Chương trình nhằm kết nối các nguồn lực xã hội, tìm kiếm những ý tưởng mới và thúc đẩy hình thành hệ sinh thái không gian sáng tạo của Thủ đô, với sự đồng hành của UNESCO, các trường đại học, doanh nghiệp và nhiều đối tác trong nước, quốc tế.
Sự kiện gồm 2 nội dung chính: phát động cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 và tọa đàm "Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội - Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo".
Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Phạm Tuấn Long - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Hà Nội, cho biết, sau khi Hà Nội được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố sáng tạo toàn cầu trong lĩnh vực Thiết kế năm 2019, thành phố đã từng bước thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo. Đến năm 2026, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội không chỉ dừng ở chuỗi sự kiện thường niên mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững.
Theo đó, Chương trình Phát triển hạ tầng sáng tạo được triển khai với mục tiêu khảo sát, tư vấn và hợp tác cùng các địa phương trong việc cải tạo không gian công cộng, chuyển đổi công năng các công trình, phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, đồng thời hình thành những không gian sáng tạo có khả năng vận hành lâu dài. Khái niệm hạ tầng sáng tạo cũng được mở rộng, không chỉ bao gồm các công trình vật chất mà còn là cộng đồng sáng tạo, mạng lưới hợp tác, cơ chế quản trị, dữ liệu và nguồn lực tài chính phục vụ phát triển.
Điểm nhấn của chương trình là cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, hướng tới các kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, chuyên gia, nhà nghiên cứu, sinh viên và cộng đồng sáng tạo. Cuộc thi khuyến khích các ý tưởng có khả năng ứng dụng thực tiễn trong chỉnh trang cảnh quan và phát triển không gian công cộng tại Hà Nội.
Các phương án khả thi sẽ được Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, từng bước đưa vào triển khai thực tế.
Cuộc thi gồm 3 hạng mục: Hạ tầng thúc đẩy sáng tạo, tập trung tái kích hoạt quảng trường, công viên, tuyến phố đi bộ, nhà văn hóa, khu chung cư cũ và các không gian công cộng; Không gian sáng tạo từ các công trình chuyển đổi chức năng, khuyến khích cải tạo nhà máy cũ, trụ sở dôi dư và các công trình đô thị thành không gian phục vụ công nghiệp văn hóa; Bảo tồn và phát huy không gian kiến trúc, quy hoạch truyền thống, hướng đến kết nối làng nghề, làng cổ và khu vực ven đô với thiết kế, du lịch, giáo dục và công nghệ để tạo giá trị kinh tế - xã hội mới.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức cũng giới thiệu dự án "Ngỡ ngàng Hà Nội" (Hanoi Surprises) - Kết nối nghệ thuật các không gian công cộng do Phòng Quản lý Di sản (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) chủ trì, phối hợp cùng Tạp chí Kiến trúc, nhóm Vác Tù Và và kiến trúc sư Đoàn Kỳ Thanh thực hiện.
Dự án định hướng xây dựng một mạng lưới nghệ thuật công cộng thay vì các hoạt động riêng lẻ, từng bước biến Hà Nội thành "bảo tàng mở", nơi nghệ thuật hiện diện trong đời sống thường nhật và kết nối di sản với công nghệ, không gian số.
Theo kế hoạch, dự án sẽ nghiên cứu 46 điểm nghệ thuật đường phố thuộc 5 nhóm không gian gồm Di sản, Kẻ chợ, Tương lai, Sinh thái và Cộng đồng. Các địa điểm trải dài từ chợ Đồng Xuân, tháp nước Hàng Đậu, phố cổ, gầm cầu, bãi giữa sông Hồng đến sân chung các khu tập thể cũ. Một số điểm sẽ được lựa chọn triển khai thí điểm ngay trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Tại tọa đàm, các chuyên gia, kiến trúc sư và nghệ sĩ tập trung trao đổi về vai trò của nghệ thuật công cộng trong việc kiến tạo bản sắc đô thị, đồng thời đề xuất giải pháp để các ý tưởng sáng tạo không chỉ dừng ở khuôn khổ lễ hội mà có thể phát triển thành những hạ tầng sáng tạo lâu dài, phục vụ cộng đồng.
Thông qua chương trình phát triển hạ tầng sáng tạo, Ban tổ chức kỳ vọng các cuộc thi, dự án nghệ thuật, hoạt động khảo sát và tọa đàm sẽ tạo nền tảng để phát hiện nguồn lực, kết nối cộng đồng, thử nghiệm mô hình mới và từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo gắn với bản sắc văn hóa, đáp ứng nhu cầu phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới.
