Công trình hơn 12 tỷ đồng
Theo đó, ngày 30/10/2015, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định về việc Phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư công trình Bãi chôn lấp rác thải tại xã Xuân Bình, huyện Như Xuân, với tổng mức đầu tư hơn 7 tỷ đồng từ nguồn vốn sự nghiệp môi trường; 2 hạng mục chính của công trình được phê duyệt khi đó là đường vào bãi rác và bãi chôn lấp rác.
X
Tuy nhiên, đến ngày 21/6/2017, UBND tỉnh Thanh Hóa có Quyết định về việc điều chỉnh công trình gồm các hạng mục: Đường vào bãi rác và khu vực xử lý rác. Trong đó, khu vực xử lý rác thải gồm nhà quản lý, nhà đặt lò đốt rác, nhà bảo vệ, nhà để xe, nhà vệ sinh, bể xử lý rác thải, bể nước, hố chôn lấp rác thải tạm thời, san nền, cổng tường rào, sân bê tông, rãnh thoát nước, bồn hoa.
UBND tỉnh Thanh Hoá nêu rõ, đây là công trình hạ tầng kỹ thuật cấp III, có tổng mức đầu tư sau khi điều chỉnh tăng lên 12.036.777.000 đồng, với công suất xử lý theo thiết kế đạt 7 - 9 tấn rác/ngày.
Công trình Bãi chôn lấp rác thải tại xã Xuân Bình, huyện Như Xuân, Thanh Hoá
Công trình được kỳ vọng khi đi vào hoạt động sẽ giải quyết vấn đề rác thải sinh hoạt cho người dân xã Xuân Bình, Bãi Trành và các vùng lân cận của huyện Như Xuân.
Dự án do UBND huyện Như Xuân làm chủ đầu tư; đơn vị tư vấn thiết kế là Công ty TNHH Tư vấn thiết kế và đầu tư xây dựng Tuấn Thành; đơn vị thi công là Công ty TNHH Ngọc Ấn; đơn vị tư vấn giám sát là Công ty TNHH Đồng Phú.
Đến ngày 28/10/2019, UBND tỉnh Thanh Hoá về phê duyệt quyết toán hoàn thành công trình, giá trị quyết toán của dự án là 11.350.133.000 đồng.
Không thu được rác, máy móc hư hỏng
Theo tìm hiểu của Phóng viên Báo Nhà báo & Công luận, sau khi hành thành xây dựng, UBND huyện Như Xuân đã bàn giao cho UBND xã Xuân Bình quản lý vào đầu tháng 5/2019. Trong giai đoạn từ khi được bàn giao cho đến tháng 10/2021, do không có đơn vị nhà thầu nhận thu gom, vận hành khu xử lý rác nên UBND xã Xuân Bình phải thuê người trông coi, bảo vệ.
Công trình vắng bóng, không có người trông coi
Đến tháng 11/2021, Công ty TNHH Thành Đạt hợp đồng nhận thu gom và vận hành khu xử lý rác; tuy nhiên do lượng dân trên địa bàn ít, địa bàn rỗng, việc thu gom gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn, thu không đảm bảo bù chi, nên doanh nghiệp đã xin chấm dứt hợp đồng.
Qua quan sát của Phóng viên tại thời điểm hiện tại, do không được vận hành và bảo dưỡng, sửa chữa nên nhiều thiết bị ngoài trời của khu vực xử lý rác đã bị hoen gỉ; dây cáp kéo ống khói đã bị đứt nên cột ống khói bị đổ gãy; cỏ mọc um tùm, không có người trông coi; mùi hôi thối, ruồi muỗi phát ra từ các bì rác thải bị vứt ngôn ngang.
Theo một số người dân gần đó cho biết, công trình xử lý rác xây lên rồi để không nhiều năm nay, điện cung cấp cho khu lò đốt rất yếu mà các thiết bị vận hành đốt không còn hoạt động.
Cũng theo ghi nhận thực tế tuyến đường từ đường tỉnh 513 vào khu vực bãi rác khoảng 2km có mức đầu tư hơn 1,2 tỷ đồng được rải đá dăm hiện nay đã xói mòn nhiều đoạn, lộ ra lớp đất đỏ phía dưới nền đường.
Rác thải bị đổ ngay trên sân
Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Văn Tuấn, Trưởng phòng Tài nguyên – Môi trường huyện Như Xuân cho biết, việc đầu tư xây dựng khu xử lý rác thải xã Xuân Bình là đúng với quy hoạch, chủ trương của tỉnh, huyện; quá trình thực hiện đầu tư xây dựng và bàn giao đưa vào vận hành là đúng quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, do số lượng hộ dân, nhân khẩu tham gia đóng phí phục vụ thu gom rác thải quá ít, không đủ để vận hành; không có đơn vị nhận đấu thầu thu gom, vận hành khu xử lý rác thải dẫn đến khu xử lý rác thải không vận hành và hoạt động được theo thiết kế; không có kinh phí duy tu, bão dưỡng, sửa chữa nên thiết bị, cơ sở vật chất xuống cấp, hư hỏng, khu xử lý rác thải không vận hành và phát huy chức năng.
Hiện UBND huyện Như Xuân đã chỉ đạo xã Xuân Bình phối hợp các phòng chuyên môn có liên quan khảo sát, đánh giá lên phương án khẩn trương sửa chữa hư hỏng, bảo dưỡng, khắc phục lại máy móc, thiết bị, cơ sở vận chất, đảm bảo khu xử lý rác thải vận hành đúng theo báo cáo kinh tế - kỹ thuật đã được UBND tỉnh phê duyệt, phục vụ có hiệu quả việc xử lý rác thải tại các xã Xuân Bình, Bãi Trành và các khu vực lân cận.
Ai chịu trách nhiệm?
Máy đốt rác xuống cấp có giá khoảng 4,5 tỷ đồng
Đây là dự án có tổng mức đầu tư hơn 12 tỷ đồng, do UBND huyện Như Xuân làm chủ đầu tư nhằm giải quyết vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt hàng ngày, đảm bảo vệ sinh môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân các địa phương được hưởng lợi.
Tuy nhiên, sau khi xây dựng xong công trình chỉ “đón” được vài xe rác rồi bị bỏ không nhiều năm liền một cách lãng phí, nhiều hạng mục xuống cấp, không có người trông coi.
Về phía người dân lại tự xử lý rác thải tại gia, thậm chí xuất hiện tình trạng rác thải tồn đọng, tập kết ở nhiều nơi. Một thực tế là bãi rác của rác thải sinh hoạt tại đây lại được quy tụ về các bãi đất trống và một số vị trí hai bên đường tỉnh 513.
Có thể thấy, Như Xuân là một huyện miền núi còn nhiều khó khăn, việc để công trình xử lý rác thải giá trị 12 tỷ đồng bỏ hoang là một sự lãng phí trầm trọng nguồn vốn đầu tư. Dư luận thể hiện mong mỏi UBND huyện Như Xuân cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các đơn vị liên quan đến dự án và cần sớm đưa dự án vào vận hành một cách có hiệu quả.
Hà Anh
