Tại thị trường trong nước, sau khi Bộ Y tế yêu cầu dừng lưu thông hai dòng sản phẩm Beba và Alfamino do nghi ngại rủi ro an toàn, Nestlé Việt Nam đã chủ động thu hồi 17 lô sữa công thức NAN nhập khẩu “nhằm mục đích phòng ngừa”.
Doanh nghiệp khẳng định “sự an toàn và sức khỏe của trẻ sơ sinh luôn là ưu tiên hàng đầu”, đồng thời cho biết các sản phẩm Beba và Alfamino không do Nestlé Việt Nam nhập khẩu hay phân phối.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nestlé đang hứng chịu làn sóng chỉ trích gay gắt từ các cơ quan quản lý và tổ chức bảo vệ người tiêu dùng quốc tế.
Theo Food Ingredients First, giới chức Áo và nhiều tổ chức tiêu dùng cho rằng tập đoàn thực phẩm lớn nhất thế giới đã “phản ứng chậm trễ, ưu tiên thu hồi âm thầm thay vì cảnh báo công khai sớm”, qua đó làm dấy lên lo ngại về mức độ minh bạch trong việc bảo vệ trẻ nhỏ – nhóm đối tượng đặc biệt dễ tổn thương.
Nguyên nhân từ một mắt xích trong chuỗi cung ứng
Nguồn cơn của cuộc khủng hoảng được xác định xuất phát từ dầu axit arachidonic (ARA) là một thành phần được sử dụng với tỷ lệ nhỏ trong sữa công thức.
Nestlé cho biết trong quá trình tự giám sát định kỳ tại nhà máy Nunspeet (Hà Lan) trung tâm xuất khẩu sản phẩm sang khoảng 140 thị trường, hệ thống kiểm soát chất lượng của tập đoàn đã phát hiện “vấn đề tiềm ẩn” liên quan đến dầu PUFA do một nhà cung cấp bên thứ ba cung ứng.
Theo tổ chức tiêu dùng FoodWatch, các xét nghiệm phòng thí nghiệm ngày 26/11/2025 cho thấy sự hiện diện của vi khuẩn Bacillus cereus, và đến ngày 9/12/2025, nhà chức trách Hà Lan đã được thông báo về nguy cơ nhiễm khuẩn. Vi khuẩn này có khả năng tạo ra Cereulide một loại độc tố nguy hiểm, đặc biệt đối với trẻ nhỏ.
Nestlé khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy Cereulide tồn tại trong các lô sản phẩm bị ảnh hưởng, đồng thời nhấn mạnh lượng dầu ARA sử dụng trong sữa là rất nhỏ.
Tuy nhiên, theo “nguyên tắc thận trọng tối đa”, tập đoàn vẫn tiến hành thu hồi tự nguyện các lô hàng có khả năng liên quan.
Trên website chính thức, Nestlé cho biết đang vận hành Hệ thống Quản lý Chất lượng Nestlé (NQMS) với các tiêu chuẩn nội bộ khắt khe, vượt yêu cầu pháp lý thông thường. Quy trình kiểm soát bắt đầu từ khâu phê duyệt nhà cung cấp, với các đợt kiểm tra thực địa định kỳ.
Nguyên liệu thô khi nhập kho phải được cách ly, trải qua xét nghiệm vi sinh và hóa lý độc lập trước khi đưa vào sản xuất. Trong dây chuyền, doanh nghiệp áp dụng nguyên tắc “An toàn từ bản chất”, phân vùng vệ sinh nghiêm ngặt và giám sát bằng công nghệ AI theo thời gian thực.
Sản phẩm sau đóng gói tiếp tục được lưu kho để chờ kết quả kiểm nghiệm cuối cùng trước khi xuất xưởng, đồng thời duy trì việc lấy mẫu ngẫu nhiên trên thị trường.
Tuy nhiên, nhiều hãng truyền thông quốc tế cho rằng các thông tin then chốt về quy trình sản xuất những lô sữa nghi nhiễm độc vẫn chưa được Nestlé làm rõ.
Câu hỏi đặt ra là: Nguyên liệu nghi nhiễm khuẩn đã được sử dụng trong sản xuất bao lâu trước khi nguy cơ được phát hiện? Vì sao rủi ro không bị phát hiện ngay ở giai đoạn kiểm tra đầu vào? Liệu Nestlé có quá tin tưởng vào chứng nhận chất lượng do nhà cung cấp tự công bố?
Cáo buộc “đứt gãy” trong truy xuất và truyền thông
FoodWatch còn chỉ ra sự “đứt gãy nghiêm trọng” trong việc truy xuất nguồn gốc và truyền thông rủi ro. Theo tổ chức này, dù nhà chức trách Hà Lan được thông báo từ ngày 9/12/2025, đến ngày 15/12, Nestlé vẫn xác nhận với Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sản phẩm Tiêu dùng Hà Lan (NVWA) rằng không có sản phẩm nào được phân phối tại Hà Lan hay Bỉ. Tuy nhiên, chỉ ba tuần sau, người tiêu dùng tại đây lại đối mặt với lệnh thu hồi.
“Hoặc là việc phân phối thực sự đã diễn ra, hoặc đánh giá rủi ro và phạm vi đã thay đổi, hoặc hệ thống truy xuất và truyền thông đã thất bại”, bà Nicole van Gemert, Giám đốc FoodWatch Hà Lan nhận định.
Theo FoodWatch, chính quyền Pháp cho biết các sản phẩm có nguy cơ đã được bán ra từ đầu tháng 10/2025. Một số quốc gia như Pháp, Phần Lan và Đan Mạch bắt đầu thu hồi từ giữa tháng 12, trong khi các lệnh thu hồi công khai tại Hà Lan, Bỉ, Đức và Ireland chỉ được kích hoạt vào đầu tháng 1/2026.
“Nếu sản phẩm đã bán ra từ tháng 10 và nhà chức trách biết từ đầu tháng 12, thì việc chậm gần một tháng mới công bố thu hồi toàn cầu là điều không thể chấp nhận, đặc biệt với sữa bột trẻ em”, bà van Gemert nhấn mạnh.
Giới chức Áo cũng cho rằng Nestlé đã tiến hành một đợt thu hồi “lặng lẽ” trong kỳ nghỉ Giáng sinh trước khi phát cảnh báo công khai – cách xử lý bị các tổ chức tiêu dùng đánh giá là không thỏa đáng và tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe cộng đồng.
FoodWatch kêu gọi Nestlé công khai danh tính nhà cung cấp nguyên liệu, đồng thời khuyến cáo các bậc phụ huynh không vội tiêu hủy sản phẩm bị thu hồi để giữ lại bằng chứng trong trường hợp cần tiến hành các hành động pháp lý.
Về phía mình, Nestlé khẳng định đến nay chưa ghi nhận trường hợp bệnh lý nào liên quan đến các sản phẩm trong diện ảnh hưởng.
Tập đoàn cho biết đã hoàn tất kiểm tra toàn bộ dầu ARA và các hỗn hợp dầu liên quan, đồng thời làm việc với các nhà cung cấp thay thế để đảm bảo nguồn cung, trong khi tiếp tục điều tra nguyên nhân gốc rễ với nhà cung cấp cũ.
