Khi cả nước chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP Huế đã chủ động giải bài toán rà soát hộ nghèo - một lĩnh vực vốn phức tạp, dễ sai lệch và phụ thuộc nhiều vào phương pháp thủ công bằng việc số hóa toàn diện quy trình điều tra thông qua ứng dụng di động, bảo đảm tính chính xác, minh bạch và kịp thời ngay trong bối cảnh bộ máy được tổ chức lại.
Chi cục Phát triển Nông thôn và Quản lý Chất lượng (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã kế thừa, nâng cấp và hoàn thiện ứng dụng “Rà soát hộ nghèo” để triển khai điều tra, rà soát và tổng hợp kết quả theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đây được xem là bước ngoặt quan trọng khi xóa bỏ hoàn toàn phương pháp rà soát thủ công bằng phiếu giấy, chuyển sang quy trình số hóa 100% thông qua ứng dụng di động.
Ứng dụng cho phép cập nhật dữ liệu theo thời gian thực, tích hợp định vị GPS và hình ảnh hiện trạng hộ gia đình được rà soát nhằm xác thực đối tượng, qua đó bảo đảm tính minh bạch, chính xác và khách quan. Không chỉ thay đổi công cụ, việc triển khai app còn thay đổi tư duy quản lý: từ “ghi chép – tổng hợp” sang “dữ liệu hóa – kết nối – phân tích”.
Theo ông Lê Văn Anh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, ứng dụng “Rà soát hộ nghèo” đã giúp rút ngắn khoảng 50% thời gian điều tra, giảm đáng kể áp lực hành chính cho cán bộ cơ sở, đồng thời xây dựng được cơ sở dữ liệu số “đúng, đủ, sạch, sống”, có khả năng kết nối, liên thông với Cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia.
Đây là nền tảng quan trọng để tham mưu UBND thành phố ban hành và triển khai các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội một cách kịp thời, không bỏ sót đối tượng, qua đó khẳng định vai trò tiên phong của ngành nông nghiệp và môi trường trong chuyển đổi số.
Hiệu quả của cách làm này được phản ánh rõ qua kết quả giảm nghèo trên địa bàn thành phố. Bình quân giai đoạn 2022 – 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm 0,95%/năm, vượt chỉ tiêu Chính phủ và Thành ủy giao (0,7 – 0,75%/năm). Không chỉ giảm về số lượng, khoảng cách chênh lệch nghèo giữa khu vực thành thị và nông thôn, giữa nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng từng bước được thu hẹp.
Đặc biệt, đến cuối năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo còn 1,4%, giúp thành phố về đích sớm trước một năm so với mục tiêu Nghị quyết 11-NQ/TU ngày 3/11/2021 về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025, góp phần quan trọng vào mục tiêu đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Song song với chuyển đổi số, các chính sách giảm nghèo trong giai đoạn này được triển khai đồng bộ, có sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các cấp, các ngành và sự tham gia của toàn xã hội. Nguồn lực ngân sách được tăng cường, lồng ghép hiệu quả; nhận thức và trách nhiệm của người dân trong công tác giảm nghèo được nâng lên. Các chính sách hỗ trợ không chỉ mang tính “cứu trợ”, mà dần trở thành điểm tựa giúp hộ nghèo, hộ cận nghèo ổn định cuộc sống, chủ động vươn lên thoát nghèo bền vững.
Trong bối cảnh chuẩn nghèo mới giai đoạn 2026 – 2030 chưa được Chính phủ ban hành, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 417/KH-UBND ngày 9/10/2025 về rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2025 theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 – 2025; đồng thời xác định hộ làm nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có mức sống trung bình trên địa bàn.
Việc rà soát này nhằm đánh giá sát thực trạng mức sống của người dân, làm cơ sở tổng kết mục tiêu giảm nghèo giai đoạn 2021 – 2025 và xây dựng, đề xuất các chính sách phát triển kinh tế – xã hội, an sinh xã hội phù hợp cho giai đoạn 2026 – 2030.
Theo ông Lê Văn Anh, trong trường hợp Chính phủ chưa ban hành chuẩn nghèo mới và cho phép kéo dài thời gian thực hiện chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 – 2025 sang năm 2026, địa phương vẫn có đầy đủ cơ sở pháp lý và dữ liệu thực tiễn để triển khai kịp thời các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội cho người dân ngay từ đầu năm 2026.
Từ thực tiễn này có thể thấy, chuyển đổi số không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà đang trở thành “trụ cột” trong quản trị giảm nghèo hiện đại, giúp chính sách đi đúng đối tượng, đúng thời điểm và tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu giảm nghèo bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
