Dự thảo Luật đất đai sửa đổi: Ai thu hồi đất mang lại lợi ích xã hội tốt hơn?

(CLO) Vẫn đang còn nhiều quan điểm trái chiều về phương thức thu hồi đất cho các dự án sử dụng đất có mục tiêu kinh doanh trong dự thảo Luật đất đai sửa đổi.

Phương thức nào?

Những quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong dự thảo Luật đất đai sửa đổi là những quy định ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân và hệ thống an sinh xã hội, và đến nay vẫn đang có những ý kiến khác nhau. Trong đó đang có những ý kiến trái chiều về phương thức thu hồi đất.

Ai là người thu hồi đất cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Nhà nước thu hồi đất và tổ chức bồi thường, tái định cư. Hay để người dân doanh nghiệp tự thỏa thuận. Phương thức nào mang lại tác động và lợi ích xã hội tốt hơn?

du thao luat dat dai sua doi ai thu hoi dat mang lai loi ich xa hoi tot hon hinh 1

GS.TS Hoàng Văn Cường: Bồi thường thu hồi đất phải đảm bảo chỗ ở và sinh kế tốt hơn nơi cũ. Ảnh: Quochoi.vn

Đại biểu Quốc hội - GS.TS.Hoàng Văn Cường chọn phương thức Nhà nước thu hồi đất. Ông nói: “Tôi cho rằng các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội theo đúng quy hoạch sử dụng đất thì Nhà nước thu hồi đất, có sự tham gia của người dân vào xây dựng phương án đền bù, hỗ trợ tái định cư thoả đáng, với sự đồng thuận của đa số người dân sẽ mang lại lợi ích ổn định lâu dài cho người dân và mang lại tác động xã hội tốt hơn việc để cho người dân và doanh nghiệp tự thoả thuận”.

Nếu chọn phương thức để người dân và doanh nghiệp tự thỏa thuận, có thể sẽ xảy ra 3 hệ lụy, theo GS.Hoàng Văn Cường.

Thứ nhất, trong thời kỳ Công nghiệp hoá và Đô thị hoá, các dự án phát triển nhà ở đô thị và sản xuất kinh doanh đều lấy đất nông nghiệp của nông dân. Thực chất là nhà đầu tư mua gom đất nông nghiệp theo cách thỏa thuận với người dân giá thấp. Sau đó lập dự án thành đất đô thị, xây nhà ở bán với giá cao gấp nhiều lần.

Chính sách này đang ban cho nhà đầu tư một đặc quyền được hưởng giá trị tăng lên từ chuyển mục đích sử dụng đất, mang lợi cho một số người cố tình gây khó khăn, ép doanh nghiệp để nhận được giá cao.

Hệ lụy thứ hai, người dân bán đất chỉ nhận tiền, không được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm sau khi mất đất. Việc làm không có, tiêu hết tiền đền bù, mất sinh kế, nhiều hậu quả xã hội nẩy sinh.

Thứ ba, không phải người dân nào cũng có đủ năng lực để đám phán, thoả thuận với nhà đầu tư, nên dễ bị nhóm người thông đồng với nhà đầu tư dẫn dắt theo hướng bất lợi. Một số người cố tình không chấp nhận để ép nhà đầu tư phải trả với giá cao bất thường. Đây sẽ là nguyên nhân gây khiếu kiện, so bì với mức bồi thường của những dự án do nhà nước thu hồi đất, tiếp tục nảy sinh khiếu kiện kéo dài.

Cá biệt, nếu có người không chấp nhận thoả thuận, thì dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội phải dừng, nguồn lực đất đai bị lãng phí do không được đưa vào sử dụng theo mục đích của dự án có hiệu quả hơn, quy hoạch sử dụng đất của Nhà nước đã phê duyệt cũng không được thực hiện. “Đây là sự thất bại do Nhà nước từ bỏ quyền giao đất, thu hồi đất để người dân tự thảo thuận”, GS.Hoàng Văn Cường phát biểu.

Thu hồi đất và bồi thường bằng tiền chưa đủ

Về chính sách thu hồi đất và đền bù, theo GS.Hoàng Văn Cường chính sách bồi thường theo cách chỉ trả tiền cho người có đất bị thu hồi là không đủ, mà phải có các chính sách hỗ trợ, tái định cư, đảm bảo cho người dân có chỗ ở và sinh kế bằng hoặc tốt hơn nơi cũ. Và phải để người phải di dời nơi ở nhưng không bị thay đổi nhiều về các yếu tố xã hội”.

