1. Trong dòng chảy lịch sử hiện đại của Việt Nam có một câu chuyện đặc biệt gắn liền với những giọt dầu đầu tiên từ thềm lục địa, đó là câu chuyện về Petrovietnam. Nửa thế kỷ trôi qua, từ những ngày khởi đầu đầy gian nan, Petrovietnam đã trở thành trụ cột kinh tế, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng, đóng góp to lớn cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Hành trình ấy không chỉ được viết bằng những con số sản lượng, doanh thu hay mức đóng góp ngân sách mà còn bằng bản lĩnh, ý chí, khát vọng và tinh thần kiến tạo của tập thể lãnh đạo, người lao động Petrovietnam, những yếu tố nền tảng đã đưa Tập đoàn đi từ “không đến có” trở thành tập đoàn công nghiệp – năng lượng lớn nhất Việt Nam, có uy tín, thương hiệu trong khu vực và trên thế giới.
Nhìn lại lịch sử hình thành và phát triển của Petrovietnam để thấy không nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế có khởi đầu gian nan như dầu khí. Những ngày đầu thành lập, dầu khí gần như là số “0”, lại phải khởi đầu trong bối cảnh đất nước còn đầy vết thương chiến tranh, nền kinh tế kiệt quệ, việc tìm kiếm và khai thác dầu khí gần như là một giấc mơ xa vời. Vậy mà trong hoàn cảnh ấy, những người dầu khí đã lựa chọn một con đường vô cùng gian nan: khai thác dầu khí trên thềm lục địa – một lĩnh vực mới mẻ, phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao.
Để rồi, bằng khát vọng cháy bỏng và niềm tin sắt son, những người “lính thợ dầu khí” đã bám biển, vượt sóng, kiên trì tìm kiếm tài nguyên, họ đã làm nên “kỳ tích Bạch Hổ”: phát hiện trữ lượng lớn trong tầng đá móng, điều mà thời ấy giới chuyên gia, các nhà khoa học cho là “không tưởng”. Những giọt dầu đầu tiên ấy vì thế trở thành biểu tượng của niềm tin, của khát vọng vươn lên làm chủ công nghệ hiện đại của Việt Nam. Từ đây, ngành Dầu khí đã trưởng thành, đóng góp to lớn cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Petrovietnam đã không ngừng lớn mạnh, phát triển và hoàn chỉnh, đồng bộ chuỗi công nghiệp dầu khí, từ thăm dò – khai thác, chế biến, điện khí, đến dịch vụ kỹ thuật, phân bón và năng lượng mới với các nhà máy, công trình mang tính biểu tượng như mỏ Bạch Hổ, Nhà máy Đạm Phú Mỹ, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất...Mỗi công trình ấy không chỉ là thành quả vật chất mà là tinh thần dám mơ ước, dám kiến tạo.
Nhờ đó, Việt Nam đã tự chủ phần lớn nhu cầu xăng dầu, điện khí, đạm, đồng thời có năng lực tham gia chuỗi giá trị công nghiệp – năng lượng quốc tế. Thông qua các hoạt động của mình, Petrovietnam đã khẳng định là trụ cột kinh tế quốc gia, giữ vai trò trọng yếu trong đảm bảo 5 “An”: An ninh năng lượng; An ninh lương thực; An ninh kinh tế; An ninh chủ quyền quốc gia trên biển và tham gia tích cực các hoạt động xã hội, vì cộng đồng.
2. Nhưng khát vọng Petrovietnam không chỉ được nuôi dưỡng trong thời kỳ dựng nghiệp. 50 năm qua, Petrovietnam nhiều lần đối diện với những biến động toàn cầu, từ khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, khủng hoảng dầu mỏ 2008, giai đoạn giá dầu lao dốc 2014–2016, đến cuộc “khủng hoảng kép” do tác động của dịch Covid-19 và giá dầu xuống thấp những năm 2020-2021. Mỗi cú sốc đều đặt Petrovietnam trước những thách thức vô cùng lớn. Thế nhưng, chính trong những thời khắc khó khăn nhất, khát vọng Petrovietnam lại được thử thách và khẳng định. Bằng sự chủ động, bản lĩnh và khả năng thích ứng cao, Petrovietnam luôn duy trì chuỗi hoạt động sản xuất – kinh doanh liên tục, đóng góp hàng trăm nghìn tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách Nhà nước. Khát vọng ấy không chỉ là vượt qua khủng hoảng mà còn là chuyển mình để phát triển. Sau Covid-19, Petrovietnam đã đẩy mạnh tái cấu trúc, nâng cao hiệu quả quản trị, ứng dụng công nghệ số, chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới.
