Siết kỷ cương từ những cuộc kiểm tra không báo trước
Những tháng cuối năm, khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao, thị trường thực phẩm đa dạng cũng là lúc nguy cơ về các vi phạm ATTP chực chờ gia tăng. Thực tế cho thấy, việc kiểm tra hành chính đơn thuần chỉ dựa trên hồ sơ giấy tờ mà thiếu đi sự kiểm chứng thực địa, rất dễ tạo kẽ hở cho các cơ sở đối phó, qua đời sống thị trường trôi nổi những sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Chính vì vậy, chủ trương tăng cường kiểm tra – đặc biệt là kiểm tra đột xuất – đang dần trở thành công cụ sắc bén của các cơ quan chức năng Hà Nội. Những cuộc kiểm tra không báo trước này không chỉ để phát hiện, ngăn chặn kịp thời vi phạm, mà sâu xa hơn, đây chính là sự trấn áp có tính bất ngờ cho các cơ sở làm ăn gian dối, thiếu đạo đức không thể mãi che đậy cho những việc làm thiếu minh bạch của mình, làm tổn hại đến sức khỏe người tiêu dùng.
Khi công tác kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm – nhắm thẳng vào các cơ sở có nguy cơ cao, bếp ăn trường học, bếp ăn tập thể, chợ dân sinh hay các lò mổ – và đi sâu vào từng khâu thực chất (nguồn gốc nguyên liệu, quy trình bảo quản, kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn) thì mới hy vọng nhận diện đúng "bệnh" để trị dứt điểm.
Vượt thách thức từ phân tán, nhỏ lẻ và yêu cầu minh bạch hóa
Dù nỗ lực rất lớn, công tác quản lý ATTP tại Thủ đô hiện vẫn đang đối diện với không ít lực cản. Sự tồn tại của 469 chợ dân sinh cùng hàng chục nghìn cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ, phân tán; nguồn thực phẩm đổ về từ muôn nơi qua nhiều khâu trung gian... là những thách thức không nhỏ trong việc kiểm soát tận gốc.
Giải pháp căn cơ được đặt ra là không thể dung túng cho cách làm việc hình thức, nể nang hay né tránh trách nhiệm. Các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, tái phạm không chỉ bị đình chỉ hoạt động mà cần thiết phải công khai danh tính cơ sở, nhà cung cấp trên các phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử.
Việc "bêu tên" công khai này chính là cách tạo ra chiếc "khiên" bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời trao quyền giám sát trực tiếp cho Nhân dân – đúng với phương châm "dân biết, dân bàn, dân kiểm tra, dân giám sát".
Về lâu dài, quản lý ATTP không thể mãi dựa vào các đợt cao điểm hay những cuộc thanh kiểm tra mang tính sự vụ. Giải pháp bền vững nhất là chuẩn hóa toàn bộ chuỗi cung ứng bằng công nghệ số.
Điểm sáng trong thời gian tới là việc Hà Nội đang quyết liệt triển khai Kế hoạch số 426/KH-UBND ngày 2/11/2026 về thí điểm Hệ thống quản lý ATTP và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Trong đó, việc kiểm soát chặt chuỗi thịt gia súc, gia cầm (trọng tâm là thịt lợn) từ khâu chăn nuôi, giết mổ – mắt xích then chốt – đến phân phối, tiêu thụ được đặt lên hàng đầu.
Đáng chú ý, việc liên thông dữ liệu đồng bộ giữa các nền tảng như HanoiCheck, HanoiSchool, iHanoi với kho dữ liệu dùng chung, cùng mục tiêu thí điểm thực chất ít nhất 2 chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, 20 điểm bán và 5 bếp ăn tập thể, đang kỳ vọng tạo ra bước ngoặt mới. Dữ liệu phải minh bạch, chính xác và có khả năng kiểm chứng thì công nghệ mới thực sự phát huy hiệu quả.
Bảo đảm an toàn cho từng bữa ăn hằng ngày của người dân Thủ đô không phải là câu chuyện một sớm một chiều. Nó đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra thực địa, xử lý minh bạch, ứng dụng công nghệ số và trên hết là đề cao trách nhiệm công vụ của người đứng đầu các địa phương, đơn vị. Chỉ khi mỗi mắt xích trong chuỗi cung ứng được siết chặt bằng kỷ luật và công nghệ, niềm tin của người dân mới thực sự được củng cố vững chắc.