Nếu không thể tái định cư tại chỗ thì phải dành mặt bằng xây dựng nhà ở có điều kiện thuận lợi nhất dành cho dự án xây dựng khu tái định cư. Tránh tình trạng các địa phương thường dành mặt bằng có vị trí thuận lợi nhất cho đấu giá thu tiền, mặt bằng cho tái định cư thường có vị trí kém thuận lợi.

du thao luat dat dai sua doi ai thu hoi dat mang lai loi ich xa hoi tot hon hinh 2

Theo GS.Hoàng Văn Cường chính sách bồi thường theo cách chỉ trả tiền cho người có đất bị thu hồi là không đủ, mà phải có các chính sách hỗ trợ, tái định cư, đảm bảo cho người dân có chỗ ở và sinh kế bằng hoặc tốt hơn nơi cũ. Ảnh minh họa.

Và phải quy định tiêu chuẩn hạ tầng cho khu tái định cư. Ở đô thị, khu tái định cư phải có hạ tầng cao hơn cấp độ đô thị nơi ở cũ. Nếu ở nông thôn thì hạ tầng khu tái định cư phải theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới nâng cao, và nếu ở đô thị thì tiêu chuẩn của hạ tầng phải cao hơn cấp độ đô thị nơi người dân phải di dời.

Nếu chỗ ở bị thu hồi có giá trị thấp hơn giá chỗ ở tiêu chuẩn nơi tái định cư, thì người dân được nhận chỗ ở mới tốt hơn nhưng không phải bù thêm tiền.

GS.Cường đề nghị phải luật hoá chính sách bồi thường để tái lập nơi ở và sinh kế cho người có đất bị thu hồi tốt hơn chứ không phải chỉ dừng lại ở cách tính tiền bồi thường. Bên cạnh tiền bồi thường, thì phải hỗ trợ người dân có việc làm mới, có thu nhập tương đương hoặc cao hơn thu nhập từ đất bị thu hồi.

“Người dân đã dành đất để xây dựng công trình an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì phải dành cho người bị thu hồi đất được hưởng những điều kiện tốt hơn điều kiện sẵn có để bù đắp cho sự đóng góp của họ cho phát triển của các dự án”, GS.Cường phát biểu.

Và trong các dự án phải dành một diện tích đáng kể để xây nhà cho thuê hoặc làm nơi bán hàng đề người dân bị thu hồi đất có việc làm. Chính sách bồi thường cũng phải hình thành quĩ bằng tiền đóng vào quĩ bảo hiểm hoặc gửi dài hạn trong ngân hàng để người đã quá tuổi lao động, không thể chuyển đổi nghề nghiệp được nhận tiền hàng tháng. Số tiền nhận được không thấp hơn thu nhập từ đất bị thu hồi.

Về cơ chế thu hồi đất, GS.Hoàng Văn Cường đưa ra 3 phương thức. Phương thức 1: Thu hồi đất cho các dự án phục vụ an ninh, quốc phòng, xây dựng công trình công cộng: Nhà nước ra quyết định thu hồi không cần lấy ý kiến người dân, nhưng phải lấy ý kiến đồng thuận của đa số người dân về phương án bồi thường, tái định cư. Đa số được hiểu là hơn 50%.

Phương thức 2: Thực hiện cơ chế tự thỏa thuận (điều 127 của dự thảo Luật), chỉ áp dụng trong 3 trường hợp: (1) quan hệ mua bán, chuyển nhượng đất không cần Nhà nước phê duyệt hay chấp nhận dự án đầu tư; (2) các dự án người dân góp đất để đóng cổ phần cùng kinh doanh; (3) các dự án người dân tự tái điều chỉnh đất đô thị.

Phương thức 3: Thu hồi đất đầu tư các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng: là những dự án sử dụng đất theo quy hoạch ngoài các dự án thuộc phương thức 1 và 2.

Các phương án thu hồi, bồi thường, tái định cư với sự tham gia của người dân. Khi đại đa số người dân (đại đa số được hiểu là có trên 75% người dân và người có trên 75% diện tích đất thu hồi) đồng tình thì nhà nước ra quyết định thu hồi. Sau khi có quyết định thu hồi, sẽ đấu giá để chọn người sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án sử dụng đất để lựa chọn nhà đầu tư.

