Theo dữ liệu từ BBC Verify, chỉ có gần 100 con tàu đi qua eo biển này kể từ đầu tháng 3. Trước khi xung đột bùng nổ, trung bình mỗi ngày có khoảng 138 tàu thuyền qua lại, vận chuyển tới một phần năm nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu từ các nhà phân tích vận tải biển Kpler cho thấy con số này hiện chỉ còn trung bình từ 5 đến 6 tàu mỗi ngày.
Các phân tích chỉ ra rằng khoảng một phần ba số lần băng qua eo biển gần đây được thực hiện bởi các tàu có liên hệ với Iran, bao gồm 14 tàu treo cờ Iran và những tàu khác đang chịu lệnh trừng phạt do nghi ngờ có liên quan đến hoạt động buôn bán dầu của Tehran. Ngoài ra, 9 con tàu khác thuộc sở hữu của các công ty có địa chỉ liên kết với Trung Quốc và 6 tàu liệt kê Ấn Độ là điểm đến.
Một số tàu không liên quan đến Iran, bao gồm cả các tàu thuộc sở hữu của các công ty Hy Lạp, cũng đã cập cảng tại quốc gia này. Đáng chú ý, nhiều tàu đang chọn những lộ trình dài hơn và rủi ro hơn để tránh bị tấn công, chẳng hạn như một tàu chở dầu treo cờ Pakistan đã đi sát bờ biển Iran thay vì lộ trình giữa eo biển thông thường vào ngày 15/3.
Bradley Martin, nhà nghiên cứu cấp cao tại tổ chức tư vấn quốc phòng RAND Corporation của Mỹ, nhận định rằng việc thay đổi lộ trình có thể là do các tàu đang phản ứng theo chỉ dẫn từ phía Iran nhằm tránh bom mìn hoặc để dễ dàng nhận diện hơn. Bà Michelle Wiese Bockmann từ Windward Maritime Analytics chia sẻ quan điểm: "Nhận định của tôi là Iran đang đóng cửa và kiểm soát eo biển bằng nỗi sợ bị tấn công và cả nỗi sợ về bom mìn".
Bà giải thích thêm rằng chính vì lý do đó mà mọi tàu thuyền đều phải đi vòng và bám sát đường bờ biển lãnh thổ của Iran thay vì đi qua kênh điều hướng quốc tế. Đồng quan điểm, chuyên gia Michael Connell từ Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ cho rằng: "Họ có lẽ đã có một thỏa thuận nào đó với chính quyền Iran rằng nếu họ đi theo một làn đường đã được xác định, họ sẽ được an toàn".
Kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, đã có 20 tàu thương mại bị tấn công ngoài khơi bờ biển Iran. Điển hình là vào ngày 11/3, tàu chở hàng rời Mayuree Naree treo cờ Thái Lan đã bị trúng hai vật thể lạ khi đang cố gắng băng qua eo biển. Vụ tấn công khiến 3 trong số 23 thành viên thủy thủ đoàn mất tích, được cho rằng đã kẹt trong buồng máy.
Cùng ngày hôm đó, tàu MT Safesea Vishnu thuộc sở hữu của Mỹ cũng bị tấn công khi đang neo đậu ngoài khơi Iraq, khiến một người thiệt mạng và 28 thành viên thủy thủ đoàn phải nhảy xuống biển để thoát thân khỏi con tàu đang cháy. Chủ tàu này, ông S V Anchan, nhấn mạnh: "Các tuyến đường vận tải thương mại không thể trở thành bãi chiến trường. Những người đàn ông và phụ nữ này không phải là quân nhân... họ là những chuyên gia giữ cho dòng chảy thương mại toàn cầu luôn vận hành".
Mối đe dọa đối với tàu thuyền hiện nay rất đa dạng, bao gồm máy bay không người lái, tên lửa, tàu tấn công nhanh và tiềm ẩn cả bom mìn. Theo chuyên gia Arun Dawson từ Viện Không gian và Hàng không Freeman thuộc Đại học King's College, việc rà phá bom mìn sẽ trở nên cực kỳ khó khăn nếu các tàu quét mìn cũng bị tấn công từ trên không và trên mặt nước. Bên cạnh đó, địa hình eo biển hẹp, nông và có đường bờ biển miền núi là lợi thế để Iran thực hiện các cuộc tấn công từ trên cao, khiến tàu thuyền có ít thời gian phản ứng hơn.
