Quan hệ liên minh giữa Havana và Caracas, được hình thành từ đầu thế kỷ bởi cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez (1999-2003) và lãnh tụ Cuba Fidel Castro (1976-2008), vốn mang tính quân sự, chính trị và kinh tế.
“Trừ một số ít, hầu như không ai ở Cuba vui mừng trước những biến cố bi thảm tại Venezuela. Xã hội Cuba luôn đề cao chủ quyền quốc gia. Nỗi lo mất đi một đồng minh như Venezuela chỉ càng làm gia tăng tâm lý bất an trong bối cảnh người dân đang đối mặt với khủng hoảng xã hội chưa từng có”, bà Janette Habel, chuyên gia nghiên cứu về Cuba thuộc Viện Nghiên cứu Cao cấp về Mỹ Latinh, nhận định.
Kinh tế Cuba bắt đầu lao dốc từ năm 2016, cùng với sự suy giảm của Venezuela. Thời điểm đó, hai nước có tới 47% kim ngạch thương mại song phương, chủ yếu là dầu mỏ, trong khi đến năm 2025 con số này chỉ còn khoảng 10%.
Đại dịch Covid-19 cùng các lệnh trừng phạt do chính quyền Tổng thống Donald Trump (2017-2021) áp đặt và được duy trì dưới thời Tổng thống Joe Biden (2021-2025) đã khiến hoạt động thương mại và tài chính của Cuba với thế giới bị hạn chế nghiêm trọng.
Năm 2025, Cuba liên tục xảy ra tình trạng mất điện trên diện rộng do thiếu nhiên liệu và cơ sở hạ tầng xuống cấp.
Trong bối cảnh đó, những biến động tại Venezuela tiếp tục tác động trực tiếp đến kinh tế và an ninh năng lượng của Cuba. Việc nguồn cung dầu suy giảm, trong khi các lệnh trừng phạt vẫn được duy trì, khiến Havana gặp nhiều khó khăn trong việc ổn định đời sống người dân.
Diễn biến quan hệ Cuba - Venezuela thời gian tới vì vậy được xem là yếu tố quan trọng, ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng phục hồi kinh tế của Cuba.