Con số không biết nói dối. Kể từ khi khai thác tấn dầu đầu tiên ngày 26/6/1986, Tập đoàn đã trở thành nguồn thu quan trọng cho ngân sách nhà nước. Giai đoạn năm 2000 trở về trước, Petrovietnam là doanh nghiệp đóng góp phần lớn cho ngân sách quốc gia với tỷ lệ lên đến 30% tổng thu ngân sách Nhà nước, giai đoạn hiện nay, khi quy mô của nền kinh tế lớn hơn rất nhiều, đóng góp của Petrovietnam chiếm 8-9% tổng thu ngân sách với giá trị trung bình khoảng 160 nghìn tỷ đồng/năm và chiếm 80,3% tổng số nộp ngân sách của 18 Tập đoàn/Tổng công ty nhà nước. Đến nay, tổng doanh thu lũy kế của Petrovietnam đạt 605 tỷ USD và nộp ngân sách trên 142 tỷ USD - một thành tựu mang dấu ấn rõ nét của một doanh nghiệp quốc gia có quy mô lớn, năng lực tài chính vững mạnh và ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế vĩ mô.
Không thể nói đến khát vọng Petrovietnam mà bỏ qua yếu tố văn hóa. Nửa thế kỷ qua, trong gian khó, một bản sắc rất Petrovietnam đã hình thành, đó là “Khát vọng – Trí tuệ - Chuyên nghiệp – Nghĩa”. Chính văn hóa ấy là nền tảng để Tập đoàn vượt qua mọi sóng gió, gắn kết hàng vạn con người thành một khối thống nhất, nuôi dưỡng khát vọng chung. Điều đặc biệt ở Petrovietnam là khát vọng của người lao động và lãnh đạo hòa làm một. Không chỉ là chỉ tiêu kinh tế mà là niềm tin vào sứ mệnh quốc gia. Mỗi kỹ sư trẻ trên giàn khoan, mỗi công nhân vận hành nhà máy, mỗi chuyên gia nghiên cứu trong phòng thí nghiệm – tất cả đều mang trong mình niềm tự hào và ý chí góp sức vào khát vọng lớn của Tập đoàn và xa hơn là của đất nước. Khát vọng ấy chính là “sức mạnh mềm” giúp Tập đoàn vượt qua mọi sóng gió. Khi giá dầu rơi tự do, khi dịch bệnh làm đứt gãy chuỗi cung ứng, khi các dự án gặp khó khăn, chính tinh thần đoàn kết – niềm tin – trách nhiệm xã hội đã giữ Petrovietnam vững vàng.
Và khát vọng của Petrovietnam không chỉ nằm trong lĩnh vực kinh tế, năng lượng mà còn gắn liền với trách nhiệm xã hội. Mỗi năm, Petrovietnam dành hàng trăm tỷ đồng cho các chương trình an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ vùng sâu vùng xa, hải đảo. Trong đại dịch Covid-19, Petrovietnam là một trong những đơn vị đóng góp lớn nhất cho Quỹ vaccine phòng chống dịch, đồng thời trực tiếp hỗ trợ trang thiết bị y tế, nhu yếu phẩm cho nhiều địa phương. Đây là minh chứng cho phương châm “phát triển bền vững phải gắn với trách nhiệm xã hội”.
3. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, năng lượng toàn cầu dịch chuyển sang kỷ nguyên xanh – sạch – bền vững, khát vọng ấy không hề vơi đi. Trái lại, nó đang được khơi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết, trở thành động lực để Petrovietnam viết tiếp những trang sử mới, góp phần hiện thực hóa khát vọng hùng cường của dân tộc vào giữa thế kỷ XXI. Người Petrovietnam hôm nay không chỉ mơ về giàn khoan, về thùng dầu mà còn mơ về tua-bin gió ngoài khơi, nhà máy hydrogen, cảng LNG hiện đại, mạng lưới CCUS phủ khắp các khu công nghiệp…Đó là tầm nhìn của một ngành công nghiệp tiên phong. Như TS Lê Mạnh Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam từng chia sẻ, khát vọng của Petrovietnam không chỉ là khai thác bao nhiêu thùng dầu, sản xuất bao nhiêu tỷ mét khối khí mà là làm sao để ngành dầu khí trở thành nền tảng năng lượng, động lực công nghiệp, bệ đỡ kinh tế và niềm tự hào quốc gia.
