Theo số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, 6 tháng đầu năm nay, chỉ số giá nguyên liệu đầu vào phục vụ cho sản xuất nói chung đã tăng 6,04% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành nông nghiệp có chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất tăng cao nhất, hơn 10%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 5,78%; xây dựng tăng 9,32%...
Đáng chú ý, từ đầu năm đến nay, xăng dầu liên tục tăng giá khiến cho chi phí vận chuyển tăng cao, dẫn đến giá vốn cấu thành để tạo ra sản phẩm tăng lên.
Bên cạnh đó, giá nguyên phụ liệu tăng cao khiến chi phí sản xuất của doanh nghiệp tăng lên 20 - 30%. Điều này đã tác động rất lớn đến giá thành sản phẩm, khiến hầu hết giá cả hàng hóa thiết yếu trên thị trường đều tăng.
Giá nhiều mặt hàng thiết yếu tăng mạnh khiến nhiều người tiêu dùng phải chắt bóp chi tiêu. Ảnh minh họa
Theo chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú, trong hoàn cảnh hiện nay, những người lao động có đồng lương từ 5 - 6 triệu đồng/tháng gặp khó khăn nhiều nhất. Giá nhiều mặt hàng thiết yếu tăng mạnh trong khi thu nhập không thay đổi khiến họ phải chắt bóp chi tiêu để đối phó.
Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú cho rằng, giá cả hàng hóa tăng gây rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nhiều doanh nghiệp sản xuất không có lãi, thậm chí bị lỗ, còn các gia đình phải tiết kiệm chi tiêu, đời sống tinh thần và vật chất giảm. Vì vậy, giảm thuế, phí cần được thực hiện sớm, không nên chỉ là các đề xuất.
Đồng quan điểm, không ít chuyên gia cũng cho rằng, để giảm gánh nặng chi phí cho người dân và doanh nghiệp, việc giảm thuế, phí được coi là giải pháp hỗ trợ tốt nhất.
Liên quan đến các loại thuế, phí, Chủ tịch Quốc hội - Vương Đình Huệ cũng đã kêu gọi các Bộ, ngành lập tức thực hiện chỉ đạo, rà soát các loại phí không cần thiết hoặc quá cao để giảm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp.
Sau đó, một loạt các Bộ, ngành cũng đề xuất giảm thuế, phí đối với nhiều sản phẩm dịch vụ. Như Bộ Tài chính đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, giảm thuế suất ưu đãi nhập khẩu với xăng.
Bộ Công Thương đề nghị Chính phủ dùng ngân sách để bù giá xăng dầu giúp ngư dân bám biển, người nghèo bớt khó khăn.
Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị giảm một loạt các loại phí từ 10-30% cho lĩnh vực vận tải đường bộ, hàng không, hàng hải, cảng biển bến bãi đến hết năm 2022;…
Bên cạnh những loại thuế, phí, đã được các Bộ, ngành đề nghị giảm, các chuyên gia cũng cho rằng, cần xem xét giảm tiếp thuế VAT với tất cả mặt hàng.
Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, thuế VAT được giảm 2% từ ngày 1/2/2022 đã góp phần giúp nhiều mặt hàng giảm giá. Tuy nhiên, mức giảm đó không đáng kể trong tình hình giá cả gia tăng hiện nay, với mức giảm 2%, người tiêu dùng khó cảm nhận được sự tác động lên mặt bằng giá cả hàng hóa.
Hơn nữa, hiện giá nhiều mặt hàng, nhất là xăng dầu, nguyên liệu đầu vào, tăng cao so với thời điểm đầu năm 2022, nên việc giảm thuế VAT 2% lại càng khó bù đắp. Trong khi đó, thu nhập của người tiêu dùng giảm đi nhiều, dẫn đến việc hạn chế mua sắm hàng hóa, dịch vụ. Vì vậy, giảm thuế VAT 2% đến nay không “kích” được sức mua, nên giảm 5% sẽ có hiệu ứng tốt hơn.