, nhiều doanh nghiệp vận tải đã chủ động đưa xe điện vào khai thác, coi đây là hướng đi chiến lược trong quá trình chuyển đổi mô hình hoạt động.
Trước đây sử dụng xe xăng để chạy taxi, song thời gian gần đây, ông Trịnh Văn Hậu (Hà Nội) đã quyết định chuyển sang xe điện. “Xe điện giúp tiết giảm đáng kể chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng so với xe truyền thống, đồng thời mang lại lợi thế cạnh tranh khi thị trường vận tải ngày càng ưu tiên các dịch vụ thân thiện với môi trường. Việc sử dụng xe điện cũng đem lại trải nghiệm di chuyển êm ái, thoải mái hơn cho hành khách”- ông Hậu chia sẻ.
Cũng bắt kịp xu thế chuyển đổi xanh, ông Nguyễn Văn Ký - Đại diện Nhà xe Hào Hương, Hợp tác xã Vận tải Quang Trung (tỉnh Thanh Hóa) cho biết, chỉ trong vòng hai năm qua, đơn vị đã từng bước thay thế khoảng 50% số lượng xe đang khai thác bằng xe điện.
“Sử dụng xe điện không chỉ giúp hạn chế tiếng ồn, giảm ô nhiễm không khí mà còn nhận được sự ủng hộ tích cực từ khách hàng. Đây chính là động lực để những doanh nghiệp vận tải như chúng tôi tiếp tục mạnh dạn đầu tư, từng bước nâng tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch, hướng tới xây dựng mô hình vận tải xanh, bền vững”- ông Ký chia sẻ.
Tuy nhiên cũng theo ông Ký, quá trình chuyển đổi vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Giá thành của các dòng xe điện và xe hybrid hiện nay cao hơn đáng kể so với xe sử dụng nhiên liệu truyền thống, buộc doanh nghiệp phải tính toán, cân đối kỹ lưỡng kế hoạch đầu tư. Bên cạnh chi phí mua xe ban đầu, các yếu tố như chi phí bảo dưỡng, nguồn cung phụ tùng, tuổi thọ pin và khả năng vận hành ổn định trong điều kiện khai thác thực tế cũng là những vấn đề khiến doanh nghiệp phải cân nhắc.
“Nếu có thêm các chính sách ưu đãi về tín dụng, hỗ trợ lãi suất hoặc trợ giá phương tiện, doanh nghiệp vận tải sẽ thuận lợi hơn trong việc mở rộng quy mô sử dụng xe điện. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi sang xe điện trên diện rộng có thể tạo áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng sạc hiện nay, nhất là đối với các loại hình vận tải như xe trung chuyển, taxi hay xe công nghệ những phương tiện phải hoạt động liên tục với cường độ cao trong ngày”- ông Ký cho biết.
Theo TS. Khương Kim Tạo - Nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, hiện nay nhiều doanh nghiệp vận tải tại Việt Nam đang rất kỳ vọng và mong muốn chuyển đổi phương tiện từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện. “Việc chuyển đổi này không chỉ giúp nâng cao tiện nghi cho hành khách, cải thiện chất lượng dịch vụ mà còn góp phần giảm đáng kể chi phí trong quá trình vận hành và tham gia giao thông”- TS. Khương Kim Tạo chia sẻ.
Để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, TS. Khương Kim Tạo cho rằng, cần có những chính sách đồng bộ nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư và phát triển. Trước hết, cần xây dựng hệ thống cung cấp điện riêng phục vụ hoạt động vận tải, tách biệt với điện dân dụng, bảo đảm nguồn điện ổn định cho các phương tiện điện. Bên cạnh đó, chính sách về giá điện cũng cần được thiết kế hợp lý, qua đó tạo tác động tích cực, khuyến khích doanh nghiệp vận tải ưu tiên đầu tư và phát triển các dòng xe thân thiện với môi trường.
TS. Khương Kim Tạo nhấn mạnh, sự cần thiết phải sớm nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với xe điện theo các thông lệ quốc tế. Các quy chuẩn này sẽ là cơ sở để xác định chủng loại, mẫu xe phù hợp với từng loại hình vận tải. Đồng thời, việc nghiên cứu các tuyến đường, cung đường khai thác, cũng như rà soát khung pháp lý hiện hành để bảo đảm phù hợp với điều kiện Việt Nam là yêu cầu quan trọng.
“Các doanh nghiệp cần có chiến lược, định hướng phát triển rõ ràng, nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đầu tư nhằm tránh những rủi ro và tổn thất không đáng có trong quá trình chuyển đổi”- TS. Khương Kim Tạo cho hay.
Xe điện đang được xem là một trong những giải pháp then chốt giúp các doanh nghiệp vận tải giảm phát thải CO2, nâng cao trách nhiệm xã hội và thể hiện rõ cam kết phát triển bền vững trước cộng đồng, nhà đầu tư và khách hàng.
Theo kịch bản dự báo năng lượng của Bộ Công Thương, đến năm 2050, toàn bộ ô tô lưu thông tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ chuyển sang sử dụng xe điện, với tổng số lượng ước tính từ 9,6 đến 10,5 triệu chiếc.
Việc chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch không chỉ giúp tiết giảm chi phí vận hành, mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh, góp phần xây dựng hình ảnh thương hiệu theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn vốn xanh và ưu đãi tài chính. Đây cũng là bước đi quan trọng trong lộ trình thực hiện các tiêu chí ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) mà nhiều doanh nghiệp vận tải đang từng bước triển khai.
