Sức mạnh của đồng USD từ lâu đã là yếu tố quan trọng tác động đến thương mại, lạm phát và đầu tư của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, như Tổng thống Donald Trump đã chia sẻ với báo giới vào thứ Sáu vừa qua, việc đồng USD mạnh hay yếu đều mang lại những lợi ích và thách thức nhất định, không phải lúc nào cũng đơn giản như kỳ vọng.
Tổng thống Donald Trump bày tỏ quan điểm: "Tôi là người thích đồng USD mạnh, nhưng đồng USD yếu sẽ giúp bạn kiếm được nhiều tiền hơn". Ông nhấn mạnh rằng khi đồng USD mạnh, lạm phát được kiềm chế và người dân cảm thấy an tâm về mặt tâm lý.
Song, vị tổng thống cũng lưu ý một thực tế rằng "bạn không thể bán được gì" trong bối cảnh đó. Lời phát biểu này phần nào cho thấy sự phức tạp trong việc đánh giá tác động của đồng tiền lên nền kinh tế.
Các nhà hoạch định chính sách tại Hoa Kỳ từ lâu đã đối mặt với câu hỏi hóc búa: Liệu sức mạnh của đồng USD có thực sự phản ánh sức mạnh của nền kinh tế? Thực tế cho thấy, mối quan hệ này không hề đơn giản.
Đồng USD mạnh giúp hàng hóa nhập khẩu trở nên rẻ hơn đối với người tiêu dùng Mỹ, từ đó nâng cao sức mua trong nước. Ngược lại, khi đồng USD yếu đi, các sản phẩm của Hoa Kỳ lại trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, mang lại lợi thế lớn cho các nhà xuất khẩu.
Đồng USD mạnh hay yếu nghĩa là gì?
Để hiểu rõ hơn, đồng USD được xem là mạnh khi giá trị của nó tăng so với các đồng tiền khác, điều này được phản ánh qua tỷ giá hối đoái. Chẳng hạn, nếu một USD có thể đổi được nhiều tiền ngoại tệ hơn trước, đồng USD đang mạnh lên so với đồng tiền đó. Điều này thường được du khách Mỹ nhận ra khi họ đổi tiền để du lịch nước ngoài.
Ví dụ, vào đầu năm nay, đồng USD và euro từng ở mức gần ngang giá, tức là giá trị của chúng gần như tương đương. Nhưng hiện tại, 1 USD chỉ đổi được khoảng 0,85 euro.
Điều này có nghĩa là người Mỹ khi đến Ý sẽ nhận được ít euro hơn so với vài tháng trước, cho thấy đồng USD đã yếu đi so với euro. Giá trị của đồng USD, cũng như các đồng tiền khác, luôn biến động do cung cầu trên thị trường, chịu ảnh hưởng từ chính sách tiền tệ, lạm phát và tâm lý của các nhà đầu tư.
Gần đây, đồng USD đã giảm giá đáng kể, mất hơn 10% giá trị trong nửa đầu năm khi so sánh với rổ tiền tệ của các đối tác thương mại lớn của Hoa Kỳ. Theo The New York Times, lần cuối cùng đồng USD suy yếu mạnh như vậy vào đầu năm là vào năm 1973.
Lợi thế của đồng USD mạnh
Khi đồng USD mạnh, người Mỹ được hưởng lợi không chỉ khi đi du lịch nước ngoài mà ngay cả trong nước. Một trong những ưu điểm lớn nhất là chi phí nhập khẩu giảm, khiến các sản phẩm ngoại như tequila Mexico hay xi-rô cây thích Canada trở nên rẻ hơn cho người tiêu dùng.
Không chỉ vậy, các doanh nghiệp phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu cũng được hưởng lợi. Chẳng hạn, một nhà sản xuất ô tô Mỹ nhập phụ tùng từ Mexico sẽ chi ít USD hơn cho cùng số lượng linh kiện tính bằng peso khi đồng USD tăng giá.
Điều này giúp giảm chi phí sản xuất, đồng thời gây áp lực lên các đối thủ nước ngoài phải hạ giá để cạnh tranh, mang lại thêm lợi ích cho người tiêu dùng Mỹ.
Ở tầm vĩ mô, với vai trò là đồng tiền dự trữ hàng đầu thế giới, đồng USD mạnh còn thể hiện sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế vào hệ thống tài chính Hoa Kỳ. Đây thường được xem là biểu tượng của sức mạnh kinh tế. Như Tổng thống Donald Trump từng nói: "Khi chúng ta có đồng USD mạnh, mọi thứ nghe có vẻ rất tốt."
Thách thức từ đồng USD mạnh
Tuy nhiên, đồng USD mạnh không phải lúc nào cũng mang lại tin vui. Đối với các nhà xuất khẩu Mỹ, đây lại là một trở ngại lớn. Khi đồng USD tăng giá, hàng hóa Mỹ trở nên đắt đỏ hơn trên thị trường quốc tế.
Chẳng hạn, Boeing - một trong những tập đoàn xuất khẩu máy bay lớn của Hoa Kỳ phải đối mặt với việc sản phẩm của mình kém hấp dẫn hơn đối với khách hàng nước ngoài trả bằng các đồng tiền khác.
Ngay cả những doanh nghiệp không xuất khẩu cũng chịu ảnh hưởng. Họ phải cạnh tranh với hàng nhập khẩu giá rẻ, khiến các sản phẩm "Made in USA" khó giữ được chỗ đứng.
Tổng thống Donald Trump từng thẳng thắn: "Bạn không thể bán máy kéo, không thể bán xe tải, không thể bán bất cứ thứ gì. Nó tốt cho lạm phát, nhưng chỉ đến thế mà thôi".
Ngoài ra, đồng USD mạnh tuy giúp giảm áp lực lạm phát trong nước, nhưng lại có thể làm gia tăng lạm phát ở các quốc gia khác.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu kết nối chặt chẽ như hiện nay, điều này có thể gây ra những khó khăn không nhỏ cho hoạt động kinh doanh.
Một khía cạnh khác là chi phí du lịch đến Hoa Kỳ tăng cao khi đồng USD mạnh, khiến lượng khách quốc tế giảm, ảnh hưởng đến ngành du lịch.
Sức mạnh của đồng USD giống như một bài toán cân bằng đầy thách thức, với những tác động lan tỏa khắp nền kinh tế toàn cầu.
Việc đồng USD mạnh hay yếu mang lại lợi ích hay khó khăn phụ thuộc vào góc nhìn của từng đối tượng - từ người tiêu dùng, doanh nghiệp, đến các nhà hoạch định chính sách.
Như vậy, câu hỏi "Liệu đồng USD yếu có lợi cho Hoa Kỳ?" không có câu trả lời duy nhất, mà đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên bối cảnh cụ thể.
