Tọa đàm nhằm góp phần nâng cao năng lực, bản lĩnh chính trị, phương pháp tác nghiệp hiện đại và tăng cường khả năng sản xuất các tác phẩm chính luận, luận chiến cho đội ngũ người làm báo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Nhiễu loạn thông tin gia tăng, nhiều sức ép mới
Phát biểu tại tọa đàm, ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang tích cực chuẩn bị cho Đại hội XIV, môi trường truyền thông trong nước và quốc tế có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo.
Đặc biệt, không gian mạng cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các thuật toán phân phối nội dung đang trở thành “mặt trận” quan trọng, nơi các thế lực thù địch gia tăng hoạt động chống phá với phương thức ngày càng tinh vi, có tổ chức và mang tính hệ thống.
Theo ông Trần Trọng Dũng, thực tiễn cho thấy các luận điệu xuyên tạc, thông tin xấu độc không còn xuất hiện rời rạc, đơn lẻ mà được triển khai bài bản, phối hợp chặt chẽ trên nhiều nền tảng truyền thông khác nhau.
"Tốc độ lan truyền nhanh, phạm vi tác động rộng và khả năng gây nhiễu loạn nhận thức xã hội ngày càng lớn đã và đang tạo ra sức ép không nhỏ đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với báo chí cách mạng Việt Nam trong việc giữ vững vai trò định hướng, dẫn dắt và củng cố niềm tin xã hội", ông nhấn mạnh.
Dẫn lại nhận định trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng về việc công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch “có lúc, có nơi còn bị động, thiếu sắc bén, tính chiến đấu chưa cao”, ông Trần Trọng Dũng cho rằng đây là đánh giá thẳng thắn, xác đáng, phản ánh đúng thực trạng và gợi mở yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực, hiệu quả đấu tranh tư tưởng của báo chí trong tình hình mới.
Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là trách nhiệm chính trị mà còn là một hoạt động nghiệp vụ đặc thù, đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa bản lĩnh chính trị, tri thức lý luận, kỹ năng nghề nghiệp và tư duy truyền thông hiện đại. Trong bối cảnh nhiều địa phương đang thực hiện hợp nhất các cơ quan báo chí, phát thanh – truyền hình, chuyển sang mô hình tòa soạn hội tụ, yêu cầu sản xuất nội dung đa nền tảng, nhất là các tác phẩm chính luận – luận chiến có chiều sâu, sức thuyết phục cao càng trở nên cấp thiết.
Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Trần Trọng Dũng cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế trong hoạt động báo chí về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
"Nội dung còn mỏng, thiếu tính hệ thống, dễ trùng lặp; tác phẩm đa phương tiện chưa tương xứng với yêu cầu truyền thông hiện đại; nhiều bài viết mới dừng ở mức phản bác tình huống, thiếu chiều sâu lý luận; đội ngũ tác giả chuyên sâu về lĩnh vực xây dựng Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng còn chưa nhiều. Những hạn chế đó cho thấy yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, phương pháp và cách thức tổ chức thông tin", ông cho biết.
Cá nhân hóa, mềm hóa nội dung để lan tỏa hiệu quả thông tin tích cực
Chia sẻ tại tọa đàm, nhà báo Phương Quyên, Vụ trưởng, Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Báo Nhân Dân cho rằng, trong bối cảnh môi trường truyền thông biến động nhanh, báo chí cần nâng cao tính dự báo, sự chủ động và khả năng lựa chọn đúng “điểm rơi” thông tin nhằm lan tỏa kịp thời những giá trị tích cực, những thông tin đúng đắn ngay từ đầu.
Thay vì chờ đợi thông tin xấu, quan điểm sai trái xuất hiện rồi mới phản bác, báo chí cần đi trước một bước, chủ động cung cấp thông tin chính xác, có định hướng, nhất là đối với các vấn đề lớn, dự án quan trọng hay những chương trình, chính sách có tác động xã hội rộng, dễ phát sinh luồng ý kiến trái chiều.
Theo nhà báo Phương Quyên, để nâng cao hiệu quả thuyết phục, các tuyến bài về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được cá nhân hóa nội dung, “mềm hóa” cách thể hiện, đi sâu vào những chi tiết nhỏ, những câu chuyện cụ thể gắn với thực tiễn đời sống.
"Khi báo chí biết khai thác từ những điều gần gũi, thiết thực, bài viết sẽ dễ tiếp cận công chúng hơn, tạo sự đồng thuận tự nhiên và bền vững hơn so với cách truyền đạt khô cứng, nặng tính lý luận thuần túy. Sự kết hợp hài hòa giữa lý luận và thực tiễn chính là yếu tố then chốt giúp các tác phẩm chính luận – luận chiến gia tăng sức thuyết phục", bà Quyên nhấn mạnh
Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới trong báo chí đa phương tiện, nhà báo Phương Quyên cho rằng, cần phân khúc rõ đối tượng độc giả để lựa chọn hình thức thể hiện phù hợp. Thực tiễn tại Báo Nhân Dân thời gian qua cho thấy, việc đa dạng hóa phương thức truyền thông, sáng tạo các sản phẩm báo chí trên nhiều nền tảng đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ những điều tốt đẹp, những giá trị tích cực trong xã hội – một cách tiếp cận hiệu quả đi từ “xây”.
Theo nhà báo Phương Quyên, trong giai đoạn hiện nay, báo chí không thể chỉ là những bài viết đơn lẻ, mà cần chủ động tổ chức các hoạt động, sự kiện, chiến dịch truyền thông bài bản, qua đó hình thành một hệ sinh thái lan tỏa tư tưởng đồng bộ, liên thông trên nhiều mặt trận, phù hợp với yêu cầu của tình hình mới.
Tuy đổi mới mạnh mẽ về phương thức và hình thức thể hiện, nhà báo Phương Quyên nhấn mạnh, báo chí trong mọi hoàn cảnh vẫn phải kiên định bảo đảm các giá trị nền tảng của báo chí cách mạng, đó là tính Đảng, tính khoa học và tính chiến đấu.
"Đây không chỉ là yêu cầu mang tính nguyên tắc, mà còn là trụ cột bảo đảm cho mỗi tác phẩm báo chí giữ vững vai trò định hướng, dẫn dắt dư luận, góp phần xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách bền vững, hiệu quả", bà Quyên khẳng định.
