Bão lũ đã gây thiệt hại nặng cho các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên trong năm 2020
Theo đó, Thủ tướng Chính phủ quyết định tạm cấp bổ sung 670 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2020 cho 9 địa phương.
Trong đó, tỉnh Nghệ An được hỗ trợ 50 tỷ đồng, Hà Tĩnh 50 tỷ đồng, Quảng Bình 50 tỷ đồng, Quảng Trị 70 tỷ đồng, Thừa Thiên Huế 50 tỷ đồng, Quảng Nam 130 tỷ đồng, Quảng Ngãi 150 tỷ đồng, Bình Định 70 tỷ đồng, Kon Tum 50 tỷ đồng để khắc phục hậu quả do bão số 5, 6, 7, 8, 9 và mưa lũ tháng 10 năm 2020
Thủ tướng cũng chỉ đạo viêc hỗ trợ thực hiện theo thứ tự ưu tiên công tác tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ dân sinh (hỗ trợ gia đình có người bị chết, mất tích, nhà ở bị hư hỏng), di dân khẩn cấp, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại.
Tiếp đó, khắc phục cấp bách cơ sở hạ tầng thiết yếu bị hư hỏng nặng do bão, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, bao gồm y tế, trường học, công trình cung cấp nước sạch, thủy lợi, đê điều.
Thủ tướng Chính phủ giao UBND các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Kon Tum căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, có trách nhiệm sử dụng nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ, chủ động sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn tài chính hợp pháp khác để kịp thời thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn, chính sách an sinh xã hội và khắc phục hậu quả thiên tai theo chế độ, chính sách của Nhà nước, bảo đảm đúng đối tượng, chế độ, định mức quy định.
Trường hợp cần hỗ trợ bổ sung gạo cứu đói cho người dân vùng bị ảnh hưởng của thiên tai, các tỉnh gửi đề xuất nhu cầu để Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các Bộ, cơ quan liên quan tổng hợp, trình Thủ tướng Chính phủ.
Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai (PCTT), trong gần 2 tháng (từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 11.2020), bão, lũ xảy ra liên tiếp tại các tỉnh miền Trung.
Thiên tai đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản, trong đó lĩnh vực sản xuất nông nghiệp bị tổn thương nghiêm trọng. Thiệt hại kinh tế ước tính trên 30.000 tỉ đồng.
Sau hàng loạt hình thức thiên tai cực đoan, một loạt các giải pháp đã được thực hiện để khắc phục hậu quả và thúc đẩy sản xuất. Trong đó, về chính sách: Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 165/NQ-CP ngày 5.11.2020 về việc hỗ trợ kinh phí khắc phục thiệt hại nặng do thiên tai gây ra;
Về công tác hỗ trợ khôi phục sản xuất, dân sinh, Chính phủ đã xuất cấp 15.804 tấn gạo; Bộ NNPTNT đã ký 4 Quyết định xuất hỗ trợ 23 tấn hạt giống ngô và 15,8 tấn hạt giống rau cho các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế. Ngoài ra, Bộ NNPTNT cũng hỗ trợ 13 tấn lúa, ngô giống các loại, để giúp người dân 4 tỉnh trên từ nguồn xã hội hóa.
Về kinh phí, Chính phủ đã quyết định hỗ trợ khẩn cấp 1.250 tỉ đồng cho 9 tỉnh miền Trung; Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai, Bộ NNPTNT đã kêu gọi các tổ chức quốc tế và một số quốc gia (Hoa Kỳ, Hàn Quốc...) hỗ trợ tiền và hàng hóa thiết yếu với tổng trị giá trên 21,53 triệu USD (tương đương với 500 tỉ đồng).
Cụ thể, ngân sách trung ương sẽ hỗ trợ tối đa 40 triệu đồng/hộ đối với nhà bị sập, đổ, trôi hoàn toàn; tối đa 10 triệu đồng/hộ đối với nhà bị hư hỏng nặng.
Căn cứ mức độ thiệt hại về nhà ở và mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương, các địa phương chủ động sử dụng ngân sách của mình và huy động thêm các nguồn lực hợp pháp khác để quyết định mức hỗ trợ cho các hộ dân cho phù hợp.
Trình tự, thủ tục hỗ trợ thực hiện theo quy định tại Nghị định số 136/2013 quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và các văn bản hướng dẫn.
Chính phủ giao chủ tịch UBND cấp tỉnh của các địa phương nêu trên tổ chức rà soát, thống kê và phân loại mức độ thiệt hại về nhà ở của người dân trên địa bàn.
Sau khi thống kê, phân loại, các tỉnh báo cáo Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định mức kinh phí hỗ trợ từ ngân sách trung ương; chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của số liệu báo cáo và việc triển khai thực hiện chính sách theo nghị quyết này.
Các địa phương đã chủ động và phối hợp rất chặt chẽ với một số cơ quan đơn vị của bộ, ngành, doanh nghiệp tập trung khắc phục hậu quả, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
Sau khi Chính phủ có nghị định về việc hỗ trợ kinh phí khắc phục thiệt hại nặng nề về nhà ở do thiên tai gây nên trong tháng 10 vừa qua, các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế cho biết đang khẩn trương tổ chức rà soát, thống kê và phân loại mức độ thiệt hại về nhà ở của người dân trên địa bàn.
Tuy nhiên, để phục hồi sản xuất nhanh hơn, tốt hơn, hiệu quả hơn, cần thực hiện song hành nhiều giải pháp. Trước mắt, cùng với các giải pháp ứng phó, hỗ trợ khẩn cấp cho các tỉnh miền Trung đã triển khai, thời gian tới, thúc đẩy khôi phục sản xuất nông nghiệp trên tất cả các lĩnh vực gồm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, hạ tầng nông thôn... sẽ là những yêu cầu cấp thiết, nhất là từ nay đến Tết Nguyên đán.
Về lâu dài, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể: Quy hoạch lại sản xuất phù hợp với điều kiện vùng lũ, nguy cơ sạt lở cao; chuyển đổi đất, cây trồng, thời vụ; chăn nuôi, chăn nuôi đại gia súc; xây dựng, quy hoạch sử dụng đất; xử lý môi trường sau thiên tai; đầu tư hạ tầng sản xuất.
Cần tập trung, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Quy hoạch phòng chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021-2030 và tầm nhìn đến năm 2045; rà soát quy hoạch thủy lợi các lưu vực sông và quy hoạch hệ thống thủy lợi khu vực miền Trung thích ứng với điều kiện mưa lũ, hạn hán cực đoan và biến đổi khí hậu.
Ưu tiên bố trí kinh phí trong giai đoạn đầu của Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và dự phòng ngân sách hàng năm của địa phương và trung ương cho công tác phòng chống thiên tai.
Bố trí nguồn vốn vay ODA để tập trung khắc phục hậu quả thiên tai; đầu tư nâng cao năng lực ứng phó thiên tai và hạ tầng phục vụ sản xuất bền vững.
Thế Vũ
