Rạch Văn Thánh là một trong những tuyến rạch tiêu thoát nước, trữ nước quan trọng của TP.HCM và là một trong hai nhánh lớn thuộc lưu vực kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè (cùng với rạch Xuyên Tâm).
Tuy nhiên, trước thực trạng tuyến rạch bị lấn chiếm, bồi lắng và ô nhiễm trầm trọng trong nhiều năm qua đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng tiêu thoát nước, cảnh quan môi trường và sức khỏe, đời sống của người dân trong khu vực.
Nhiều năm qua, hàng ngàn hộ dân phải sống trong cảnh ô nhiễm nặng nề, với rác thải vây quanh. Rạch Văn Thánh hiện hữu là những căn nhà lụp xụp, tạm bợ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhất là vấn đề về cháy, nổ.
"Tôi sống ở đây nhiều năm rồi, biết ô nhiễm nhưng cuộc sống mưu sinh cũng phải chấp nhận, nghe nói dự án cải tạo được thông qua, chúng tôi mừng lắm", bà Hải, người dân sống gần rạch Văn Thánh nói.
Ghi nhận của phóng viên, khoảng 2km từ đầu đường Võ Oanh đến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè hiện tại là dòng nước đen ngòm, xung quanh phủ kín cỏ dại, lục bình...
Trái ngược với những khu nhà ổ chuột phía dưới, trên rạch Văn Thánh là tuyến đường sắt đô thị số 1 (Bến Thành - Suối Tiên). Hàng ngày, những đoàn tàu êm ả lướt qua, tạo nên khung cảnh hiện đại giữa lòng TP HCM.
Liên quan đến rạch Văn Thánh, mới đây tại Kỳ họp 23, HĐND TP HCM đã thông qua chủ trương đầu tư dự án nạo vét, cải tạo môi trường và xây dựng hạ tầng rạch Văn Thánh, với tổng kinh phí hơn 8.555 tỷ đồng.
Việc đầu tư dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Văn Thánh là rất cần thiết, nhằm cải thiện ô nhiễm môi trường, tăng cường khả năng tiêu thoát nước, chỉnh trang đô thị nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, góp phần phát triển kinh tế, xã hội cho TP HCM.
Rạch Văn Thánh sẽ được cải tạo toàn tuyến với chiều dài 1,9km (từ đường Võ Oanh đến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè) và một tuyến rạch nhánh dài 275m.
Dự án có quy mô xây dựng kè bảo vệ bờ bằng cừ bê tông dự ứng lực dọc hai bên tuyến chính rạch Văn Thánh và rạch nhánh 1; nạo vét rạch Văn Thánh và rạch nhánh 1 bề rộng lòng rạch từ 25 đến 50m, cao trình đáy -3,0m; xây dựng đường giao thông ven rạch với lộ giới từ 6m đến 20m.
Đồng thời, xây dựng mới cầu Phú An rộng 17m và mở rộng, nâng cấp đường Ngô Tất Tố (đoạn từ cầu Phú An đến đường Phú Mỹ) với lộ giới 25m; xây dựng đường song hành kết nối vào đường Điện Biên Phủ; xây dựng hệ thống cống dọc thoát nước sinh hoạt; hệ thống cống dọc, ngang thoát nước mưa và hệ thống cống bao thu gom thoát nước thải.
Dự án cũng sẽ được xây dựng công viên, mảng xanh, hạ tầng kỹ thuật ven rạch với tổng diện tích khoảng 4,2ha.
Dự án được chia thành hai dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 1 là nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Văn Thánh, phường Thạnh Mỹ Tây, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 1.743,498 tỷ đồng.
Dự án thành phần 2 là bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Văn Thánh, phường Thạnh Mỹ Tây, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 6.812,083 tỷ đồng.
Thời gian thực hiện dự án từ năm 2025 đến năm 2030. Trong đó, thời gian triển khai thi công xây dựng từ năm 2027 - 2029. Hoàn tất các thủ tục khởi công công trình từ tháng 12/2026 đến tháng 1/2027. Kết thúc xây dựng đưa công trình vào sử dụng từ năm 2029 - 2030.
