Bộ máy chiến tranh của Nga đang bộc lộ dấu hiệu chững lại khi nhiều nhà máy và chính quyền địa phương thiếu nguồn lực để trả lương cho công nhân và binh sĩ. Trong thời gian qua, Điện Kremlin đã rót hàng tỷ USD vào ngành công nghiệp quốc phòng nhằm tăng sản lượng và chế tạo vũ khí.
Theo nghiên cứu của Financial Times công bố năm ngoái, số lượng doanh nghiệp sản xuất vũ khí đã tăng gấp ba lần, từ khoảng 2.000 trước chiến sự lên gần 6.000 đơn vị. Nhờ đó, nhiều người Nga tìm được việc làm trong lĩnh vực quốc phòng, góp phần đưa tỷ lệ thất nghiệp xuống mức thấp kỷ lục 2,8%.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, ngành công nghiệp quân sự Nga đang đối mặt với khủng hoảng về sản xuất và nhân sự. Các chuyên gia cho rằng nhiều nhà máy gặp khó khăn nghiêm trọng về nguồn lao động, dòng tiền và thiếu linh kiện thiết yếu cho chế tạo vũ khí.
Một ví dụ điển hình là Nhà máy đóng tàu Yaroslavl, nơi sản xuất tàu đổ bộ và tàu tuần tra. Nhà máy này chưa thể trả lương cho 850 nhân viên kể từ cuối tháng 9 do Bộ Quốc phòng Nga ngừng thanh toán hợp đồng, theo báo Express. Đơn vị này đã chịu lệnh trừng phạt từ năm 2019, khiến khả năng tiếp cận nguồn vốn càng hạn chế.
Trong khi đó, quân đội Nga phụ thuộc nhiều vào các địa phương để tuyển binh cho chiến dịch ở Ukraine. Phần lớn tân binh đến từ những vùng nông thôn nghèo, xa các thành phố lớn.
Chính phủ Nga đã triển khai nhiều khoản hỗ trợ tài chính để thu hút người dân ký hợp đồng quân sự, nguồn tiền chủ yếu lấy từ ngân sách địa phương. Tuy nhiên, các khu vực này cũng đang rơi vào khủng hoảng ngân sách, dẫn đến việc chậm chi trả cho binh sĩ.
Cộng hòa Sakha (Yakutia) đã ngừng toàn bộ khoản thưởng quân sự sau khi cạn kiệt nguồn lực, trở thành địa phương đầu tiên công khai thừa nhận tình trạng ngân sách sụp đổ do huy động lực lượng.
Bộ trưởng Tài chính Ivan Alexeyev cho biết: “Đây thực sự là tình hình hiện nay của chúng tôi”. Yakutia từng là một trong những khu vực trọng điểm tuyển quân sau năm 2022, với mức thưởng lên tới 29.000 USD cho mỗi hợp đồng.
Hiện giới chức Nga thừa nhận chưa thể thống kê tổng số tiền nợ binh sĩ. Các khoản bồi thường cũng bị đình chỉ, gồm 8.300 USD cho thương tật và 11.000 USD trong trường hợp tử vong.
Khó khăn tài chính tại Yakutia phản ánh tình trạng chung ở nhiều tỉnh thành khác. Tính đến cuối tháng 9, tổng thâm hụt ngân sách của các địa phương Nga lên tới 724,8 tỷ ruble (khoảng 7 tỷ bảng Anh).
Trong tháng 10, nhiều khu vực như Tatarstan, Chuvashia, Mari El và Belgorod đã cắt giảm khoản thưởng tuyển quân, một số nơi thậm chí hủy bỏ hoàn toàn các khoản hỗ trợ bổ sung.
