Hội đồng Thống đốc IAEA ngày 9/9 đã thông qua nghị quyết về Iran tại trụ sở cơ quan này ở Vienna, Áo. Trong số 35 thành viên, 23 nước bỏ phiếu thuận, trong khi Trung Quốc, Nga và Niger phản đối. Tám nước bỏ phiếu trắng và một thành viên không tham gia bỏ phiếu do nợ nghĩa vụ tài chính.
Nghị quyết do Mỹ, Anh, Pháp và Đức đề xuất, yêu cầu Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi báo cáo các vấn đề liên quan chương trình hạt nhân Iran lên Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng Liên hợp quốc theo quy định của IAEA.
Động thái này đánh dấu bước leo thang đáng kể trong sức ép ngoại giao đối với Tehran, sau nhiều năm IAEA tìm cách làm rõ nguồn gốc các hạt uranium được phát hiện tại những địa điểm Iran chưa khai báo.
Các nước phương Tây nghi ngờ những dấu vết này có thể liên quan một chương trình vũ khí hạt nhân bí mật mà Iran từng triển khai trước năm 2003. Iran bác bỏ cáo buộc, khẳng định không theo đuổi vũ khí hạt nhân và chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Việc vấn đề được đưa lên Hội đồng Bảo an về lý thuyết có thể mở đường cho các biện pháp trừng phạt hoặc đóng băng tài sản. Tuy nhiên, khả năng Hội đồng Bảo an thông qua các biện pháp mạnh vẫn chưa chắc chắn, khi Nga và Trung Quốc đều là thành viên thường trực có quyền phủ quyết.
Đại sứ Iran tại các tổ chức quốc tế ở Vienna, ông Reza Najafi, bác bỏ nghị quyết mới nhất, gọi đây là một “công cụ chính trị” và cho rằng động thái này làm tổn hại đến tính độc lập, công bằng và uy tín của IAEA.
Ông Najafi cho rằng việc thực hiện đầy đủ hoạt động thanh sát tại các cơ sở hạt nhân Iran hiện gặp trở ngại nghiêm trọng trong bối cảnh xung đột quân sự giữa Iran với Mỹ và Israel vẫn tiếp diễn.
Iran chưa cho phép thanh sát viên IAEA tiếp cận một số cơ sở hạt nhân bị ảnh hưởng bởi các cuộc không kích của Israel và Mỹ kể từ cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6/2025. Cơ quan giám sát hạt nhân cũng chưa thể xác minh đầy đủ tình trạng kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran kể từ thời điểm đó.
