Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để đón nhận làn sóng FDI thế hệ mới, đặc biệt là từ các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ xanh, sản xuất thông minh, trung hòa carbon và các chuỗi cung ứng mang tính chiến lược.
Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam với hơn 31,52 tỷ USD đăng ký chỉ trong 10 tháng đầu năm 2025, tăng 15,6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội cũng còn đó những thách thức đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ về môi trường đầu tư, từ cơ sở hạ tầng, chất lượng nhân lực, thể chế cho đến các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.
Trên thực tế, Việt Nam quyết tâm có sự thay đổi chiến lược về chính sách để tăng cường thu hút và cải thiện chất lượng vốn đầu tư nước ngoài. Lần đầu tiên sau hơn 30 năm mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TW về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đang triển khai rà soát và xây dựng Đề án phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, góp phần hoàn thiện các cơ chế và chính sách đột phá, cạnh tranh để thu hút dòng vốn FDI mới vào Việt Nam. Đây được xem là chìa khóa để Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Tại Diễn đàn “Hoàn thiện chính sách thu hút làn sóng FDI thế hệ mới vào các khu công nghiệp” diễn ra vào chiều 28/11, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định: Các khu công nghiệp ở Việt Nam đang đứng trước một cơ hội rất lớn để thu hút FDI thế hệ mới, một dòng vốn không chỉ tạo ra lợi nhuận ngắn hạn mà còn giúp xây dựng nền tảng công nghiệp bền vững, sáng tạo và tiên tiến hơn cho đất nước.
Theo ông, mô hình khu công nghiệp truyền thống dựa vào lợi thế lao động chi phí thấp và ưu đãi thuế đơn thuần đã không còn phù hợp. Thay vào đó, khu công nghiệp cần vận hành theo mô hình “cỗ máy bền vững”, nơi các yếu tố công nghệ, quản trị môi trường, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số và chất lượng dịch vụ được đặt vào vị trí trung tâm.
Để thu hút tốt dòng vốn FDI thế hệ mới vào các khu công nghiệp, giới chuyên gia đã nhấn mạnh ba yếu tố cốt lõi.
Thứ nhất, xanh hóa khu công nghiệp với việc phát triển năng lượng sạch, hệ thống xử lý chất thải chuẩn quốc tế, kinh tế tuần hoàn và trung hòa carbon là mục tiêu chính.
Thứ hai, số hóa quy trình vận hành bằng việc ứng dụng nền tảng số trong quản lý hạ tầng, quản lý năng lượng, logistics và hỗ trợ nhà đầu tư giúp tối ưu hóa chi phí và tăng hiệu suất. Các khu công nghiệp cần chuyển mình thành “khu công nghiệp thông minh” để phù hợp xu hướng sản xuất tự động hóa.
Thứ ba, nâng cấp chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực. Không chỉ cung cấp đất công nghiệp, các khu công nghiệp cần cung cấp hệ sinh thái hoàn chỉnh như đào tạo nhân lực, hỗ trợ khởi nghiệp, trung tâm R&D, logistics thông minh… tạo điều kiện để nhà đầu tư phát triển dài hạn.
Các chuyên gia và doanh nghiệp nhận định rằng chính sách của Nhà nước là yếu tố then chốt để khu công nghiệp phát triển mạnh. Để Việt Nam tiếp tục hấp dẫn nhà đầu tư quốc tế, cần sớm hoàn thiện một loạt cơ chế quan trọng như: Quy hoạch khu công nghiệp gắn với định hướng vùng và quốc gia; chính sách ưu đãi rõ ràng cho các ngành công nghệ cao, thân thiện môi trường.
Đồng thời, Việt Nam cải cách thủ tục hành chính; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý; cũng như đầu tư hạ tầng xanh và hạ tầng logistics. Sự phối hợp giữa Nhà nước – Doanh nghiệp – Nhà đầu tư là yếu tố quyết định cho quá trình xây dựng hệ sinh thái khu công nghiệp bền vững.