Hà Linh

Xem thêm

QL22 mở rộng kích hoạt làn sóng “di cư ngược” về trung tâm mới phía Tây Bắc TP.HCM

QL22 mở rộng kích hoạt làn sóng “di cư ngược” về trung tâm mới phía Tây Bắc TP.HCM

(CLO) Việc TP.HCM quyết định khởi công dự án nâng cấp QL22 lên 10 làn xe trong năm 2026 không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn giao thông mà còn định vị lại bản đồ bất động sản khu Tây Bắc. Hưởng lợi trực tiếp từ cú hích hạ tầng đó, Vinhomes Sài Gòn Park đang trở thành tâm điểm hút dòng người nhờ giải quyết nhu cầu thực cho hàng vạn người dân khu vực và mở ra tiềm năng tăng trưởng vượt trội nhờ vị thế cửa ngõ giao thương quốc tế.

The Greenery 2: Đại lộ trung tâm – Xứng tầm Đất Cảng

The Greenery 2: Đại lộ trung tâm – Xứng tầm Đất Cảng

Tọa lạc tại tâm điểm phát triển mới của Thủy Nguyên, The Greenery 2 sở hữu lợi thế kết nối trực diện trên trục đại lộ trung tâm, nơi giao thoa giữa nhịp sống đô thị hiện đại, thương mại sôi động và dòng chảy phát triển mạnh mẽ của Hải Phòng. Không chỉ mở ra cơ hội an cư trong một không gian quy hoạch đồng bộ, dự án còn kiến tạo chuẩn sống mới với môi trường sống xanh, tiện nghi và giàu tiềm năng gia tăng giá trị. Giữa trung tâm đang chuyển mình từng ngày, The Greenery 2 mang đến một điểm đến cân bằng giữa sôi động và thư thái, giữa chất sống đô thị và cảm giác an nhiên – nơi mỗi ngày đều là một trải nghiệm trọn vẹn cho cư dân hiện đại.

Giá nhà lập đỉnh, người trẻ đổ xô đi thuê: Cơn sốt phòng trọ Hà Nội nóng trở lại

Giá nhà lập đỉnh, người trẻ đổ xô đi thuê: Cơn sốt phòng trọ Hà Nội nóng trở lại

(CLO) Thị trường nhà ở cho thuê tại Hà Nội thời gian gần đây có dấu hiệu sôi động trở lại ở một số khu vực. Tuy nhiên, đằng sau diễn biến này không chỉ là câu chuyện cung - cầu của thị trường cho thuê, mà còn cho thấy nhu cầu rất lớn về những sản phẩm nhà ở có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người trẻ.

Kiệt tác Zen nguyên bản và dấu ấn SITES danh giá tại tọa độ “chữa lành” The Komorebi

Kiệt tác Zen nguyên bản và dấu ấn SITES danh giá tại tọa độ “chữa lành” The Komorebi

Giữa lòng đô thị đảo Vinhomes Royal Island (Hải Phòng), The Komorebi được kiến tạo như một kiệt tác sống - nghỉ dưỡng đầy tinh tế dành cho giới tinh hoa. Không chỉ mang kiến trúc Zen nguyên bản được chắp bút bởi kiến trúc sư huyền thoại Kengo Kuma, dự án còn sở hữu công viên đầu tiên tại Việt Nam đạt tiền chứng chỉ SITES - tiêu chuẩn danh giá hàng đầu thế giới về thiết kế cảnh quan và phát triển không gian bền vững.

Việt Nhân Hải Phòng: Nơi nhân sự được trao đặc quyền và không gian phát triển toàn diện

Việt Nhân Hải Phòng: Nơi nhân sự được trao đặc quyền và không gian phát triển toàn diện

Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, bài toán thu hút và giữ chân nhân tài của các doanh nghiệp địa ốc ngày càng trở nên khốc liệt. Tại khu vực Hải Phòng, Bất động sản Việt Nhân đang trở thành điểm đến lý tưởng được nhiều chuyên viên môi giới từ “lão làng” đến người trẻ mới vào nghề lựa chọn đồng hành. Đâu là công thức tạo nên sức hút khác biệt này?

Thêm động lực phát triển nhà ở xã hội tại Lào Cai

Thêm động lực phát triển nhà ở xã hội tại Lào Cai

(CLO) UBND tỉnh Lào Cai vừa quyết định giao Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh thực hiện mục tiêu, chức năng của Quỹ Nhà ở địa phương. Đây là bước cụ thể hóa các cơ chế, chính sách mới của Trung ương về phát triển nhà ở xã hội, góp phần tạo thêm nguồn lực đầu tư, mở rộng quỹ nhà ở phục vụ người thu nhập thấp, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trên địa bàn tỉnh.

