Đưa di sản văn hóa vào nền kinh tế sáng tạo bằng AI

(CLO) Diễn đàn “Công nghệ số và AI trong kiến tạo nền kinh tế sáng tạo - Từ tài nguyên văn hóa đến năng lực cạnh tranh quốc gia” mở ra những góc nhìn mới về việc ứng dụng công nghệ để bảo tồn, phát huy và thương mại hóa các giá trị văn hóa Việt Nam.

Sáng 8/10, tại Hà Nội, Diễn đàn “Công nghệ số và AI trong kiến tạo nền kinh tế sáng tạo - Từ tài nguyên văn hóa đến năng lực cạnh tranh quốc gia” diễn ra trong khuôn khổ chuỗi chương trình Vietnam NEXT & Smart City Asia 2026.

Sự kiện do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số phối hợp với Cục Chuyển đổi số Quốc gia cùng các đơn vị liên quan tổ chức, tập trung thảo luận về khả năng kết nối giữa văn hóa, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và sở hữu trí tuệ.

Theo ban tổ chức, Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên phong phú gồm di sản, tri thức bản địa, các giá trị văn hóa truyền thống và sức sáng tạo của con người.

Trong bối cảnh công nghệ số và AI phát triển nhanh, những nguồn lực này có thể được nhận diện, số hóa, bảo tồn và phát triển theo những phương thức mới, qua đó tạo ra sản phẩm sáng tạo, thương hiệu và các mô hình kinh doanh mới.

anh-man-hinh-2026-10-08-luc-115541.png
Bà Nguyễn Thị Bích Lan phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: BTC

Phát biểu tại Diễn đàn, bà Nguyễn Thị Bích Lan - Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, cho rằng câu chuyện không chỉ nằm ở việc AI có thể hỗ trợ văn hóa như thế nào, mà quan trọng hơn là làm thế nào để công nghệ biến tài nguyên văn hóa thành tài sản trí tuệ, tài sản trí tuệ thành sản phẩm sáng tạo và từ đó tạo ra giá trị kinh tế, thương hiệu cũng như năng lực cạnh tranh cho Việt Nam.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Lan, đây cũng là mục tiêu của diễn đàn khi tạo không gian kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, nhà sáng tạo, chuyên gia văn hóa, chủ sở hữu IP và nhà đầu tư. Qua đó, các bên có thể cùng tìm kiếm những mô hình, sản phẩm và thị trường mới được hình thành từ chính các giá trị văn hóa Việt Nam.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại diễn đàn là phát triển IP văn hóa. Nếu IP công nghệ thường tạo lợi thế từ các giải pháp kỹ thuật, IP văn hóa tạo dựng giá trị dựa trên bản sắc, câu chuyện, hình tượng và khả năng kết nối cảm xúc với công chúng.

anh-man-hinh-2026-10-08-luc-115556.png
Các đại biểu tham dự Diễn đàn. Ảnh: BTC

Từ một nhân vật, câu chuyện hoặc chất liệu dân gian, các chủ thể sáng tạo có thể phát triển thành nhiều sản phẩm trên các nền tảng khác nhau như phim ảnh, âm nhạc, trò chơi, xuất bản, thời trang hay thương hiệu điểm đến. Cách tiếp cận này mở ra khả năng kéo dài vòng đời của di sản, đồng thời tạo thêm giá trị kinh tế cho các sản phẩm văn hóa.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý quá trình phát triển IP văn hóa cần được đặt trên nền tảng quản trị sở hữu trí tuệ rõ ràng ngay từ đầu. Việc khai thác thương mại phải đi cùng yêu cầu bảo vệ bản sắc, tôn trọng quyền lợi của cộng đồng chủ thể và bảo đảm sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo với gìn giữ giá trị di sản.

Nhân dịp này, Giải thưởng Văn hóa Sáng tạo - Việt Nam Rồng Xanh Awards 2026, với thông điệp “Sáng tạo trải nghiệm Việt - Sống nhịp thế giới” đã chính thức khởi động.

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thành viên Ban tổ chức, giải thưởng bao quát nhiều mắt xích trong hệ sinh thái văn hóa sáng tạo, từ bảo tồn di sản, phát triển trải nghiệm điểm đến, sáng tạo sản phẩm và nội dung văn hóa đến ứng dụng công nghệ, giáo dục thế hệ trẻ và những dự án tạo tác động xã hội.

