Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 vượt mốc 1.000 tỷ USD là khả thi
Theo báo cáo của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu của Việt Nam đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng rất ấn tượng trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đối mặt với nhiều bất ổn.
Tại buổi hội thảo trực tuyến “Dự báo xu hướng xuất khẩu và những sản phẩm hot nửa cuối năm 2026” diễn ra vào chiều 17/6, ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng Giám đốc VIETGO cho biết: Trong năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng trên hai con số, tức là trên 10%. Trong đó, xuất nhập khẩu tiếp tục được kỳ vọng là “điểm sáng” của nền kinh tế.
Nhìn vào số liệu 5 tháng đầu năm 2026, ông Việt phân tích: Trong 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là hơn 445 tỷ USD, trung bình mỗi tháng đạt gần 90 tỷ USD. Nếu tính trung bình như vậy, trong 6 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể đạt hơn 530 tỷ USD.
Tiếp tục duy trì đà tăng trưởng như trên, kết thúc năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể cán mốc 1.060 tỷ USD, điều này giúp Việt Nam lọt vào Top 13, hoặc Top 14 có tổng kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới.
"Đây là con số rất đáng tự hào. Nếu trong bóng đá, một đội tuyển lọt vào top 13 hay 14 thế giới đã là thành tích rất lớn và có thể đá World Cup. Trong khi đó, đối với thương mại còn có ý nghĩa lớn hơn, bởi nó phản ánh trực tiếp sức mạnh của nền kinh tế quốc gia", ông Việt nhận định.
Theo vị chuyên gia, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam hiện đã tiệm cận quy mô GDP. Đây là điều không nhiều nền kinh tế trên thế giới có thể đạt được và phản ánh mức độ hội nhập sâu rộng của Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy, trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước.
Ông Việt cho rằng đây là kết quả rất tích cực bởi năm 2025, xuất khẩu của Việt Nam đã tăng khoảng 18,5%. Nhiều chuyên gia từng nhận định nếu năm 2026 duy trì được tốc độ tương đương đã là thành công, nhưng thực tế mức tăng trưởng trong những tháng đầu năm còn cao hơn.
Đáng chú ý, khu vực kinh tế trong nước đạt 43,5 tỷ USD, tăng 29,2%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 172,16 tỷ USD, tăng 24,7%, chiếm khoảng 78,8% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Theo ông Việt, vai trò của khu vực FDI vẫn đặc biệt quan trọng đối với tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam.
"Không phải ngẫu nhiên mà các tập đoàn hàng đầu thế giới lựa chọn Việt Nam để đặt nhà máy sản xuất. Trong số gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, nhiều doanh nghiệp lớn như Apple, Samsung, Intel, Toyota, Hyundai hay nhiều tập đoàn đa quốc gia khác đã chọn Việt Nam là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu", ông nói.
Theo ông, việc các tập đoàn quốc tế dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư trong nước. Đây cũng là xu hướng từng diễn ra tại Trung Quốc cách đây khoảng 20 năm khi quốc gia này trở thành "công xưởng của thế giới".
Hiện nay, cùng với quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, nhiều doanh nghiệp đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam và Ấn Độ nhằm đa dạng hóa sản xuất. Đây được xem là cơ hội lớn để Việt Nam nâng cao vị thế trong mạng lưới thương mại quốc tế.
Tuy nhiên, ông Việt cũng cho rằng doanh nghiệp trong nước cần tận dụng tốt hơn cơ hội này để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó nâng tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế nội địa trong tổng kim ngạch xuất khẩu.
Nhập siêu không đáng lo ngại
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng mạnh với mức tăng khoảng 30,8% so với cùng kỳ năm trước. Điều này khiến trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu 13,8 tỷ USD.
Ông Nguyễn Tuấn Việt, đây không phải là tín hiệu đáng lo ngại bởi phần lớn lượng hàng nhập khẩu là máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và đầu tư.
"Năm 2026 là năm đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng và triển khai nhiều dự án lớn. Việc nhập khẩu nguyên vật liệu, thiết bị phục vụ sản xuất là tín hiệu tích cực cho tăng trưởng kinh tế trong tương lai", ông phân tích.
Ngoài ra, giữa năm cũng là giai đoạn nhiều doanh nghiệp tăng cường tích trữ nguyên vật liệu để phục vụ mùa sản xuất và tiêu dùng cuối năm, đặc biệt là các dịp lễ hội, Giáng sinh và các mùa mua sắm lớn trên toàn cầu.
Lấy ví dụ ngành điều, ông Việt cho biết Việt Nam hiện đứng số một thế giới về xuất khẩu hạt điều. Năm nay, nhiều doanh nghiệp chủ động nhập khẩu nguyên liệu với quy mô lớn ngay từ các tháng đầu năm để chuẩn bị cho các đơn hàng cuối năm.
Theo ông, hiện tại, giá trị xuất khẩu điều hiện cao gấp nhiều lần giá trị nguyên liệu đầu vào. Khi lượng nguyên liệu đã được tích trữ đầy đủ từ đầu năm, nhu cầu nhập khẩu có thể giảm trong những tháng cuối năm, trong khi kim ngạch xuất khẩu sẽ tiếp tục tăng mạnh.
"Nhập khẩu tư liệu sản xuất là điều rất quan trọng đối với một nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh như Việt Nam", ông nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt khoảng 130 tỷ USD. Riêng 5 tháng đầu năm nay đã đạt gần 70 tỷ USD. Nếu duy trì đà tăng trưởng hiện tại, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ cả năm có thể đạt khoảng 160 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm trước.
Đáng chú ý, kết quả này đạt được trong bối cảnh Mỹ gia tăng các biện pháp thuế quan và rào cản thương mại đối với nhiều quốc gia.
Theo ông Việt, việc Mỹ áp thuế không chỉ tác động đến Việt Nam mà ảnh hưởng tới toàn bộ thương mại toàn cầu. Điều này khiến các doanh nghiệp và quốc gia phải tìm kiếm những đối tác mới, những chuỗi cung ứng mới và Việt Nam đang hưởng lợi từ quá trình tái cơ cấu đó.
Bên cạnh đó, Việt Nam còn sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh như vị trí chiến lược trên các tuyến hàng hải quốc tế, mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có hiệu lực và tiếp tục mở rộng thêm các FTA mới, trong đó có Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE.
Ông Việt cũng đánh giá cao nỗ lực cải cách của Chính phủ trong việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, qua đó góp phần nâng cao niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế.
"Những đánh giá từ đối tác nước ngoài cho thấy Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư và thương mại toàn cầu", ông nói.
Ở chiều nhập khẩu, Trung Quốc tiếp tục là thị trường cung cấp hàng hóa lớn nhất cho Việt Nam với kim ngạch khoảng 92,6 tỷ USD. Phần lớn hàng nhập khẩu từ Trung Quốc là máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và các dự án đầu tư trong nước.
Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, kết quả 5 tháng đầu năm cho thấy Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tạo ra bước đột phá về thương mại trong năm 2026.
“Nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu vượt mốc 1.000 tỷ USD tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hoàn toàn có thể đạt được, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu”, ông nhấn mạnh.
Tại buổi họp báo thường kỳ quý II, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết: Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch nhập khẩu xăng dầu tăng mạnh do nhu cầu của nền kinh tế gia tăng, dẫn tới mức nhập siêu trên 7 tỉ USD đối với mặt hàng này.
Bên cạnh đó, các mặt hàng linh kiện, nguyên vật liệu cùng máy móc, thiết bị ghi nhận mức nhập siêu đáng kể. Đây đều là những mặt hàng phục vụ cho đầu tư, mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho hoạt động sản xuất trong thời gian tới.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, khi xem xét tổng thể quy mô xuất nhập khẩu, tác động của việc nhập khẩu xăng dầu cũng như cơ cấu hàng hóa nhập khẩu hiện nay, có thể thấy doanh nghiệp đang tranh thủ các điều kiện thuận lợi của thị trường để nhập nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất.
Ông cũng bày tỏ kỳ vọng rằng nếu các điều kiện thương mại thuận lợi hơn, đặc biệt là các thỏa thuận liên quan đến thuế và thương mại với Hoa Kỳ cùng các đối tác khác được ký kết, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện để sử dụng hiệu quả lượng hàng hóa nhập khẩu này cho sản xuất và xuất khẩu.
“Chúng ta có cơ sở để tin tưởng kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế trong những tháng cuối năm 2026 sẽ tăng trưởng mạnh hơn, góp phần mở rộng quy mô xuất nhập khẩu, từng bước cân bằng cán cân thương mại và hướng tới xuất siêu”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.
