Dự thảo được kỳ vọng sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa ngành Y tế, Quân đội và chính quyền địa phương trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, đồng thời góp phần củng cố quốc phòng, an ninh trong tình hình mới.
Hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường phối hợp liên ngành
Theo Bộ Y tế, việc xây dựng Thông tư nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về kết hợp quốc phòng với y tế, y tế với quốc phòng; đồng thời bảo đảm sự thống nhất với các quy định mới của Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và các văn bản pháp luật liên quan.
Thông tư cũng hướng tới mục tiêu kiện toàn tổ chức, phân cấp, phân quyền phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban quân dân y và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kết hợp quân dân y trên cả nước.
Đáng chú ý, dự thảo nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Quốc phòng và chính quyền địa phương trong triển khai các nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho quân nhân và nhân dân.
Đề xuất thành lập Ban quân dân y ở 4 cấp
Theo dự thảo, Ban quân dân y sẽ được tổ chức ở 4 cấp gồm: cấp Bộ, cấp quân khu, cấp tỉnh và cấp xã.
Về thẩm quyền thành lập, Bộ trưởng Bộ Y tế sẽ quyết định thành lập Ban quân dân y cấp Bộ sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ Quốc phòng. Tại cấp quân khu, Tư lệnh quân khu quyết định thành lập Ban quân dân y quân khu trên cơ sở thống nhất với UBND các tỉnh thuộc địa bàn.
Đối với địa phương, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập Ban quân dân y cấp tỉnh theo đề nghị của Giám đốc Sở Y tế và ý kiến thống nhất của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh. Tại cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập Ban quân dân y cấp xã trên cơ sở đề nghị của Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội và sự thống nhất của Ban Chỉ huy quân sự xã.
Các Ban quân dân y hoạt động theo chế độ tập thể, các thành viên làm việc kiêm nhiệm. Số lượng và thành phần cụ thể do người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Theo đề xuất, Trưởng Ban quân dân y cấp Bộ do lãnh đạo Bộ Y tế đảm nhiệm; cấp quân khu do Phó Tư lệnh quân khu làm Trưởng ban; cấp tỉnh do Phó Chủ tịch UBND tỉnh đảm nhiệm; còn cấp xã do Phó Chủ tịch UBND xã phụ trách.
Tham mưu, điều phối công tác quân dân y trên địa bàn
Dự thảo xác định Ban quân dân y các cấp là đầu mối phối hợp liên ngành giữa lực lượng quân đội và chính quyền địa phương trong triển khai các nhiệm vụ quân dân y.
Theo đó, Ban quân dân y có chức năng tham mưu, đề xuất và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ kết hợp quân dân y; phối hợp phòng, chống dịch bệnh; khám bệnh, chữa bệnh; triển khai các chương trình y tế; bảo đảm y tế trong phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa.
Bên cạnh đó, Ban quân dân y còn tham gia phối hợp xây dựng lực lượng dự bị động viên, lực lượng huy động ngành y tế theo quy định của pháp luật cũng như thực hiện các nhiệm vụ quân dân y khác được giao.
Về nhiệm vụ cụ thể, Ban quân dân y các cấp có trách nhiệm tham mưu xây dựng kế hoạch, giải pháp triển khai công tác quân dân y trên địa bàn; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo và các nhiệm vụ khác theo quy định.
Theo dự thảo, Ban quân dân y các cấp sẽ họp định kỳ mỗi năm một lần để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, xây dựng kế hoạch cho năm tiếp theo và có thể tổ chức họp bất thường khi phát sinh nhiệm vụ đột xuất.
Định hình hệ thống cơ sở khám chữa bệnh kết hợp quân dân y
Bên cạnh việc kiện toàn tổ chức Ban quân dân y, dự thảo cũng quy định rõ mô hình và chức năng của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kết hợp quân dân y.
Cụ thể, bệnh viện quân dân y là cơ sở khám chữa bệnh trực thuộc các đơn vị quân đội từ cấp sư đoàn và tương đương trở lên; chịu sự quản lý hành chính của đơn vị quân đội và quản lý chuyên môn của cơ quan quân y cấp trên trực tiếp.
Bệnh xá quân dân y được tổ chức tại các đơn vị từ cấp trung đoàn và tương đương trở lên; phòng khám quân dân y được tổ chức tại các đơn vị từ cấp tiểu đoàn và tương đương trở lên.
Đối với hệ thống y tế địa phương, trung tâm y tế quân dân y là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Sở Y tế; trong khi trạm y tế quân dân y là cơ sở y tế công lập trực thuộc UBND cấp xã, được tổ chức trên nền tảng trạm y tế xã hiện có với sự phối hợp của lực lượng quân y trên địa bàn.
Việc hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế phối hợp quân dân y được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả nguồn lực của cả ngành Y tế và Quân đội, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh.
