Những trận mưa lớn kéo dài vào cuối tháng 2 vừa qua đã khiến nhiều diện tích thuốc lá tại xã Pờ Tó và Ia Pa (tỉnh Gia Lai) bị ngập úng. Nhiều ruộng thuốc lá đang trong giai đoạn phát triển hoặc chuẩn bị thu hoạch bị chết úng, héo rũ và cháy lá không thể phục hồi.
Thất thần nhìn ruộng thuốc lá đang dần héo úa từng ngày ở thôn Voong Boong (xã Pờ Tó), bà Ngô Thị Huệ chưa biết xoay xở đâu số tiền gần 650 triệu để trả nợ.
“Không có đất sản xuất, hai mẹ con bà phải thuê khoảng 7ha đất để trồng thuốc lá mưu sinh, cuộc sống chỉ trông chờ vào mấy ha thuốc lá này. Tiền thuê đất gần 250 triệu đồng, chúng tôi mới chỉ trả trước tiền đặt cọc đó là chưa kể tiền giống và phân bón công ty cho nợ hơn 400 triệu đồng nữa. Với tình cảnh hiện tại, ngay cả khi công ty cho khất nợ tiền đầu tư, mẹ con tôi cũng không biết duy trì cuộc sống bằng cách nào nữa”, bà Huệ nghẹn ngào nói.
Theo bà Huệ, ruộng thuốc lá này được trồng đến nay tròn hai tháng, đang vào giai đoạn trổ bông và chuẩn bị bẻ ngọn để bước vào vụ thu hoạch thì bất ngờ gặp mưa lớn. Chỉ trong thời gian ngắn, khoảng 6ha thuốc lá bị ngập úng, lá cháy và héo gần hết, coi như mất trắng.
“Mùa thuốc năm nay rất vất vả. Đầu vụ, tôi đã chuẩn bị giống cho toàn bộ 7ha nhưng lại bị bão tàn phá hư hỏng nên phải gieo trồng lại từ đầu. Đến lúc gần thu hoạch thì gặp mưa lớn khiến ruộng thuốc bị héo úa, không thể phục hồi. Thời điểm trời đổ mưa, hai mẹ con lặn lội ra ruộng khơi mương thoát nước, đồng thời dùng máy bơm hút nước ra ngoài với hy vọng cứu cây thuốc - nhưng mọi nỗ lực đều không mang lại kết quả”, bà Huệ nói.
Nghĩ đến khoản nợ gần 650 triệu đồng, bà Huệ không khỏi rơi vào cảnh tuyệt vọng. Bởi lẽ nhiều người dù mất mùa vẫn còn đất đai hoặc công việc khác để xoay xở, còn mẹ con bà thì gần như không còn sinh kế nào khác.
Tương tự gia đình chị Trần Thị Hường (28 tuổi, trú thôn Bình Hòa, xã Pờ Tó) cũng trồng 3,7ha thuốc lá nhưng đã có đến 2,5ha bị ảnh hưởng sau trận mưa. Nhìn ruộng thuốc lá héo rũ từng ngày, người phụ nữ trẻ không khỏi lo lắng bởi tổng chi phí thuê đất và tiền công ty đầu tư cho vụ thuốc lên tới gần 400 triệu đồng. Trong khi khả năng thu hoạch đang ngày càng mong manh.
“Do cán bộ kỹ thuật của công ty nói nếu ngọn cây chưa gục xuống thì vẫn có khả năng cứu được nên những ngày này gia đình mình luôn túc trực ngoài ruộng khơi thông mương thoát nước, phun thuốc kích rễ để cây phục hồi. Tuy nhiên cũng chưa biết kết quả ra sao, giờ chỉ mong cây có thể hồi lại phần nào”, chị Hường lo lắng nói.
Ông Trần Văn Hùng - Chủ tịch UBND xã Pờ Tó cho biết: “Qua kiểm tra sơ bộ, trận mưa vừa qua đã khiến khoảng 80ha thuốc lá trên địa bàn bị ngập úng, trong đó khoảng 30ha bị thiệt hại. Hiện chính quyền địa phương đang thành lập tổ kiểm tra để đánh giá cụ thể mức độ thiệt hại, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan tìm giải pháp hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả. Ngoài việc thống kê, địa phương cũng khuyến cáo bà con chủ động khơi thông hệ thống thoát nước, xử lý đất sau ngập nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh sâu bệnh, ảnh hưởng đến diện tích còn lại”.
Tương tự, gia đình anh Kiều Văn Sang (35 tuổi, xã Ia Pa, Gia Lai) cũng thuê hơn 5ha đất để trồng thuốc lá. Hiện cây thuốc đã phát triển được khoảng 20 lá, cao chừng 1,5m và chuẩn bị bẻ ngọn để thu hoạch thì bất ngờ gặp mưa lớn trái mùa khiến 2ha bị ảnh hưởng.
Chia sẻ với PV, anh Sang cho biết: “Từ trước đến nay chưa từng xuất hiện cơn mưa đầu mùa nào sớm và lớn như vậy. Thông thường, mưa chỉ xuất hiện vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 âm lịch. Thời điểm đó, việc thu hoạch của bà con gần như đã hoàn tất nên mức độ thiệt hại thường không đáng kể. Bình quân mỗi ha thu được khoảng 4 tấn thuốc lá khô, giá bán cho công ty khoảng 60.000 đồng/kg. Nếu ruộng thuốc không thể phục hồi, mỗi ha có thể thiệt hại khoảng 240 triệu đồng”.
Theo báo cáo của UBND xã Ia Pa, toàn xã hiện có 559 ha thuốc lá. Qua rà soát bước đầu, hơn 228 ha bị thiệt hại do ngập úng, với tổng thiệt hại do mưa lớn gây ra gần 18 tỷ đồng. Ngay sau khi mưa dứt, địa phương đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp với các thôn khẩn trương kiểm tra, thống kê mức độ thiệt hại cụ thể của từng hộ. Đồng thời, chính quyền khuyến cáo người dân tranh thủ thu hoạch sớm những diện tích còn khả năng cứu vãn, hạn chế thấp nhất tổn thất.
“Địa phương đang tiếp tục tổng hợp số liệu, báo cáo cấp trên để xem xét hỗ trợ người dân theo quy định. Bên cạnh đó, xã cũng đang theo dõi sát diễn biến thời tiết để kịp thời cảnh báo người dân chủ động phương án ứng phó”, đại diện UBND xã Ia Pa thông tin.
