Những động thái mới nhất của Tổng thống Donald Trump liên quan đến chính sách thuế quan đang gây xáo trộn không nhỏ trên toàn cầu.
Cụ thể, việc đề xuất tăng thuế 50% đối với hàng hóa từ Liên minh Châu Âu (EU) cùng yêu cầu các tập đoàn lớn như Apple và Samsung phải sản xuất điện thoại tại Hoa Kỳ không chỉ làm phức tạp hóa thương mại quốc tế mà còn có thể khiến kế hoạch cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bị trì hoãn.
Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee mới đây đã lên tiếng về vấn đề này. Trong phát biểu ngày 23/5, ông cho biết các mối đe dọa thuế quan từ Tổng thống Donald Trump đã làm chính sách tiền tệ trở nên khó khăn hơn, đồng thời có khả năng đẩy lùi thời điểm điều chỉnh lãi suất.
Những yêu cầu liên tiếp từ phía Tổng thống không chỉ phản ánh sự bất ổn trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ mà còn tạo thêm một điểm nóng khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về chính sách tài khóa. Hệ quả là lợi suất trái phiếu đã tăng mạnh trong thời gian gần đây.
Kể từ ngày 2/4, được gọi là “Ngày Giải phóng”, những lo ngại về thuế quan và bất ổn thương mại đã khiến thị trường rơi vào trạng thái hoảng loạn.
Người mua và người bán đang phải đối mặt với một giai đoạn đầy biến động, như thể họ bị cuốn vào một chuyến tàu lượn siêu tốc không có điểm dừng.
Nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ suy thoái kinh tế có thể xảy ra trong vài tháng tới. Trong khi đó, một số ý kiến khác dự báo Hoa Kỳ có thể rơi vào tình trạng lạm phát đình trệ, một kịch bản đầy thách thức cho nền kinh tế.
Thuế quan tác động đến lãi suất như thế nào?
Thông thường, các nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương luôn giữ thái độ thận trọng, tránh can thiệp trực tiếp vào các vấn đề liên quan đến chính sách tài khóa hay thương mại. Tuy nhiên, họ không thể bỏ qua việc phân tích những tác động mà các chính sách này mang lại.
Theo kế hoạch, các mức thuế quan đề xuất đối với EU sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/6. Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, ông Austan Goolsbee cho biết Fed có thể tạm dừng các quyết định quan trọng để theo dõi sát sao chính sách thương mại đang thay đổi từng ngày, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của chúng đến lạm phát và thị trường lao động.
Cũng trong ngày Tổng thống Donald Trump tiếp tục làm rung chuyển thị trường với lời kêu gọi áp thuế 50% lên hàng hóa EU từ ngày 1/6, ông còn đề cập đến việc Apple sẽ phải chịu mức thuế 25% đối với những chiếc iPhone không được sản xuất tại Mỹ.
Hiện tại, Apple chủ yếu lắp ráp điện thoại thông minh tại Trung Quốc, dù một phần nhỏ sản phẩm cũng được sản xuất tại Ấn Độ. Dù chi phí tăng thêm từ iPhone có thể không tạo ra tác động lớn đối với nền kinh tế vĩ mô, những lo ngại về sự ổn định của chính sách tài khóa vẫn khiến lợi suất trái phiếu tăng vọt.
Fed chờ đợi sự rõ ràng từ các đề xuất thuế quan mới nhất
Trả lời phỏng vấn trên chương trình “Squawk Box” về các động thái mới của Tổng thống Donald Trump, ông Austan Goolsbee nhận định: “Về lâu dài, nếu các mức thuế quan được áp dụng dẫn đến tình trạng lạm phát đình trệ, đó sẽ là kịch bản tồi tệ nhất đối với ngân hàng trung ương”.
Ông Goolsbee cũng nói thêm rằng Fed cần thời gian để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các chính sách này đến giá cả. “Tôi hiểu rằng người dân rất lo ngại về lạm phát”, ông chia sẻ.
Hiện tại, lãi suất cho vay qua đêm chuẩn của Fed đang được duy trì trong khoảng 4,25% đến 4,50%, mức đã giữ ổn định từ tháng 12 năm ngoái. Gần đây nhất, lãi suất thực tế ghi nhận ở mức 4,33%.
Dù thông báo về thuế quan của Tổng thống Donald Trump vào ngày 2/4 đã gây xáo trộn thị trường, ông Austan Goolsbee vẫn bày tỏ sự lạc quan về triển vọng dài hạn. Ông tin rằng nền kinh tế Mỹ vẫn có thể đạt được mức tăng trưởng vững chắc.
“Tôi vẫn hy vọng rằng trong khoảng 10 đến 16 tháng tới, lãi suất có thể giảm đáng kể so với mức hiện tại”, ông Austan Goolsbee khẳng định.
Là thành viên có quyền bỏ phiếu trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) năm nay, ông sẽ tham gia cuộc họp tiếp theo diễn ra vào ngày 17-18/6.
Tại đây, các quan chức dự kiến sẽ cập nhật dự báo về kinh tế và lãi suất. Trong lần cập nhật gần nhất vào tháng 3, FOMC đã dự kiến thực hiện hai lần cắt giảm lãi suất trong năm nay.
Thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ giảm lãi suất hai lần trong năm 2023, những động thái tiếp theo có thể phải chờ đến tháng 9. Trước những bất ổn hiện tại, ông Austan Goolsbee cho biết ông chưa thể cam kết về bất kỳ kế hoạch cụ thể nào trong thời điểm này.
