Khơi dậy nội lực – chìa khóa cho bước chuyển mình
Chủ tịch UBND xã Hương Đô Lê Hữu Đồng cho biết: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 – 2030 đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều bình quân 0,5%/năm trong giai đoạn 2026 – 2030. Đây không chỉ là con số trong nghị quyết, mà là biểu hiện của một quyết tâm lớn trong bối cảnh Hương Đô vẫn còn nhiều rào cản về địa hình, nguồn lực và trình độ lao động.
Điểm nhấn của địa phương là quan điểm nhất quán: giảm nghèo phải bền vững, không hình thức. Thay vì hỗ trợ tiền mặt mang tính ngắn hạn, Hương Đô chú trọng hỗ trợ cây – con giống, tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn trực tiếp tại hộ dân. Mỗi mô hình được thiết kế “đo ni đóng giày” theo điều kiện của từng hộ: hộ có đất đồi phát triển cây ăn quả; hộ có lao động nhưng thiếu vốn được hỗ trợ vật nuôi; người khuyết tật được định hướng các mô hình nhẹ nhàng, phù hợp khả năng.
Từ những hỗ trợ tưởng như nhỏ bé ấy, nhiều gia đình đã có nền tảng kinh tế mới: đàn gà giống ban đầu trở thành mô hình chăn nuôi quy mô nhỏ; những vườn cam, bưởi, ổi đã bắt đầu cho thu hoạch; các hộ yếu thế vẫn có thể duy trì mô hình ong mật hay gà thả vườn để có thu nhập đều đặn.
Ông Đồng chia sẻ, điều đáng mừng nhất không chỉ là số hộ thoát nghèo, mà là sự chuyển biến về nhận thức. Nếu trước đây còn tâm lý trông chờ hỗ trợ thì nay bà con chủ động hơn, biết tính toán, biết khai thác nguồn lực được giao để tạo ra giá trị kinh tế. Với người yếu thế, mỗi mô hình sinh kế không chỉ là sự hỗ trợ vật chất mà còn là sự tiếp sức tinh thần, giúp họ tự tin hòa nhập cộng đồng.
Cùng với đó, công tác rà soát hộ nghèo, cận nghèo theo tiêu chí đa chiều được triển khai chặt chẽ, minh bạch. Cán bộ kỹ thuật thường xuyên “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn bà con chăm sóc cây trồng, vật nuôi và xử lý kịp thời khó khăn. Nhờ vậy, các mô hình duy trì được tính bền vững, không bị “chết yểu” như trước.
Những chuyển động ở Hương Đô là một phần trong bức tranh giảm nghèo bền vững của Hà Tĩnh giai đoạn 2021 – 2025, định hướng 2030. Tỉnh đã dành hơn 376.000 triệu đồng từ ngân sách trung ương, tỉnh và các nguồn hợp pháp cho Chương trình mục tiêu quốc gia; triển khai hơn 160 mô hình giảm nghèo từ chăn nuôi, trồng trọt, nuôi ong đến phát triển cây ăn quả và nghề phụ. Mỗi mô hình hỗ trợ 15 – 20 hộ, với nguồn kinh phí 100 – 200 triệu đồng tùy địa phương.
Song song là hệ thống chính sách an sinh toàn diện: bảo hiểm y tế, trợ giá điện, hỗ trợ nhà ở, miễn giảm học phí cho học sinh vùng khó khăn… Đặc biệt, Hà Tĩnh đi đầu trong việc cập nhật 100% hộ nghèo và cận nghèo lên hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia, giúp việc quản lý minh bạch, tránh trùng lặp và hỗ trợ đúng đối tượng.
Thách thức và bài học rút ra
Dù đạt nhiều kết quả, công tác giảm nghèo tại Hương Đô vẫn đối mặt không ít khó khăn: trình độ sản xuất của người dân còn hạn chế, thiếu vốn tái đầu tư, thiên tai – lũ lụt đe dọa mô hình sản xuất, và sự phụ thuộc lớn vào điều kiện thời tiết.
Từ thực tiễn đó, nhiều bài học quan trọng được rút ra: Hỗ trợ phải đúng nhu cầu, đúng đối tượng và phù hợp thực tế từng hộ; Hỗ trợ giống phải đi đôi với hướng dẫn kỹ thuật; Khuyến khích người dân đề xuất mô hình, tăng tính chủ động và bền vững; Lồng ghép đồng bộ các chính sách sinh kế – y tế – giáo dục – nhà ở; Tăng cường giám sát, đồng hành cùng người dân trong suốt quá trình thực hiện.
Giai đoạn 2026 – 2030, Hương Đô đặt mục tiêu duy trì mức giảm nghèo ổn định, nâng cao chất lượng mô hình sinh kế và mở rộng hướng phát triển kinh tế mới. Địa phương định hướng kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã để tạo đầu ra cho sản phẩm; đồng thời xây dựng cơ chế tái đầu tư nhằm duy trì hiệu quả mô hình.
