Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần bày tỏ sự không hài lòng với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell, thậm chí từng đề xuất rằng ông Powell nên bị thay thế.
Gần đây, Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang cũng lên tiếng, kêu gọi Fed nối lại việc cắt giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế.
Tuy nhiên, theo ông David Kelly, Chiến lược gia Toàn cầu của JPMorgan, dù áp lực chính trị đang gia tăng, Fed khó có khả năng hành động trong thời gian gần.
Phát biểu tại hội nghị thường niên lần thứ 53 của FPA NorCal trong tuần này, ông Kelly nhấn mạnh rằng Fed vẫn đặt trọng tâm vào việc kiểm soát lạm phát, thay vì bị chi phối bởi các yếu tố chính trị.
Độc lập của Fed và nhiệm vụ kiểm soát lạm phát
Fed hoạt động dựa trên nhiệm vụ kép do Quốc hội Mỹ giao phó, đó là thúc đẩy việc làm tối đa và duy trì ổn định giá cả, thường được hiểu là giữ lạm phát ở mức 2%.
Cơ chế này được xây dựng nhằm bảo vệ chính sách tiền tệ khỏi sự can thiệp từ chính trị, đảm bảo các quyết định được đưa ra dựa trên dữ liệu kinh tế thay vì áp lực từ các đảng phái.
Tính đến tháng 3 năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ ghi nhận ở mức 4,2%, trong khi lạm phát, đo bằng chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cốt lõi, đạt 2,5% vào tháng 4.
Ông Kelly cho biết Chủ tịch Jerome Powell đã rất rõ ràng trong các cuộc họp báo gần đây: khi mục tiêu về lạm phát và việc làm không đồng nhất, Fed sẽ đánh giá mức độ sai lệch của từng chỉ số so với mục tiêu, đồng thời xem xét tốc độ điều chỉnh để trở lại mức chuẩn.
Ông Kelly giải thích: “Fed hướng đến việc đạt được cả hai mục tiêu là việc làm đầy đủ và lạm phát 2%. Nhưng nếu cả hai đều chưa đạt được, họ sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng.” Hiện tại, lạm phát đang là vấn đề đáng lo ngại hơn.
Ông Kelly dự báo tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng lên 4,5% vào cuối năm, cao hơn một chút so với mục tiêu của Fed, trong khi lạm phát có thể chạm mức 3,5%, vượt xa ngưỡng 2% mà Fed kỳ vọng.
Với tình hình này, ông Kelly nhận định Fed sẽ không vội vàng cắt giảm lãi suất trong tháng 6 hoặc tháng 9.
Dù vậy, ông để ngỏ khả năng Fed có thể thực hiện một đợt cắt giảm mang tính biểu tượng vào cuối năm, như một “món quà” dành cho chính quyền.
Tuy nhiên, Fed sẽ chỉ nới lỏng chính sách khi có bằng chứng rõ ràng cho thấy lạm phát đang tiến gần về mức 2%.
Vì sao lãi suất có thể duy trì ở mức cao?
Ông Kelly chỉ ra ba lý do chính khiến lãi suất có khả năng tiếp tục neo ở mức cao trong thời gian tới:
Đầu tiên, lạm phát vẫn chưa được kiểm soát. Tỷ lệ thất nghiệp hiện nay khá gần với mục tiêu dài hạn của Fed, nhưng lạm phát thì chưa.
Fed đang phải tập trung nhiều hơn vào việc ổn định giá cả, điều này củng cố lập luận cho việc giữ nguyên lãi suất. Trừ khi lạm phát có dấu hiệu giảm rõ rệt và bền vững, khả năng cắt giảm lãi suất vẫn rất xa vời.
Tiếp đến, nợ toàn cầu gia tăng, Nhu cầu vay vốn lớn tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đang đẩy lãi suất dài hạn lên cao.
Ngay cả khi Fed muốn giảm mạnh lãi suất ngắn hạn, các lực lượng thị trường có thể hạn chế tác động của động thái này. Ông Kelly nhận định: “Mức lãi suất hiện tại có thể sẽ là mức cố định trong một thời gian”.
Lý do được đưa ra cuối cùng là do uy tín của Fed cần được duy trì. Việc giữ vững sự độc lập của Fed đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố niềm tin của thị trường và đảm bảo sự ổn định của đồng đô la Mỹ.
Nếu nhà đầu tư nghi ngờ rằng Fed đang chịu ảnh hưởng từ áp lực chính trị thay vì dựa vào các yếu tố kinh tế cơ bản, chi phí vay dài hạn tại Mỹ có thể tăng cao hơn nữa.
Triển vọng của ông Kelly cho thấy các nhà đầu tư, cùng những cố vấn tài chính hỗ trợ họ, nên chuẩn bị tâm thế cho kịch bản lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Ông dự đoán lợi suất từ các khoản đầu tư thu nhập cố định sẽ đạt mức trung bình khoảng 5% trong 5 năm tới, phản ánh môi trường lãi suất mới này.
Trong khi đó, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy các chính sách nhằm kích thích kinh tế, bao gồm những biện pháp mà ông Kelly gọi là “điều chỉnh tài khóa” để thúc đẩy tăng trưởng cho đến năm 2028.
Tuy nhiên, nhiệm vụ của Fed là nhìn xa hơn những chính sách kích thích ngắn hạn, tập trung vào việc thực hiện nhiệm vụ kép của mình.
Việc cắt giảm lãi suất có thể sẽ xảy ra trong tương lai, nhưng chỉ khi các dữ liệu kinh tế cho thấy sự ủng hộ rõ ràng.
Với tình hình hiện tại, Fed dường như sẽ tiếp tục giữ vững lập trường thận trọng, đặt lạm phát làm ưu tiên hàng đầu trong các quyết định chính sách sắp tới.