Ninh Bình chấp thuận đầu tư dự án nhà ở xã hội hơn 1.067 tỷ đồng phục vụ hơn 2.500 người dân

Ninh Bình tăng cường phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê

(CLO) Ngày 11/6, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình ban hành Công văn số 535-CV/TU về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trên địa bàn tỉnh, nhằm bảo đảm an sinh xã hội, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Phát triển nhà ở cho thuê là "lời giải" cho bài toán lệch pha cung - cầu

Phát triển nhà ở cho thuê là "lời giải" cho bài toán lệch pha cung - cầu

(NB&CL) Theo Luật sư, Chuyên gia pháp lý Nguyễn Văn Đỉnh, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê bên cạnh nhà ở để bán là định hướng đúng đắn nhằm khắc phục tình trạng lệch pha cung - cầu trên thị trường. Tuy nhiên, để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia, cần có các cơ chế đột phá về đất đai, tín dụng và quỹ đất sạch, tạo điều kiện cho nhà đầu tư yên tâm phát triển phân khúc này.

KITA Group tài trợ Hội thảo phát triển Khu thương mại tự do tại Đà Nẵng

KITA Group tài trợ Hội thảo phát triển Khu thương mại tự do tại Đà Nẵng

Trong bối cảnh Đà Nẵng nghiên cứu phát triển Khu thương mại tự do (FTZ) như một cực tăng trưởng mới, Hội thảo “Mô hình phát triển Khu kinh tế tự do - Kinh nghiệm thế giới và bối cảnh Việt Nam” diễn ra ngày 13/06 tới đây tiếp tục quy tụ các chuyên gia, tổ chức và doanh nghiệp cùng đóng góp giải pháp cho một trong những định hướng phát triển quan trọng của thành phố.

Hải Phòng: Cầu Nguyễn Trãi “tăng tốc” xây dựng, dự án nào hưởng lợi nhất?

Hải Phòng: Cầu Nguyễn Trãi “tăng tốc” xây dựng, dự án nào hưởng lợi nhất?

Thông tin dự án đầu tư xây dựng cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang đô thị vùng phụ cận chính thức vượt mốc 52,43% giá trị hợp đồng đang trở thành tâm điểm chú ý của thị trường bất động sản Hải Phòng. Theo báo cáo mới nhất từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố, việc khối lượng xây lắp băng băng đi qua hơn một nửa chặng đường là minh chứng rõ nét cho quyết tâm cao độ của các đơn vị thi công nhằm đưa công trình trọng điểm này về đích đúng hẹn.

Giá thuê nhà ở xã hội chỉ 6,5 triệu đồng/tháng, HoREA muốn tăng mạnh nguồn cung

Giá thuê nhà ở xã hội chỉ 6,5 triệu đồng/tháng, HoREA muốn tăng mạnh nguồn cung

(CLO) Trong bối cảnh gần 1 triệu người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại TP HCM, Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) đã đề xuất hàng loạt cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê giá phù hợp. Theo Hiệp hội, đây là giải pháp quan trọng để mở rộng nguồn cung nhà ở giá rẻ cho công nhân và người thu nhập thấp.

HANDIRESCO cho thuê văn phòng tại Hà Nội

HANDIRESCO cho thuê văn phòng tại Hà Nội

Công ty TNHH một thành viên Kinh doanh dịch vụ nhà Hà Nội (HANDIRESCO) là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, trực thuộc Tổng Công ty Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội. Với hơn 37 năm hình thành và phát triển, HANDIRESCO đã từng bước xây dựng và khẳng định vị thế vững chắc trong lĩnh vực bất động sản, gắn liền với uy tín thương hiệu, chất lượng dịch vụ và hiệu quả đầu tư. 

Kiến Á Group sẵn sàng cho chặng đường phát triển mới với diện mạo thương hiệu xanh

Kiến Á Group sẵn sàng cho chặng đường phát triển mới với diện mạo thương hiệu xanh

Sau hơn 30 năm bền bỉ kiến tạo những cộng đồng sống có giá trị, Kiến Á Group bước vào năm 2026 với một diện mạo mới - sắc xanh của sự trưởng thành, vững vàng và khát vọng hội nhập toàn cầu. Đây không chỉ là sự thay đổi về nhận diện, mà còn là dấu mốc mở ra một chương phát triển mới của doanh nghiệp.

Một tâm lý đang thay thế nỗi sợ FOMO trên thị trường bất động sản

Một tâm lý đang thay thế nỗi sợ FOMO trên thị trường bất động sản

(CLO) Khảo sát của VARS IRE cho thấy người mua nhà đã thận trọng hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Tâm lý "sợ mua sai" đang dần thay thế nỗi lo bỏ lỡ cơ hội, kéo theo sự dịch chuyển từ đầu cơ sang tìm kiếm những tài sản có giá trị sử dụng và khả năng tạo dòng tiền bền vững.

Cỡ chữ bài viết: