Câu lạc bộ – nơi nhịp nghề được giữ lửa
Trong dòng chảy hoạt động của Hội Nhà báo Bắc Ninh, các chi hội và câu lạc bộ trực thuộc đang trở thành “mạch nguồn sinh khí” cho đời sống nghề nghiệp của hội viên. Không còn đơn thuần là những cuộc họp định kỳ, nhiều câu lạc bộ đã trở thành những diễn đàn nghề nghiệp cởi mở. Ở đó, các nhà báo chia sẻ câu chuyện hậu trường tác nghiệp, trao đổi cách tiếp cận đề tài khó, hay cùng bàn về những xu hướng làm báo mới trong kỷ nguyên số.
Chính từ những không gian sinh hoạt như vậy, nhiều ý tưởng tác phẩm đã được khơi nguồn. Ông Trịnh Văn Ánh, Chủ tịch Hội Nhà báo Bắc Ninh cho rằng việc phát huy vai trò của các câu lạc bộ là một hướng đi quan trọng để đổi mới hoạt động của tổ chức hội. “Chúng tôi coi các câu lạc bộ là những hạt nhân trong đời sống nghề nghiệp của hội viên. Khi các nhà báo có không gian trao đổi nghiệp vụ thường xuyên, hoạt động của hội sẽ trở nên sinh động hơn và tinh thần nghề nghiệp cũng được duy trì bền bỉ”, ông Ánh chia sẻ. Trong hệ thống chi hội hiện nay, Chi hội Báo và Phát thanh – Truyền hình Bắc Ninh được xem là lực lượng nòng cốt, nơi tập hợp đông đảo hội viên đang trực tiếp tác nghiệp hằng ngày trên các loại hình báo chí.
Bên cạnh đó, Câu lạc bộ Ảnh Thời sự – Nghệ thuật mỗi năm cung cấp hàng trăm bức ảnh phục vụ tuyên truyền, triển lãm và minh họa báo chí, góp phần lan tỏa hình ảnh Bắc Ninh trên các phương tiện truyền thông. Trong khi đó, Câu lạc bộ Nhà báo nữ và Câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi lại mang đến những không gian sinh hoạt giàu tính nhân văn thông qua các buổi tọa đàm nghiệp vụ, giao lưu văn hóa và các hoạt động thiện nguyện hướng về cộng đồng.
Hoạt động của Hội cũng được mở rộng qua nhiều chuyến đi thực tế và hành trình về nguồn dành cho hội viên. Những hoạt động ấy đưa người làm báo ra khỏi không gian quen thuộc của tòa soạn để trực tiếp tiếp xúc với đời sống, với lịch sử và với những chuyển động đang diễn ra ở cơ sở. Theo ông Trịnh Văn Ánh, những chuyến đi như vậy mang lại giá trị nghề nghiệp đặc biệt. “Khi trực tiếp đến cơ sở, tiếp xúc với đời sống thực tiễn, người làm báo sẽ có thêm chất liệu sống động để phản ánh chân thực nhịp sống xã hội. Đó chính là điều làm nên sức nặng của mỗi tác phẩm báo chí”, ông nói.
Bồi dưỡng nghiệp vụ – dòng chảy liên tục của năng lực nghề
“Thông tin bây giờ thay đổi rất nhanh. Những kỹ năng hôm nay còn mới nhưng ngày mai có thể đã trở thành yêu cầu phổ biến. Vì vậy, việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ phải được thực hiện liên tục, theo cách “mưa dầm thấm lâu” để hội viên từng bước nâng cao trình độ”, Chủ tịch Hội Nhà báo Bắc Ninh Trịnh Văn Ánh nhấn mạnh.
Từ cách nhìn đó, hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ tại Hội Nhà báo Bắc Ninh không chỉ được tổ chức như những lớp học theo kế hoạch, mà mở rộng thành nhiều không gian trao đổi nghề nghiệp. Các hội thảo chuyên đề, tọa đàm nghiệp vụ và sinh hoạt chuyên môn tại chi hội trở thành nơi người làm báo cùng nhìn lại quá trình tác nghiệp của mình, trao đổi thẳng thắn về cách tiếp cận vấn đề và hoàn thiện phương pháp làm nghề.
