Độc đáo lễ hội vật cầu nước làng Vân ở Bắc Giang- di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Từ ngày 12/5 – 14/5 (tức ngày 12,13,14/4 âm lịch) tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang diễn ra lễ hội vật cầu nước thôn Yên Viên (còn gọi là làng Vân). Lễ hội là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đây được xem là lễ hội “độc nhất vô nhị” ở Việt Nam, thu hút nhiều du khách.

Với giá trị "độc bản", lễ hội vật cầu nước làng Vân (Việt Yên, Bắc Giang) đã được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 1

Độc đáo hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội "độc nhất vô nhị" ở Việt Nam, 4 năm tổ chức một lần.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 2

Ghi nhận của PV, vào chiều 12/5, tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, đại diện Cục Di sản Văn hóa-Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao chứng nhận Lễ hội vật cầu nước làng Vân là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 3

Luật chơi của hội vật cầu nước được tổ chức như sau: 16 thanh niên khỏe mạnh tham gia hội vật gọi là quân cầu được chia làm hai giáp (mỗi giáp tám người), gọi là giáp trên và giáp dưới.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 4

Làng sẽ cử ra những cô gái trẻ đẹp nết na, chưa có chồng, mặc trang phục truyền thống áo nâu sòng của phụ nữ vùng Kinh Bắc, gánh nước từ sông Cầu đổ vào sân cầu. Đồ gánh phải là đòn gánh cong, quang sòng và gánh bằng hai chĩnh gốm Thổ Hà.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 5

Hội vật cầu nước được tổ chức trên sân có diện tích khoảng 200m2, mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu sân có hai hố để đẩy cầu xuống, mỗi lần đẩy được cầu xuống hố là kết thúc một hiệp.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 6

Quả cầu trong hội vật làm bằng gỗ lim nặng 20kg được lưu truyền trong đình làng từ đời này qua đời khác.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 7

Theo tâm linh, mỗi lần cầu được đẩy xuống hố tượng trưng cho đất trời hòa hợp, mưa thuận gió hòa giúp mùa màng bội thu.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 8

Được biết, lễ hội vật cầu nước làng Vân bắt đầu từ năm 2002 đến nay, chiếu theo lệ làng, cứ 4 năm địa phương tổ chức vật cầu một lần.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 9

Tục truyền rằng, khi xưa có bốn anh em Trương Hống, Trương Hát, Trương Lừng, Trương Lẫy đi theo Triệu Quang Phục đánh đuổi giặc Lương. Khi đánh thắng quân Lương trở về đầm Dạ Trạch thì bị bọn quỷ đen ở đầm quấy phá. Hai bên xung trận, bọn quỷ ra điều kiện nếu thắng, chúng phải được thưởng lớn; còn nếu thua, chúng sẽ quy phục theo hầu nhà thánh.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 10

Cuối cùng bọn quỷ đen thua trận, phải quy phục đức thánh Tam Giang ở đây. Chính vì vậy, dân làng Vân mở hội vật cầu (còn gọi là hội Khánh Hạ) vào ngày hóa của đức thánh, với ý nghĩa hội mừng chiến thắng.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 11
doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 12

Lễ hội cũng là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đây được xem là lễ hội “độc nhất vô nhị” ở Việt Nam, thu hút nhiều du khách.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 13
doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 14

Ghi nhận vào chiều ngày 12/5, ngày đầu tiên khai hội. Trên sân tổ chức hội vật cầu nước với 16 thanh niên trai tráng tranh đấu quyết liệt.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 15

Trời mưa lớn vào đúng lúc thi vật cầu nước làm sân thi đấu thêm trơn trượt, khiến cả 2 đội thêm khó khăn trong việc giữ cầu.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 16

Các thành viên trong đội phải ra sức kéo đối thủ ra khỏi cầu và vị trí hố bên mình.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 17

Nhiều quân cầu ôm chặt cầu lao lên 1 mình trước đội bạn.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 18

Khi cả đội không còn cách nào lôi được cầu ra khỏi người đối thủ, đành nhấc bổng cả người lẫn cầu lên cao.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 19

Người dân "đội mưa" xem hội vật cầu nước, mặc dù trời mưa to vào đúng thời điểm đang diễn ra hội.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 20

Người, cầu, bùn hòa vào nhau cùng 1 màu sắc chung trên sân hội vật cầu nước khiến màn thi hội thêm hấp dẫn.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 21

Niềm vui của đội đã đẩy được cầu xuống hố đối thủ.

doc dao le hoi vat cau nuoc lang van o bac giang di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 22

Theo lãnh đạo xã Vân Hà (huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang), ngoài lễ công bố quyết định công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, phần hội năm nay sẽ gồm rước, đánh cầu, giao lưu hát quan họ truyền thống, đốt lửa trại, các trò chơi dân gian. Du khách cũng sẽ được trải nghiệm tại 5 gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP của xã và huyện.