Đại diện Ban tổ chức, bà Nguyễn Thanh Giang - Giám đốc Điều hành Mạng lưới Rồng Xanh Fellowship - cho biết giải thưởng hướng tới tìm kiếm, tôn vinh và kết nối các sáng kiến, sản phẩm, IP văn hóa đang làm mới di sản bằng tư duy đương đại và công nghệ.

Các dự án tham gia có thể thuộc nhiều lĩnh vực như nghệ thuật, âm nhạc, thiết kế, du lịch, giáo dục STEAM hay các mô hình ứng dụng công nghệ để số hóa và phát huy giá trị văn hóa.

Giải thưởng được đánh giá trên 4 trụ cột gồm Sáng tạo - Công nghệ - Trải nghiệm - Tạo tác động, mở rộng cho nhiều quy mô dự án, từ những thương hiệu đã được khẳng định đến các sáng kiến mới có tiềm năng phát triển.

anh-man-hinh-2026-10-08-luc-115532.png
Quang cảnh Diễn đàn “Công nghệ số và AI trong kiến tạo nền kinh tế sáng tạo - Từ tài nguyên văn hóa đến năng lực cạnh tranh quốc gia”. Ảnh: BTC

Quy trình xét chọn gồm 2 vòng: sơ khảo và chung khảo, với sự tham gia của Hội đồng Cố vấn và Giám khảo là các chuyên gia, nhà quản lý trong nước và quốc tế. Ban tổ chức cho biết việc lựa chọn nhằm bảo đảm tính chuyên môn, độc lập và minh bạch trong đánh giá.

Việt Nam Rồng Xanh Awards 2026 gồm 6 hạng mục trọng tâm: Rồng Xanh Di sản, Rồng Xanh Thương hiệu Điểm đến, Rồng Xanh Công nghiệp Văn hóa, Rồng Xanh Đổi mới Sáng tạo, Rồng Xanh STEAM và Rồng Xanh Impact.

Không chỉ dừng ở việc trao giải, chương trình hướng tới xây dựng mạng lưới kết nối lâu dài giữa nhà sáng tạo với doanh nghiệp, công nghệ, chuyên gia, nhà đầu tư, địa phương và thị trường. Đây được kỳ vọng là một bước trong quá trình hình thành nền tảng văn hóa sáng tạo, qua đó đưa các giá trị văn hóa từ nguồn tài nguyên trở thành những sản phẩm, IP và giá trị kinh tế cụ thể.

Theo Ban tổ chức, việc kết hợp công nghệ số và AI với nguồn lực văn hóa không chỉ tạo thêm phương thức bảo tồn di sản mà còn mở rộng khả năng tiếp cận công chúng, hình thành sản phẩm mới và nâng cao giá trị của văn hóa Việt Nam trong nền kinh tế sáng tạo.

Xem thêm

40 năm đổi mới chính sách văn hóa: Nhận diện điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

40 năm đổi mới chính sách văn hóa: Nhận diện điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

(CLO) Hội thảo khoa học “40 năm đổi mới chính sách văn hóa (1986-2026) - Những vấn đề lý luận và thực tiễn” được tổ chức để đánh giá, phân tích, trao đổi để làm rõ những thành tựu nổi bật, chỉ ra các điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực và những thách thức mới đối với sự phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

Hộp xá lị Phật (Tháp Nhạn) Bảo vật nghìn năm của xứ Nghệ và ý nghĩa của việc trưng bày

Hộp xá lị Phật (Tháp Nhạn) Bảo vật nghìn năm của xứ Nghệ và ý nghĩa của việc trưng bày

Phát lộ từ nền móng một ngọn tháp cổ bên dòng sông Lam, chiếc hộp vàng nhỏ bé đựng xá lị Phật không chỉ là bảo vật quốc gia, mà còn là chứng tích hiếm hoi về sự hiện diện sớm của Phật giáo trên đất Hoan Châu xưa. Việc tỉnh Nghệ An đưa hiện vật này ra trưng bày là một sự kiện văn hóa - tâm linh có ý nghĩa sâu sắc đối với Tăng Ni, Phật tử và toàn thể nhân dân trong tỉnh.