Ở những diễn đàn như vậy, nhiều tác phẩm báo chí, nhiều đề tài đang được triển khai được đưa ra phân tích từ góc độ nghề nghiệp. Không chỉ bàn về nội dung thông tin, các nhà báo còn cùng nhau mổ xẻ cách phát hiện vấn đề, cách kiểm chứng nguồn tin, cách lựa chọn góc tiếp cận để một câu chuyện đời sống có thể được kể lại với chiều sâu và sức thuyết phục lớn hơn. “Phương châm chúng tôi đặt ra là “vừa làm, vừa học; vừa hướng dẫn, vừa thực hành”. Việc bồi dưỡng nghiệp vụ phải gắn với quá trình tác nghiệp thực tế thì kiến thức mới thực sự đi vào nghề”, ông Trịnh Văn Ánh cho biết.
Nội dung các hoạt động nghiệp vụ cũng được điều chỉnh theo nhịp chuyển của môi trường báo chí số. Thay vì chỉ tập trung vào kỹ năng riêng lẻ, nhiều cuộc trao đổi đi thẳng vào những vấn đề cốt lõi của quá trình sản xuất nội dung hiện nay: Cách phát hiện đề tài trong dòng chảy thông tin dày đặc, cách tổ chức thông tin đa nguồn hay cách kể lại những câu chuyện đời sống bằng những hình thức thể hiện phù hợp với môi trường truyền thông đa nền tảng.
Sự phát triển nhanh của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, cũng trở thành một chủ đề được quan tâm trong nhiều diễn đàn nghiệp vụ của Hội. Bên cạnh việc cập nhật những công cụ hỗ trợ mới cho quá trình sản xuất nội dung, các cuộc trao đổi cũng tập trung nhận diện những yêu cầu mới đặt ra đối với đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp của người làm báo trong môi trường truyền thông số. “Chúng tôi khuyến khích hội viên tiếp cận và ứng dụng các công cụ công nghệ mới, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là bảo đảm tính chính xác của thông tin và tôn trọng sự thật – nguyên tắc cốt lõi của nghề báo”, ông Ánh khẳng định.
Khơi dậy khát vọng sáng tạo
Nếu bồi dưỡng nghiệp vụ giúp người làm báo cập nhật kỹ năng, thì các giải thưởng và cuộc thi báo chí lại tạo ra một nguồn động lực khác: Khát vọng được khẳng định bằng tác phẩm. Thực tế cho thấy nhiều đề tài lớn, nhiều tuyến bài công phu thường được khởi nguồn từ chính những cuộc thi nghề nghiệp.
Chủ tịch Hội Nhà báo Bắc Ninh cho biết, Giải Báo chí Ngô Gia Tự tại Bắc Ninh nhiều năm qua đã trở thành một điểm hẹn quen thuộc của giới báo chí địa phương. Không chỉ là nơi tôn vinh tác giả, giải thưởng này còn khuyến khích các nhà báo đầu tư nhiều hơn cho chất lượng tác phẩm. Từ những phóng sự phản ánh đời sống nông thôn mới đến các tác phẩm điều tra, phân tích về những vấn đề kinh tế – xã hội của địa phương, nhiều bài báo được ghi nhận tại giải thưởng đã góp phần phác họa rõ nét hơn bức tranh phát triển của tỉnh Bắc Ninh.
Theo ông Trịnh Văn Ánh, điều quan trọng nhất của các giải thưởng báo chí không chỉ nằm ở danh hiệu. “Khi một tác phẩm được ghi nhận, đó là sự khích lệ rất lớn đối với người làm báo. Chúng tôi luôn cố gắng tham mưu để những tác phẩm đạt giải cao, đặc biệt tại các giải lớn như Giải Báo chí Quốc gia hay Giải Búa liềm vàng, được khen thưởng kịp thời”.
Sự ghi nhận ấy, theo ông Ánh, không chỉ là niềm vui của cá nhân tác giả. Nó còn tạo ra một hiệu ứng lan tỏa trong đội ngũ người làm báo địa phương – nơi mỗi tác phẩm được đầu tư nghiêm túc đều có thể trở thành nguồn cảm hứng cho những sáng tạo tiếp theo.
