Bộ Công thương vừa công bố dự thảo 3 về Quyết định của Thủ tướng quy định về chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện.
Theo đề xuất mới, mỗi hộ được hỗ trợ trực tiếp 1-1,5 triệu đồng cho lắp đặt điện mặt trời, thêm 1-1,5 triệu đồng nếu kèm hệ thống lưu trữ BESS (với điều kiện tối thiểu về công suất). Ngoài ra, hộ gia đình có thể vay ưu đãi: 4 triệu đồng/kWp với phần công suất đến 5 kWp và thêm 2 triệu đồng/kWh nếu lắp BESS đến 10 kWh.
Với mức hỗ trợ ngân sách tối đa 3 triệu đồng/hộ, nếu 50% số hộ dân cả nước (khoảng 14 triệu hộ) lắp đặt điện mặt trời mái nhà, Bộ Công thương ước tính, tổng chi ngân sách giai đoạn 2026-2030 có thể lên tới 42.000 tỷ đồng. Tức, bình quân mỗi năm, ngân sách cần bố trí khoảng 8.400 tỷ đồng, tương đương 250 tỷ đồng cho mỗi tỉnh.
Bộ Công thương cho rằng con số này không quá lớn so với ngân sách địa phương và sẽ được Bộ Tài chính cân đối, bố trí trong dự toán hằng năm của các tỉnh.
"Tuy nhiên, mức tiền hỗ trợ này là tối đa, còn thực tế phụ thuộc điều kiện ngân sách của địa phương và nhu cầu lắp đặt của hộ gia đình", Bộ Công thương nhấn mạnh và cho biết quy định này áp dụng chung cho tất cả các hộ dân để đảm bảo tính công bằng.
Về hiệu quả, nếu mỗi hộ dân lắp đặt trung bình khoảng 3 kWp thì điện lượng sản xuất hàng năm có thể lên đến hơn 50 tỷ kWh, tương đương 16% nhu cầu điện của cả nước năm 2024.
"Đối với hệ thống điện quốc gia, nguồn điện phân tán này sẽ giúp giảm chi phí đầu tư, vận hành lưới truyền tải, hạn chế phải mua điện từ các nguồn có giá cao và góp phần giảm phát thải ròng. Với các hộ gia đình, lợi ích thể hiện rõ ở việc giảm chi phí tiền điện, đặc biệt đối với nhóm tiêu thụ nhiều thuộc bậc thang giá cao", Bộ Công thương đánh giá.
Sở dĩ lần này thay đổi đề xuất so với dự thảo lần 2, theo Bộ Công thương do có các ý kiến về tính khả thi của mức đề xuất cũ.
Cụ thể, ở dự thảo lần 2, Bộ Công thương đề xuất hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự dùng với mức tối đa 500.000 đồng/kWp, nhưng không vượt quá 2,5 triệu đồng/hộ và áp dụng đến ngày 1/1/2031. Ngoài ra, các hộ còn có thể được hưởng hỗ trợ lãi suất vay thương mại để đầu tư hệ thống.
Bộ Tài chính dẫn số liệu cho thấy chi phí đầu tư điện mặt trời mái nhà hiện ở mức 12-15 triệu đồng/kWp, tương đương 60-150 triệu đồng cho hệ thống công suất 5-10 kWp, với thời gian hoàn vốn khoảng 5 năm.
Vì vậy, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công thương làm rõ cơ sở đề xuất mức hỗ trợ trên để đảm bảo việc hỗ trợ mang ý nghĩa khuyến khích thực tế, khả thi, tránh hình thức...