Văn hoá và đại đoàn kết - Hai mạch nguồn sức mạnh của dân tộc Việt Nam

Văn hoá và đại đoàn kết - Hai mạch nguồn sức mạnh của dân tộc Việt Nam

(CLO) Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đã chứng minh một chân lý: Văn hóa làm nên bản sắc, cốt cách và sức sống trường tồn của dân tộc; đại đoàn kết tạo nên sức mạnh để dân tộc vượt qua thử thách, bảo vệ độc lập, chủ quyền và kiến tạo tương lai. Văn hóa nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết, còn đoàn kết tạo nên môi trường để các giá trị văn hóa được gìn giữ, bồi đắp và phát triển. Hai nguồn sức mạnh ấy không tồn tại tách rời mà gắn bó, tác động qua lại, cùng làm nên sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt Nam. Trong kỷ nguyên phát triển mới, nhận thức sâu sắc và phát huy hiệu quả mối quan hệ giữa văn hóa và đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là yêu cầu có ý nghĩa lý luận, mà còn là vấn đề chiến lược đối với sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Phú Quốc đón 16 đoàn nghệ thuật dự Liên hoan Múa rối quốc tế

Phú Quốc đón 16 đoàn nghệ thuật dự Liên hoan Múa rối quốc tế

(CLO) Liên hoan Múa rối quốc tế 2026 sẽ khai mạc tối 26/11 tại Nhà hát À Ơi, Phú Quốc, tỉnh An Giang. Bên cạnh các buổi diễn của nghệ sĩ đến từ 13 quốc gia, khán giả có thể thử làm rối bóng cùng nghệ sĩ Malaysia, tìm hiểu cách điều khiển rối dây Myanmar và trải nghiệm điệu múa kéo của Peru.

Lương Nguyệt Anh hát cùng học trò trong MV mừng ngày 20/11

Lương Nguyệt Anh hát cùng học trò trong MV mừng ngày 20/11

(CLO) Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ca sĩ Lương Nguyệt Anh ra mắt MV “Bài ca người giáo viên nhân dân”. Trong màu áo lính, cô cùng học trò thể hiện sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Vân, đưa vào MV những giờ dạy thanh nhạc ở ngôi trường quân đội nơi mình công tác.

Khám phá hệ sinh thái ven sông Hồng qua 4 không gian trưng bày

Khám phá hệ sinh thái ven sông Hồng qua 4 không gian trưng bày

(CLO) Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng” gồm 4 không gian, giới thiệu quá trình hình thành tuyến đường, đời sống cộng đồng ven sông, hệ thực vật bản địa, tri thức dân gian, các loài chim di cư và ý tưởng thiết kế Vườn Di sản gắn với giao thoa văn hóa, giáo dục thiên nhiên.

Hội đồng cấp Nhà nước xét chọn 871 hồ sơ đề nghị phong tặng Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú

Hội đồng cấp Nhà nước xét chọn 871 hồ sơ đề nghị phong tặng Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú

(CLO) Việc phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” không chỉ ghi nhận những cống hiến của các cá nhân trong gìn giữ, phát huy di sản văn hóa phi vật thể mà còn tạo động lực để nghệ nhân tiếp tục gắn bó với nghề, thực hành và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ mai sau.

Thí sinh Miss Charm 2026 bắt đầu các hoạt động tại Việt Nam

Thí sinh Miss Charm 2026 bắt đầu các hoạt động tại Việt Nam

(CLO) Miss Charm 2026 khai mạc mùa thi thứ tư với chủ đề “Vẻ đẹp của bản sắc văn hóa”. Trong ba tuần tại Việt Nam, 53 thí sinh sẽ giới thiệu văn hóa quê hương qua các hoạt động giao lưu, trình diễn và tìm hiểu văn hóa bản địa tại Đà Lạt.

Dàn sao Việt quy tụ tại concert miễn phí 50.000 khán giả ở Mỹ Đình

Dàn sao Việt quy tụ tại concert miễn phí 50.000 khán giả ở Mỹ Đình

(CLO) Concert “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” diễn ra tối 24/11 tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Mỹ Tâm, Tùng Dương, Hoàng Thùy Linh, Hòa Minzy, Phương Mỹ Chi... Chương trình kết hợp âm nhạc đương đại với các giá trị di sản, dự kiến đón 50.000 khán giả và mở cửa miễn phí.

Cỡ chữ bài viết: