Những biến động trong chương trình giáo dục phổ thông mới, cùng với thực tiễn nhân lực tại các địa phương, đang tái định hình bức tranh tuyển dụng giáo viên ở từng cấp học, từng môn học.
Sư phạm vẫn “nóng” điểm chuẩn
Từ năm 2021 đến nay, ngành sư phạm liên tục ghi nhận mức điểm chuẩn thuộc tốp đầu. Đơn cử, Đại học Sư phạm Hà Nội có tới 7 ngành lấy điểm chuẩn từ 28 trở lên, trong đó Sư phạm Ngữ văn và Lịch sử lên tới 29,3 điểm – tương đương hơn 9,7 điểm mỗi môn. Một số trường khác như Đại học Sư phạm TP.HCM, Sư phạm Hà Nội 2, Sư phạm – Đại học Huế… cũng có nhiều ngành vượt ngưỡng 27-28 điểm.
Điều này phản ánh sự hồi sinh mạnh mẽ của ngành giáo dục, nhờ vào các chính sách cải thiện tiền lương, phụ cấp cho nhà giáo, cùng với cam kết nâng cao vị thế nghề nghiệp.
Tuy nhiên, theo giới chuyên gia tuyển dụng, điểm cao chưa đủ bảo đảm việc làm. Việc lựa chọn ngành học cần gắn chặt với nhu cầu thực tế tại các địa phương, số tiết giảng dạy theo chương trình mới và khả năng điều tiết nhân sự.
Giáo viên mầm non, tiểu học: Cơ hội việc làm rộng mở
Tại nhiều tỉnh, thành, đặc biệt là các vùng khó khăn thì giáo viên mầm non và tiểu học vẫn đang thiếu hụt nghiêm trọng. Áp lực công việc lớn, cường độ cao, chế độ chưa thực sự hấp dẫn khiến tỷ lệ nghỉ việc cao ở hai cấp học này. Hệ quả là nhiều trường luôn trong tình trạng “khát” nhân sự.
Vì vậy, những sinh viên theo học các ngành Giáo dục mầm non và Giáo dục tiểu học vẫn được đánh giá là nhóm có tỷ lệ trúng tuyển vào hệ thống công lập cao hơn so với các ngành còn lại.
Tại nhiều trường, điểm chuẩn của ngành Giáo dục tiểu học duy trì ở mức cao, dao động từ 26 đến gần 29 điểm, thể hiện sự quan tâm ngày càng lớn từ phía thí sinh.
Âm nhạc, Mỹ thuật: Càng ít người học, càng dễ có việc
Các môn học nghệ thuật vốn kén thí sinh do yêu cầu thi năng khiếu nhưng lại là “mỏ vàng” cơ hội nghề nghiệp. Nhiều trường tiểu học, THCS không đủ giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật, buộc phải tuyển dụng giáo viên chuyên môn khác rồi đào tạo bổ sung.
Khi chương trình giáo dục phổ thông 2018 triển khai thêm các môn này ở bậc THPT và lồng ghép vào nội dung giáo dục địa phương, nhu cầu giáo viên lại càng tăng. Trong khi đó, nguồn cung đào tạo mới ra trường chưa đáp ứng kịp.
Vì vậy, nếu có năng khiếu, lựa chọn học sư phạm Âm nhạc, Mỹ thuật là hướng đi rất tiềm năng.
Thông tư 20/2023/TT-BGDĐT quy định mỗi trường phổ thông phải có ít nhất một giáo viên phụ trách công tác tư vấn tâm lý học đường. Tuy nhiên, ngành Tâm lý học hiện vẫn ít được quan tâm trong khối sư phạm.
Đây được xem là khoảng trống lớn về nguồn nhân lực. Những sinh viên theo học chuyên ngành Tâm lý học đặc biệt tại các trường sư phạm được đánh giá có cơ hội cao trong việc được tuyển dụng vào vị trí chuyên trách tại các trường học.
Cảnh báo thừa – thiếu nhân lực cục bộ ở bậc THCS
Một hệ quả đáng lưu ý của chương trình giáo dục phổ thông 2018 là sự thay đổi về số tiết và cách tích hợp môn học. Các môn Công nghệ, Tin học, Lịch sử, Địa lý, Hóa học, Vật lý, Sinh học – từng là môn độc lập – nay được rút tiết hoặc tích hợp thành các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử - Địa lý.
Điều này dẫn đến tình trạng một số môn đang thừa giáo viên ở cấp THCS, trong khi sinh viên tốt nghiệp từ chuyên ngành đơn môn (Hóa, Lý, Sinh, Sử, Địa) gặp khó khi xin việc tại cấp học này nếu không được đào tạo bổ sung tích hợp.
Ngược lại, các ngành đào tạo tích hợp như “Sư phạm Khoa học tự nhiên”, “Sư phạm Lịch sử - Địa lý” lại trở thành xu hướng, có khả năng linh hoạt hơn khi ứng tuyển.
Thực tế tuyển dụng tại nhiều địa phương cho thấy có những ngành sư phạm không tổ chức thi tuyển do đã đủ nhân lực, hoặc chỉ tuyển 1-2 chỉ tiêu nhưng có tới hàng chục, hàng trăm hồ sơ dự tuyển.
Tính đến tháng 5-2025, cả nước vẫn thiếu gần 120.000 giáo viên các cấp, trong đó có gần 45.000 giáo viên mầm non. Đặc biệt, trong số 66.000 chỉ tiêu biên chế được giao, các địa phương mới chỉ tuyển được gần 6.000 giáo viên trong suốt 3 năm qua.
Ngược lại, có môn thiếu người đến mức chỉ cần xét hồ sơ là đậu. Do đó, các chuyên gia giáo dục khuyến cáo thí sinh nên tìm hiểu kỹ chính sách nhân lực, định hướng giáo dục và nhu cầu tại các địa phương trước khi đăng ký ngành học.
Sư phạm không còn là “ngành học một chiều” mà đang thay đổi theo yêu cầu mới của xã hội. Cơ hội việc làm sẽ mở ra cho những người biết chọn đúng ngành, đúng thời điểm và phù hợp với xu hướng phát triển của hệ thống giáo dục.
