Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án đầu tiên được triển khai theo Quy hoạch hệ thống mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là dự án hạ tầng có ý nghĩa chiến lược nhằm kết nối với các địa phương của Trung Quốc và quốc tế. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương chuẩn bị triển khai dự án trong thời gian sớm nhất, nhưng đồng thời phải đảm bảo đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật cao, công nghệ hiện đại, độ an toàn tối đa và hiệu quả lâu dài đối với công trình có quy mô lớn, tính chất phức tạp.
Theo chỉ đạo, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện việc xây dựng, thẩm định và ban hành Hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và công nghệ áp dụng cho lĩnh vực đường sắt, bao gồm toàn bộ các khâu từ khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát đến hệ thống thông tin tín hiệu, chế tạo đầu máy, toa xe. Đây sẽ là cơ sở pháp lý và kỹ thuật để chuẩn bị cho các bước tiếp theo như lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, thi công xây lắp, đầu tư mua sắm và lắp đặt thiết bị.
Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường năng lực cho Bộ Xây dựng và Ban Quản lý dự án đường sắt trong công tác thẩm định, quản lý và giám sát, bởi đây là dự án đường sắt quy mô lớn đầu tiên do Bộ Xây dựng chủ trì triển khai. Cụ thể, cần kiện toàn bộ máy Ban Quản lý theo hướng tinh gọn, hiệu quả; tuyển chọn và sử dụng chuyên gia tư vấn kỹ thuật, pháp lý độc lập trong nước và quốc tế để phản biện các sản phẩm đầu ra của đơn vị tư vấn. Đồng thời, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trong việc thành lập tổ chuyên gia độc lập hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành Dự án.
Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để kiểm tra, thẩm định Đề án kết quả khảo sát, thăm dò địa chất công trình phục vụ Dự án. Các thông tin, số liệu khảo sát cần được cung cấp đầy đủ cho các đơn vị chuyên môn như Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, Liên đoàn Vật lý Địa chất… để thực hiện nhiệm vụ; đồng thời bố trí kinh phí chi trả cho các hoạt động này theo đúng quy định.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ nghiêm chỉ đạo của Bộ Chính trị, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ để xây dựng phương án khả thi về tiếp nhận chuyển giao công nghệ, thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp đường sắt quốc gia.
Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm tổ chức thẩm định theo quy định pháp luật đối với hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đường sắt do Bộ Xây dựng đề xuất.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao cung cấp danh sách các đơn vị có năng lực chuyên môn để phối hợp với Bộ Xây dựng và Ban Quản lý dự án trong việc khảo sát, kiểm tra, thẩm định, đánh giá địa chất tại các khu vực tuyến đường sắt đi qua, đảm bảo tính chính xác và khả thi cho toàn bộ quá trình triển khai.