Xem thêm

Hà Nội tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi

Hà Nội tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi

(CLO) Sáng 31/10, tại Hà Nội, chương trình tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi Thủ đô được tổ chức với sự tham gia hướng dẫn của các chuyên gia Nhật Bản, nhằm trang bị kiến thức sinh tồn, kỹ năng tự bảo vệ và ứng phó an toàn với các tình huống nguy hiểm dưới nước.

Tuyên Quang: Hỗ trợ thiết bị vui chơi, học tập cho trẻ em vùng khó khăn

Tuyên Quang: Hỗ trợ thiết bị vui chơi, học tập cho trẻ em vùng khó khăn

(CLO) Trong tháng 10/2026, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Tuyên Quang tổ chức trao tặng thiết bị vui chơi ngoài trời và thiết bị học tập cho các trường học tại 5 xã: Minh Quang, Bình Xa, Quang Bình, Nấm Dẩn và Hồ Thầu, góp phần cải thiện điều kiện chăm sóc, giáo dục trẻ em tại các địa bàn khó khăn.

Gia Lai: Già làng vùng biên nhường đất, chặt điều tìm đồng đội nằm lại chiến trường xưa

Gia Lai: Già làng vùng biên nhường đất, chặt điều tìm đồng đội nằm lại chiến trường xưa

(CLO) Không tiếc đất sản xuất, sẵn sàng chặt bỏ cây trồng để bộ đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, già làng Siu Pích (xã Ia Dom, Gia Lai) đã góp sức đưa 16 hài cốt liệt sĩ trở về với đất Mẹ. Nghĩa cử ấy không chỉ thể hiện lòng tri ân sâu sắc mà còn tiếp thêm động lực cho hành trình tìm kiếm những người lính đã nằm lại nơi chiến trường xưa.

Nhận diện tiềm năng, tìm “bài toán lớn” cho Đồng Nai phát triển bền vững

Nhận diện tiềm năng, tìm “bài toán lớn” cho Đồng Nai phát triển bền vững

(CLO) Ngày 30/10, các tổ khảo sát của Hội đồng Tư vấn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Đồng Nai đã tiến hành khảo sát thực tế tại khu vực Sân bay Long Thành và Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai nhằm nhận diện tiềm năng, lợi thế, nguồn lực, khó khăn, vướng mắc để đề xuất các “bài toán lớn” có thể giải quyết hoặc tạo chuyển biến thông qua hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thái Nguyên gấp rút hoàn thiện không gian tổ chức Festival Trà Quốc tế 2026

Thái Nguyên gấp rút hoàn thiện không gian tổ chức Festival Trà Quốc tế 2026

(CLO) Trước thềm Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, công tác chuẩn bị tại khu vực Quảng trường Võ Nguyên Giáp và Phố đi bộ Trung tâm đang được gấp rút triển khai với nhiều hạng mục phục vụ chương trình khai mạc vào tối nay 30/10 và các hoạt động trong khuôn khổ Festival. Từ hệ thống sân khấu, thiết bị kỹ thuật đến việc bố trí chỗ ngồi và chỉnh trang cảnh quan xung quanh, không gian tổ chức sự kiện đang dần được định hình.

Căn cứ Hải Phòng thu hồi tài sản công không dùng để ở

Hải Phòng thu hồi tài sản công không dùng để ở

(CLO) Dựa trên hệ thống văn bản pháp luật về quản lý tài sản công, các nghị định của Chính phủ và chủ trương nhất quán qua các thời kỳ, Hải Phòng xác định rõ bản chất và căn cứ pháp lý vững chắc để triển khai thu hồi quỹ nhà, đất không sử dụng vào mục đích để ở nhằm lập lại kỷ cương, triệt để chống thất thoát và lãng phí tài sản nhà nước.  

Hải Phòng sẽ tổ chức duyệt đội ngũ và diễu hành quần chúng kỷ niệm 80 kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang thành phố

Hải Phòng sẵn sàng cho lễ duyệt binh quy mô lớn kỷ niệm 80 năm Lực lượng vũ trang thành phố

(CLO) Tháng 11 tới đây, TP. Hải Phòng sẽ tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn, tâm điểm là chương trình duyệt đội ngũ và diễu hành quần chúng nhằm kỷ niệm 80 năm truyền thống Lực lượng vũ trang thành phố. Sự kiện không chỉ tri ân chặng đường lịch sử vẻ vang mà còn đánh dấu mốc vinh dự đón nhận danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Quảng Ngãi: Trao “cần câu” sinh kế, giúp người dân vùng khó thoát nghèo bền vững

Quảng Ngãi: Trao “cần câu” sinh kế, giúp người dân vùng khó thoát nghèo bền vững

(CLO) Không chỉ hỗ trợ con giống, mô hình nuôi bò cái sinh sản tại xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi, còn hướng đến tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập và giúp người dân chủ động vươn lên thoát nghèo. Với 53 hộ tham gia, 60 con bò cái sinh sản được hỗ trợ, địa phương kỳ vọng mô hình sẽ phát huy hiệu quả, từng bước nhân rộng và góp phần giảm nghèo bền vững.

