Miễn học phí nhưng chưa hết nỗi lo
Những chia sẻ từ phụ huynh cho thấy áp lực không chỉ nằm ở tiền bạc, mà còn ở tâm lý của trẻ nhỏ.
Chị Bùi Hoài Phương (Hà Nội) cho biết nhiều trường sắp xếp tiết học liên kết xen giữa các tiết chính khóa để tiết kiệm chi phí thuê giáo viên.
“Nếu một trường có 20 lớp mà dồn hết tiết liên kết vào cuối buổi thì phải cần rất nhiều giáo viên cùng lúc. Còn xếp xen kẽ thì số giáo viên cần ít hơn nhiều. Cuối cùng, phần tiết kiệm đó chưa chắc phụ huynh được hưởng, mà học phí vẫn tăng”, chị Phương nói.
Theo chị Phương, điều khiến nhiều cha mẹ khó từ chối nhất là nỗi lo con bị tách khỏi tập thể.
“Bé mới lớp 1, thấy bạn vào lớp học còn mình phải ra ngoài ngồi phòng hội đồng, thư viện hay đi lang thang trong trường thì rất tủi thân. Nhiều phụ huynh biết là tốn kém nhưng vẫn cắn răng đóng tiền vì không muốn con buồn”, vị phụ huynh này bức xúc.
Mỗi tháng, tổng chi phí cho các môn liên kết có thể lên tới cả triệu đồng, khiến khái niệm “miễn học phí” trong mắt nhiều gia đình trở nên chưa trọn vẹn.
Nội dung trùng lặp, hiệu quả chưa rõ ràng
Không chỉ băn khoăn về chi phí, nhiều phụ huynh còn đặt câu hỏi về hiệu quả thực sự của các chương trình liên kết.
Chị Nguyễn Thị Lan (Bắc Ninh) cho biết con chị từng học tiếng Anh liên kết tại trường công, song gia đình không nhận được đánh giá cụ thể về tiến bộ của học sinh.
“Tiền học tiếng Anh liên kết chiếm gần một phần ba tổng số tiền đóng hàng tháng, nhưng không thấy nhận xét gì rõ ràng. Sau đó tôi quyết định không đăng ký nữa. Đến giờ học, con lại ra ngồi hành lang cùng vài bạn khác”, chị Lan chia sẻ.
Theo chị, nhà trường nên tách buổi học chính khóa và buổi học tự chọn rõ ràng để phụ huynh chủ động lựa chọn, tránh tạo cảm giác bị bắt buộc.
Cùng quan điểm, anh Nguyễn Văn Nam (TP HCM) cho rằng, trường học cần tập trung vào các môn theo quy định, còn môn bổ trợ nên để phụ huynh có nhu cầu chủ động tìm đến trung tâm bên ngoài.
Anh dẫn ví dụ về một số lớp tăng cường tiếng Anh có mức học phí cao nhưng sĩ số đông, hiệu quả hạn chế. Ngoài ra, nhiều môn học mới bị cho là trùng lặp với chương trình chính khóa.
“Trường con tôi mở lớp kỹ năng sống, nhưng nội dung giống với môn Hoạt động trải nghiệm và Đạo đức. Rồi lại có môn Công dân thời đại số mà nội dung gần như môn Tin học. Thậm chí người dạy vẫn là giáo viên đang đứng lớp chính khóa. Vậy những môn này mở ra để làm gì?”, anh Nam đặt vấn đề.
Điều khiến anh trăn trở hơn cả là nhiều phụ huynh dù không đồng tình vẫn chọn im lặng vì sợ con bị ảnh hưởng trong môi trường học tập.
Không đăng ký cũng khó, đăng ký cũng áp lực
Một thực tế được nhiều cha mẹ chia sẻ là họ không chỉ cân nhắc về chất lượng môn học, mà còn lo ngại con bị ảnh hưởng nếu không tham gia.
Nhiều phụ huynh cho rằng khi học sinh bị tách khỏi lớp trong giờ liên kết, trẻ dễ có cảm giác mình khác biệt với bạn bè. Với học sinh nhỏ tuổi, cảm xúc ấy càng rõ rệt.
Chính vì vậy, có những gia đình dù kinh tế còn khó khăn vẫn cố gắng xoay xở để con học đủ các môn. Không ít người thừa nhận họ đóng tiền nhiều khi không phải vì tin tưởng tuyệt đối vào chương trình, mà vì không muốn con chịu thiệt thòi.
Từ phản ánh của cử tri và phụ huynh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy cho biết người dân thời gian qua đã được thụ hưởng nhiều chính sách lớn của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực giáo dục.
Bên cạnh việc miễn học phí từ năm 2025, dự kiến từ năm 2030 học sinh cả nước sẽ được cấp miễn phí sách giáo khoa. Hàng trăm trường phổ thông nội trú liên cấp tại khu vực biên giới cũng đã được khởi công, mở rộng cơ hội học tập cho học sinh vùng khó khăn.
Tuy nhiên, bà Thủy bày tỏ băn khoăn về thực trạng tổ chức dạy học liên kết trong trường công lập hiện nay.
Theo bà, nhu cầu học thêm tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, trí tuệ nhân tạo hay kỹ năng sống là có thật. Song việc triển khai dày đặc các chương trình liên kết có nguy cơ chồng chéo nội dung, trong khi chất lượng chưa được kiểm định đầy đủ.
“Vấn đề bức xúc nhất là nhiều trường xếp các môn liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Khi đó, nếu không đăng ký, học sinh phải tách ra sinh hoạt riêng, dễ nảy sinh tâm lý mặc cảm, nên nhiều gia đình buộc phải cho con tham gia”, bà Thủy nêu.
Từ thực tế này, đại biểu đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm cấm việc bố trí các môn liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa; đồng thời nếu tổ chức phải công khai, minh bạch tài chính, tránh phát sinh gánh nặng cho phụ huynh.
