Sàn thương mại điện tử đã nộp thuế thay, người bán vẫn phải xuất hóa đơn
Bán hàng đa kênh đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của hoạt động thương mại trên thế giới và tại Việt Nam. Thay vì chỉ kinh doanh trên một nền tảng, nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp hiện nay đồng thời bán hàng qua website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream hay các cửa hàng truyền thống nhằm mở rộng tệp khách hàng và tối ưu doanh thu.
Tuy nhiên, việc kinh doanh trên nhiều kênh cũng đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý doanh thu, xuất hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Đặc biệt, khi nhiều quy định mới về quản lý thuế, hóa đơn điện tử và thuế đối với hoạt động thương mại điện tử chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, người bán hàng đa kênh cần nắm rõ các quy định để xác định đúng nghĩa vụ thuế, hạn chế các rủi ro pháp lý và bảo đảm hoạt động kinh doanh được thực hiện minh bạch, đúng quy định.
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cho biết: Một trong những thắc mắc của các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đa kênh, đa nền tảng đó là việc xuất hóa đơn.
Theo bà Cúc, nhiều hộ kinh doanh cho rằng, khi sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán đã khấu trừ và nộp thuế thay, đồng nghĩa với việc họ đã hoàn thành nghĩa vụ thuế đối với khoản doanh thu này. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp có doanh thu trong 6 tháng đầu năm vượt 1 tỷ đồng - mức doanh thu thuộc diện phải thực hiện các quy định về hóa đơn theo pháp luật hiện hành.
Từ đó, nhiều cá nhân, hộ kinh doanh đặt ra câu hỏi liệu họ có phải xuất hóa đơn đối với hàng hóa đã bán qua sàn hay không? Nếu phải xuất hóa đơn, việc kê khai doanh thu có dẫn đến tình trạng bị tính thuế hai lần hay không, trong khi sàn đã thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay?
Bên cạnh đó, không ít người cũng băn khoăn về cách thức thực hiện nghĩa vụ thuế đối với các khoản doanh thu phát sinh trong 6 tháng đầu năm khi chưa trực tiếp kê khai, nộp thuế, cũng như những thay đổi về chính sách thuế và hóa đơn áp dụng từ ngày 1/7/2026.
Giải đáp băn khoăn này, ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử cho biết, theo quy định tại Nghị định 68 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 141), hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 1 tỷ đồng/năm thuộc diện bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Do đó, các hộ kinh doanh có doanh thu trên ngưỡng quy định vẫn phải thực hiện nghĩa vụ xuất hóa đơn theo quy định của pháp luật, kể cả khi hoạt động kinh doanh được thực hiện thông qua sàn thương mại điện tử.
Theo ông Thành, hiện nay có hai phương án để thực hiện việc xuất hóa đơn. Phương án thứ nhất là hộ kinh doanh tự xuất hóa đơn. Trong trường hợp này, theo quy định tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh có quyền yêu cầu sàn thương mại điện tử cung cấp các thông tin liên quan đến người mua, giao dịch và thời điểm hoàn tất giao dịch để xuất hóa đơn đúng thời điểm theo quy định.
Phương án thứ hai là hộ kinh doanh có thể ủy quyền cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn thay. Nếu lựa chọn hình thức này, sàn sẽ thực hiện việc lập hóa đơn điện tử cho các giao dịch phát sinh và hộ kinh doanh không phải xuất hóa đơn thêm một lần nữa.
"Như vậy, việc sàn thương mại điện tử khấu trừ, nộp thuế thay không đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh được miễn thực hiện quy định về hóa đơn. Người bán cần xác định rõ hình thức xuất hóa đơn phù hợp để bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật", ông Thành cho biết.
Cách xử lý hóa đơn khi khách trả lại hàng
Một vấn đề khác cũng được nhiều hộ, cá nhân kinh doanh quan tâm là cách xử lý hóa đơn khi khách hàng đổi hoặc trả lại một phần hoặc toàn bộ hàng hóa đã mua. Trong trường hợp này, nhiều người băn khoăn liệu chỉ cần lập hóa đơn điều chỉnh hay phải thực hiện thêm các thủ tục khác theo quy định của pháp luật về thuế và hóa đơn điện tử.
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết, đối với trường hợp hàng hóa bị trả lại, nếu giữa hộ, cá nhân kinh doanh và người mua có thỏa thuận về việc hoàn trả hàng, người mua sẽ thực hiện lập hóa đơn trả lại hàng hóa cho hộ, cá nhân kinh doanh.
Căn cứ vào hóa đơn do bên mua lập, hai bên sẽ thực hiện kê khai, điều chỉnh doanh thu và nghĩa vụ thuế theo quy định. Việc xử lý hóa đơn trong trường hợp này giúp bảo đảm doanh thu và số thuế phải nộp được xác định chính xác, tránh phát sinh sai sót trong quá trình kê khai thuế.
Bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo cho biết: Đối với những nhà bán hàng có lượng đơn mỗi ngày lên đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đơn, đây là thực tế không còn xa lạ, đặc biệt với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang bán hàng trên các sàn thương mại điện tử cũng như các kênh bán hàng đa kênh.
Với khối lượng đơn hàng lớn như vậy, nếu vẫn xử lý theo phương pháp thủ công thì sẽ là một bài toán rất khó. Không chỉ tiêu tốn nhiều thời gian, nhân lực và chi phí, quy trình thủ công còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, dễ xảy ra sai sót trong quá trình vận hành cũng như thực hiện các nghĩa vụ về thuế.
Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ để quản lý tập trung dữ liệu bán hàng từ nhiều kênh đang trở thành xu hướng tất yếu. Các nền tảng quản lý bán hàng hiện nay cho phép đồng bộ đơn hàng, hỗ trợ phân loại doanh thu theo từng kênh bán, tự động xuất hóa đơn điện tử, xử lý hóa đơn điều chỉnh khi phát sinh hoàn, trả hàng và đối soát dữ liệu với các sàn thương mại điện tử.
Đặc biệt, đối với những nhà bán hàng có hàng trăm hoặc hàng nghìn đơn mỗi ngày, việc tự động hóa các quy trình này không chỉ giúp giảm tải khối lượng công việc mà còn góp phần hạn chế sai sót, bảo đảm tuân thủ các quy định mới về hóa đơn điện tử và nghĩa vụ thuế.
Theo bà Minh Khuê, khi hoạt động kinh doanh đa kênh và thương mại điện tử ngày càng phát triển, yêu cầu về quản trị dữ liệu, quản lý doanh thu và tuân thủ pháp luật về thuế cũng ngày càng cao. Việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp hộ kinh doanh và doanh nghiệp tối ưu quy trình vận hành, tiết kiệm chi phí và thực hiện nghĩa vụ thuế một cách thuận tiện, chính xác hơn.