Chuyện những ‘công dân số’ rẻo cao: Sức bật ngoạn mục của miền núi xứ Lạng

Chuyện những ‘công dân số’ rẻo cao: Sức bật ngoạn mục của miền núi xứ Lạng

(CLO) Huy động hơn 3.917 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm, Lạng Sơn đã tạo nên cú hích lịch sử khi 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số chính thức thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn. Động lực cốt lõi làm nên kỳ tích này chính là quá trình số hóa mạnh mẽ, giúp bà con vùng cao tự tin livestream bán đặc sản và làm du lịch chuyên nghiệp.

Gia Lai: Đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng, mở hướng làm nông nghiệp hiện đại

Gia Lai: Đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng, mở hướng làm nông nghiệp hiện đại

(CLO) Từ những thửa ruộng sản xuất theo mô hình “4 cùng”, nông dân xã Ia Hiao (tỉnh Gia Lai) đang từng bước tiếp cận phương thức canh tác hiện đại thông qua ứng dụng thiết bị bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật. Không chỉ giảm sức lao động, tiết kiệm chi phí, công nghệ này còn mở ra hướng sản xuất an toàn, hiệu quả, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp tại địa phương.

Tuyên Quang: Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo động lực cho sự phát triển bền vững.

Tuyên Quang: Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo động lực cho sự phát triển bền vững.

(CLO) Nhờ chủ động đổi mới sáng tạo, tỉnh Tuyên Quang đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Những giải pháp đồng bộ và quyết liệt này đã tạo bệ phóng vững chắc giúp doanh nghiệp, hợp tác xã tối ưu hóa nguồn lực, gia tăng giá trị nông sản và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Cầu Thăng Long thông thoáng sau khi dỡ rào chắn thi công

Cầu Thăng Long thông thoáng sau khi dỡ rào chắn thi công

(CLO) Sau khi các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, cầu Thăng Long được tổ chức thông xe từ sáng 29/10. Các phương tiện lưu thông bình thường, trong khi công nhân tiếp tục hoàn thiện hệ thống thiết bị cân tải trọng.

Gia Lai: Nuôi cá tầm ở vùng núi sâu, nông dân thu tiền tỷ mỗi năm

Gia Lai: Nuôi cá tầm ở vùng núi sâu, nông dân thu tiền tỷ mỗi năm

(CLO) Rời phố thị lên vùng cao Gia Lai lập nghiệp, những nông dân dám nghĩ, dám làm đã biến lợi thế nguồn nước đầu nguồn, khí hậu mát lành thành cơ hội phát triển nghề nuôi cá tầm nước lạnh. Mô hình mang lại nguồn thu tiền tỷ mỗi năm và mở ra hướng làm giàu mới giữa đại ngàn.

Tuyên Quang: Dấu ấn lịch sử và khát vọng vươn lên trong chuỗi sự kiện 195 năm Ngày thành lập tỉnh Tuyên Quang

Tuyên Quang: Dấu ấn lịch sử và khát vọng vươn lên trong chuỗi sự kiện 195 năm Ngày thành lập tỉnh Tuyên Quang

CLO) Hướng tới mốc son lịch sử đánh dấu hành trình 195 năm hình thành và phát triển (04/11/1831 - 04/11/2026), tỉnh Tuyên Quang tổ chức chuỗi các hoạt động kỷ niệm phong phú và ý nghĩa nhằm ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng, tôn vinh những thành tựu toàn diện trên các lĩnh vực, đồng thời khơi dậy niềm tự hào và khát vọng vươn lên mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.

Tuyên Quang: Quy tập 14 hài cốt liệt sĩ tại xã Thanh Thủy

Tuyên Quang: Quy tập 14 hài cốt liệt sĩ tại xã Thanh Thủy

(CLO) Trong hai ngày 27 và 28/10, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang phối hợp với cấp ủy, chính quyền, Ban Chỉ huy Quân sự và lực lượng dân quân xã Thanh Thủy tổ chức tìm kiếm, cất bốc, quy tập 14 hài cốt liệt sĩ hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại khu vực Bình độ 300, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy.

Chuyển đổi số ở Lạng Sơn: Cần giải pháp căn cơ gỡ khó cho lực lượng tuyến đầu

Chuyển đổi số ở Lạng Sơn: Cần giải pháp căn cơ gỡ khó cho lực lượng tuyến đầu

(CLO) Sau sáp nhập, mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng tại Lạng Sơn đang tích cực "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để phổ cập kỹ năng số. Tuy nhiên, rào cản về cơ chế kiêm nhiệm, hạ tầng vùng cao và kinh phí hoạt động eo hẹp đang đặt ra bài toán cần sớm tháo gỡ để chuyển đổi số đi vào chiều sâu.

Cỡ chữ bài viết: