Sự kiện do 14 đơn vị xuất bản và phát hành tại Hà Nội phối hợp tổ chức, nằm trong chuỗi hoạt động khai mạc Hội Sách và Văn hóa đọc Hà Nội 2026, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành xuất bản trong việc khẳng định vị thế là một hạt nhân cốt lõi của nền công nghiệp sáng tạo tại Việt Nam.
Phố Sách Hà Nội - "Hạt nhân" của hệ sinh thái tri thức
Phát biểu khai mạc, bà Trịnh Ngọc Trâm - Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam nhấn mạnh vai trò đặc biệt của Phố Sách trong đời sống đô thị. Không chỉ là nơi kinh doanh, đây còn là không gian văn hóa mở giúp giới trẻ tiếp cận tri thức và hình thành thói quen đọc.
Bên cạnh đó, bà cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức: "Sự cạnh tranh của các nền tảng nội dung số và sự thay đổi trong thói quen tiếp cận thông tin đòi hỏi ngành xuất bản phải đổi mới mạnh mẽ. Sách không thể tồn tại như một sản phẩm độc lập mà phải trở thành điểm khởi đầu cho chuỗi giá trị văn hóa đa dạng, kết nối với điện ảnh, truyền thông và du lịch".
Nhân dịp này, 14 đơn vị xuất bản đã chung tay trao tặng 800 cuốn sách chất lượng cho trường dân tộc nội trú tại Điện Biên, lan tỏa tinh thần văn hóa đọc đến các vùng xa của Tổ quốc.
Công nghiệp văn hóa: Phương thức sáng tạo của thế kỷ 21
Tại tọa đàm, PGS TS Nguyễn Toàn Thắng đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về khái niệm "Công nghiệp văn hóa" - vốn còn khá mới mẻ tại Việt Nam. Ông định nghĩa đây là phương thức sáng tạo văn hóa có sự can thiệp của khoa học công nghệ, vận hành theo nhịp đập thị trường và chú trọng bản quyền
Trong hệ sinh thái này, sách đóng vai trò là nguồn nguyên liệu sáng tạo vô tận, nơi kết tinh những tinh hoa trí tuệ để từ đó chuyển thể thành các tác phẩm phim ảnh, kịch nghệ hay các sản phẩm nội dung số đa dạng. Sách còn là nền tảng giáo dục quan trọng, đóng vai trò công cụ làm mới tư duy và bảo tồn di sản ngôn ngữ quý báu của dân tộc.
Đặc biệt, dưới góc nhìn chuyên môn, nhà văn Hà Thủy Nguyên nhận định rằng sách chính là hình thái công nghiệp văn hóa lâu đời nhất, khi đây là hình thức truyền tải thông tin đầu tiên của loài người được tổ chức theo một quy trình chuyên nghiệp và bài bản từ rất sớm.
Xây dựng hệ sinh thái xuất bản bền vững
Bà Khúc Thị Hoa Phượng - Giám đốc, Tổng biên tập NXB Phụ nữ Việt Nam - chia sẻ rằng ngành xuất bản đang nhận được sự ủng hộ lớn từ các chính sách của Nhà nước (như Nghị quyết 50 về phát triển văn hóa)
Để phát triển theo chiều sâu, bà Phượng cho rằng cần xây dựng ngành xuất bản thành một hệ sinh thái bền vững, bắt đầu từ việc đẩy mạnh chuyển thể tái sinh để đưa tác phẩm từ trang sách bước sang điện ảnh, sân khấu và các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác.
Bên cạnh đó, ngành cần chú trọng đầu tư chiều sâu thông qua việc khai thác các dòng sách về lịch sử, văn hóa địa phương như Hà Nội, Huế, Thanh Hóa... nhằm tạo ra bản sắc riêng biệt trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Cuối cùng, việc thiết lập sự hợp tác liên ngành, kết nối chặt chẽ giữa tác giả, nhà xuất bản, các đơn vị công nghệ và những nhà sản xuất nội dung sẽ là yếu tố then chốt để tối ưu hóa sức mạnh của toàn hệ sinh thái này.
