Khủng hoảng bất động sản ngày càng sâu sắc đã làm suy giảm tài sản hộ gia đình và ảnh hưởng đến khối tài sản của nhiều doanh nhân lớn tại Trung Quốc. Tuy nhiên, một thế hệ tỷ phú mới đang nổi lên mạnh mẽ nhờ làn sóng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).
Năm nay, những người chiến thắng nổi bật đến từ lĩnh vực chip AI đang bùng nổ tại Trung Quốc.
Ngày 17/12, cổ phiếu của MetaX Integrated Circuits Shanghai - một startup sản xuất GPU do các cựu lãnh đạo AMD sáng lập đã tăng vọt tới 755% ngay trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn STAR Market của Thượng Hải, trước khi chốt phiên với mức tăng khoảng 700%.
Đợt tăng giá này đã đưa ông Trần Vĩ Lượng (Chen Weiliang), Chủ tịch kiêm đồng sáng lập MetaX, trở thành một trong những doanh nhân công nghệ thăng tiến nhanh nhất Trung Quốc. Theo Bloomberg Billionaires Index, giá trị cổ phần của ông tại MetaX hiện khoảng 6,5 tỷ USD.
Các nhà sáng lập khác của MetaX cũng ghi nhận mức lợi nhuận khổng lồ trên giấy tờ. Hai đồng sáng lập kiêm Giám đốc công nghệ là Bành Lực (Peng Li) và Dương Kiện (Yang Jian) sở hữu lượng cổ phần trị giá hàng trăm triệu USD sau màn ra mắt ấn tượng, theo tính toán của Bloomberg.
Làn sóng AI tại Trung Quốc
Sự thăng tiến của ông Trần Vĩ Lượng nối tiếp thành công của một doanh nhân GPU khác là Trương Kiến Trung (Zhang Jianzhong), nhà sáng lập kiêm CEO Moore Threads Technology.
Đầu tháng này, tài sản của ông Trương tăng lên 4,3 tỷ USD sau khi công ty IPO thành công, tiếp tục củng cố làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào các doanh nghiệp bán dẫn nội địa.
Người giàu nhất trong lĩnh vực chip AI tại Trung Quốc hiện là ông Trần Thiên Thời (Chen Tianshi), đồng sáng lập kiêm CEO Cambricon Technologies - công ty được giới đầu tư gọi là “Nvidia của Trung Quốc”.
Tài sản của ông Trần hiện đạt 22,5 tỷ USD, đưa ông vào vị trí thứ 16 trong danh sách những người giàu nhất Trung Quốc và đứng thứ 115 thế giới.
Những khối tài sản mới này phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong tâm lý nhà đầu tư. Cổ phiếu AI và bán dẫn tại Trung Quốc tăng mạnh kể từ khi mô hình AI nội địa DeepSeek-R1 ra mắt hồi tháng 1, tạo cú hích cho nhóm cổ phiếu công nghệ và giúp chỉ số Hang Seng Tech tăng hơn 20% từ đầu năm đến nay.
Việc Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu chip Nvidia cao cấp cũng góp phần thúc đẩy làn sóng này. Các hạn chế đối với bộ xử lý AI tiên tiến đã khiến Trung Quốc khó tiếp cận phần cứng hiện đại từ Mỹ, buộc Bắc Kinh phải dựa nhiều hơn vào nguồn cung trong nước.
Dù vậy, các tỷ phú AI mới vẫn chưa thể vượt qua nhóm dẫn đầu trong bảng xếp hạng tài sản tại Trung Quốc. Vị trí số một vẫn thuộc về ông Chung Sơn Sơn (Zhong Shanshan), nhà sáng lập hãng nước đóng chai Nongfu Spring, với khối tài sản 68,1 tỷ USD theo Bloomberg.
Đứng thứ hai là ông Mã Hóa Đằng (Pony Ma), đồng sáng lập kiêm CEO Tencent, với 66,5 tỷ USD – tăng 38% trong năm nay nhờ đà tăng của cổ phiếu công nghệ. Ông Trương Nhất Minh (Zhang Yiming), đồng sáng lập ByteDance, giữ vị trí thứ ba với 65,2 tỷ USD.