Với tinh thần đó, từ năm 2019, Petrovietnam đã xây dựng chiến lược và đẩy mạnh nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư mạnh mẽ vào các lĩnh vực điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh, amoniac xanh, LNG và năng lượng tái tạo. Đây không chỉ là xu hướng toàn cầu, mà còn là nhu cầu tất yếu để bảo đảm an ninh năng lượng bền vững. Từ kinh nghiệm vận hành giàn khoan, hệ thống đường ống và các công trình ngoài khơi, Petrovietnam có lợi thế lớn để trở thành “người tiên phong” trong ngành công nghiệp điện gió biển của Việt Nam – lĩnh vực được xem là trụ cột cho quá trình chuyển dịch năng lượng. Những dự án, công trình như Kho cảng LNG Thị Vải, chế tạo chân đế điện gió ngoài khơi, các chương trình nghiên cứu sản xuất hydrogen từ điện gió, điện mặt trời – nguồn năng lượng chiến lược cho tương lai… không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là tầm nhìn chiến lược: Chuẩn bị cho đất nước một nền tảng năng lượng xanh, sạch, bền vững, đáp ứng cả nhu cầu trước mắt và lâu dài.Khát vọng của Petrovietnam vì thế chính là một phần trong khát vọng Việt Nam hùng cường. Nếu như những năm 1980, khát vọng của Petrovietnam là tìm ra giọt dầu đầu tiên để khẳng định năng lực tự chủ thì hôm nay khát vọng ấy đã bước sang một tầm cao mới: kiến tạo năng lượng quốc gia.
Petrovietnam không chỉ là tập đoàn dầu khí mà đã trở thành tập đoàn năng lượng quốc gia toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc chuyển dịch từ mô hình “khai thác dầu khí” sang mô hình “cung cấp năng lượng tổng hợp” – kết hợp dầu khí truyền thống với năng lượng tái tạo, khí thiên nhiên hóa lỏng, điện và dịch vụ kỹ thuật cao. Một mô hình như vậy sẽ giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng toàn cầu. Định danh Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam đã bao hàm những kỳ vọng, sứ mệnh lớn lao mà Đảng và Nhà nước đặt trên vai Petrovietnam.
Ý thứ sâu sắc điều đó, Petrovietnam đã, đang và sẽ đầu tư mạnh mẽ cho nghiên cứu – phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tự động hóa. Không chỉ đơn thuần nhập khẩu công nghệ, Petrovietnam hướng tới mục tiêu làm chủ và sáng tạo công nghệ, xây dựng lực lượng chuyên gia đầu ngành, trở thành trung tâm tri thức năng lượng của khu vực. Đây chính là cách Petrovietnam chuẩn bị cho tương lai dài hạn, nơi mà sức mạnh của quốc gia không chỉ đến từ tài nguyên thiên nhiên, mà từ tri thức, công nghệ và con người.
Khát vọng kiến tạo tương lai của Petrovietnam không tách rời các mục tiêu phát triển bền vững. Điều đó thể hiện rõ ở cam kết hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Mỗi công trình dầu khí, mỗi dự án năng lượng mới không chỉ nhắm đến lợi nhuận, mà còn phải bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường biển, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Đặc biệt, Petrovietnam luôn coi con người là trung tâm của mọi chiến lược. Đầu tư cho nguồn nhân lực trẻ, khuyến khích sáng tạo, tạo môi trường làm việc hiện đại, văn minh – đó là cách Petrovietnam “kiến tạo tương lai” từ chính nội lực của mình.
Petrovietnam đã đi qua chặng đường 50 năm đầy gian nan nhưng cũng rất đỗi tự hào. Chặng đường phía trước còn nhiều thử thách, nhưng với ý chí bền bỉ và khát vọng cháy bỏng, với tinh thần đoàn kết và sáng tạo, Petrovietnam chắc chắn sẽ tiếp tục viết nên những trang sử vàng mới, góp phần vào khát vọng dựng xây đất nước phồn vinh, hùng cường. Nửa thế kỷ trước, người dầu khí Việt Nam đã viết nên kỳ tích từ lòng đất và biển khơi. Nửa thế kỷ tới, họ sẽ tiếp tục viết nên kỳ tích mới – kỳ tích năng lượng xanh, phát triển bền vững và khẳng định tầm vóc Việt Nam trên bản đồ công nghiệp, năng lượng thế giới!
