Cuộc xung đột tại Iran, vốn được dự báo chỉ kéo dài vài ngày, nay đã bước sang tuần thứ ba mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tình hình này đang đẩy giá dầu thế giới leo thang từng ngày, gây áp lực nặng nề lên nền kinh tế toàn cầu.
Khi giá dầu chạm mốc 120 USD/thùng, hàng loạt quốc gia đã buộc phải xả kho dự trữ chiến lược nhằm ổn định thị trường, nhưng các nỗ lực này dường như vẫn chưa mang lại hiệu quả như mong đợi.
Ngay cả các thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) - liên minh của những quốc gia tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới cũng đã tung ra hàng trăm triệu thùng dầu dự trữ, song giá nhiên liệu vẫn không ngừng đi lên.
Tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz cùng các cuộc tấn công gần đây vào các cơ sở dầu mỏ tại Vịnh Ba Tư đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh hỗn loạn đó, Trung Quốc dường như đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng với một chiến lược dự trữ vượt xa mọi dự đoán.
"Lá chắn" năng lượng khổng lồ của Bắc Kinh
Dù không công bố số liệu chính thức, nhưng theo đánh giá từ DW, kho dự trữ dầu mỏ của Trung Quốc có thể đã chạm mức 1,3 tỷ thùng. Khối lượng khổng lồ này đủ để duy trì hoạt động của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong gần 4 tháng liên tục.
Để dễ hình dung, tổng dự trữ khẩn cấp của tất cả các thành viên IEA cộng lại hiện ở mức 1,2 tỷ thùng, nghĩa là nguồn lực của riêng Trung Quốc đã vượt qua cả một liên minh quốc tế lớn.
Trong khi đó, dự trữ liên bang của Mỹ ước tính đạt khoảng 415 triệu thùng. Nếu cộng thêm 439 triệu thùng thuộc sở hữu tư nhân, quốc gia này chỉ có đủ nguồn cung ứng khẩn cấp trong khoảng 40 ngày.
Câu hỏi đặt ra là tại sao Trung Quốc lại sở hữu kho dự trữ khổng lồ đến vậy? Câu trả lời nằm ở tầm nhìn chiến lược và khả năng phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu năm 2026.
Dẫn nguồn tin từ Reuters, Trung Quốc đã tăng mạnh việc tích trữ dầu thô trong tháng 1 và tháng 2 thông qua cả con đường nhập khẩu lẫn sản xuất trong nước.
Cụ thể, trong hai tháng đầu năm 2026, lượng dầu nhập khẩu trung bình của nước này đạt 12 triệu thùng mỗi ngày, cộng với 4,42 triệu thùng sản xuất nội địa. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu chỉ xử lý trung bình 15,17 triệu thùng.
Điều này đồng nghĩa với việc Trung Quốc đã chủ động tích lũy thêm khoảng 1,24 triệu thùng mỗi ngày vào kho dự trữ khẩn cấp, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 1,13 triệu thùng của năm 2025.
Bài học từ lịch sử và thách thức hiện tại
Hệ thống dự trữ dầu chiến lược hiện đại bắt nguồn từ năm 1975, sau khi lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập cho thấy sự tổn thương của hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.
Cuộc khủng hoảng năm đó đã khiến giá dầu tăng gấp bốn lần, gây ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tại phương Tây và bộc lộ sự phụ thuộc quá mức vào các quốc gia sản xuất dầu mỏ.
Ngày nay, dù nhiều quốc gia đã xây dựng kho dự trữ riêng, nhưng chưa có tiền lệ nào đạt tới quy mô như Trung Quốc hiện nay. Sự chuẩn bị này được xem là một "lá chắn" quan trọng giúp Bắc Kinh giảm bớt tác động từ những biến động địa chính trị phức tạp.
Hiện tại, việc giá dầu neo ở mức cao đang bắt đầu ngấm vào giá thành của mọi loại hàng hóa trên toàn cầu. Thế giới đang đứng trước những thách thức kinh tế lớn khi chuỗi cung ứng năng lượng bị đứt gãy.
Trong bối cảnh đó, sự xoay xở và tính toán của các cường quốc trong việc bảo vệ nền kinh tế nội địa đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế.
