Cuối tháng 9/2021, đại diện Bộ Công Thương đã dự báo, trong giai đoạn cuối năm 2021, đầu năm 2022, giá xăng thế giới và tại Việt Nam sẽ có xu hướng tăng giá mạnh và có nguy cơ thiết lập “đỉnh” giá mới.
Bởi vì, thời điểm cuối năm, nhu cầu sử dụng xăng dầu tăng rất mạnh, do thời tiết lạnh, nhu cầu đi lại, du lịch của người dân tăng cao,... Bên cạnh đó, sau một thời gian dài chịu tác động bởi đại dịch COVID-19 nhiều quốc gia bắt đầu mở cửa nền kinh tế trở lại.
Trái ngược với nhận định của Bộ Công Thương, giá xăng trong nước trong 2 kỳ điều chỉnh vừa qua liên tục giảm.
Thế nhưng, trên thực tế, giá xăng trong nước trong 2 kỳ điều chỉnh gần đây đang có xu hướng giảm nhiệt. Cụ thể, trong 2 kỳ điều chỉnh vào ngày 25/11 và 10/12, giá xăng trong nước đã giảm từ 1.500 - 2.000 đồng/lít, tùy loại.
Trong đó, xăng E5-RON92 đã giảm từ 23.669 đồng/lít xuống còn 22.082 đồng/lít, giảm 1.587 đồng/lít. Tương tự, xăng RON95 giảm từ 24.996 đồng/lít xuống còn 22.801 đồng/lít, giảm 2.195 đồng/lít.
Theo lý giải của Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu thế giới thời gian vừa qua chịu tác động từ việc dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp tại một số nước châu Âu, Mỹ, Trung Quốc.
Nguồn cung dầu được dự báo tăng do nhiều nước như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản… bắt đầu tính đến việc sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược để giảm giá xăng dầu.
Cùng với đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định thu hẹp chương trình kích thích kinh tế để kiềm chế lạm phát và được kỳ vọng sẽ sớm tăng lãi suất USD, điều đã tác động đến giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới trong giai đoạn vừa qua.
Trong khi đó, theo nhận định của giới chuyên gia, có 2 nguyên nhân đang khiến giá xăng giảm.
Thứ nhất, quá trình phục hồi kinh tế tại nhiều nước không được như mong đợi, khiến nguồn cầu về dầu chững lại, trong khi sản lượng lại tăng khiến giá dầu giảm.
Thứ hai, thế giới đang phải đối mặt với biến chủng Omicron hoàn toàn mới, với tốc độ lây lan rất nhanh, nhiều nơi đã bắt đầu thực hiện giãn cách xã hội. Yếu tố dịch bệnh cũng khiến nhu cầu di chuyển giảm sút trên toàn cầu, các doanh nghiệp cũng dè dặt trong việc hoạt động trở lại.
PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh dự báo, giá xăng dầu trên thế giới và cả Việt Nam trong thời gian tới không thể quá cao.
Riêng tại Việt Nam, ông Thịnh cho rằng: Vì để phục hồi sản xuất, các cơ quan điều hành cũng phải hỗ trợ giá xăng để không tăng quá cao bằng cách xả quỹ bình ổn. Thời gian qua, việc hỗ trợ giá xăng dầu từ Quỹ Bình ổn đã làm cho tốc độ tăng giá xăng dầu Việt Nam thấp hơn 8% so với tốc độ tăng của giá xăng dầu thế giới.
Hiện tại, giá xăng dầu ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của nền kinh tế. Chi phí xăng dầu chiếm khoảng 3,52% trong tổng chi phí sản xuất của toàn nền kinh tế. Điều này cho thấy xăng dầu chiếm tỷ trọng khá cao và tác động mạnh vào giá thành sản phẩm của doanh nghiệp.
Đặc biệt, giá xăng dầu giảm tác động rất mạnh tới các ngành như: Đánh bắt thủy sản, vận tải. Vì vậy, bên cạnh tác động trực tiếp làm giảm giá thành sản phẩm, giá xăng dầu giảm còn làm giảm giá hàng hóa trong khâu lưu thông, tạo áp lực lên lạm phát, giảm sức cạnh tranh của dịch vụ, hàng hóa sản xuất trong nước, tác động xấu trên diện rộng.
Ước tính, khi giá xăng dầu tăng 10% sẽ làm tổng sản phẩm nội địa (GDP) giảm khoảng 0,5% - mức giảm khá lớn, phản ánh tác động rất mạnh của biến động giá xăng dầu tới tăng trưởng kinh tế.
