Ngày 5/6, tại đảo yến Hòn Nội, Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Yến sào Khánh Hòa năm 2025.
Lễ hội Yến sào thể hiện niềm tự hào về truyền thống lịch sử ngành nghề gần 700 năm, tôn vinh và tri ân Thủy tổ, Thánh Mẫu và các vị tiền bối ngành nghề yến sào.
Đây là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện Lễ hội Văn hóa - Du lịch Biển Khánh Hòa 2025, đồng thời thu hút sự chú ý của đông đảo người dân và du khách khi Lễ hội Yến sào vừa được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tại lễ hội, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa thực hiện nghi lễ dâng hương để tưởng nhớ đến công đức của các bậc tiền hiền, thủy tổ ngành nghề yến sào.
Đó là Đề đốc thủy quân Lê Văn Đạt (thời nhà Trần) đã có công phát hiện, gìn giữ các đảo yến ở vùng biển Bình Khang (đảo yến ngày nay); sự hy sinh của An phủ sứ Bình Khang Lê Văn Quang và con gái là Đại đô đốc thủy quân Tây Sơn Lê Thị Huyền Trâm trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền, bảo vệ các đảo yến.
Theo sử sách, năm 1328, đề đốc Thuỷ quân Lê Văn Đạt là người đã phát hiện ra các hòn đảo có yến làm tổ ở vùng biển Bình Khang. Ông được suy tôn là Thủy tổ nghề yến sào Việt Nam.
Kế nghiệp Thủy tổ là An phủ sứ Bình Khang Lê Văn Quang hậu duệ đời thứ 21 của Thủy tổ Lê Văn Đạt cùng con gái Lê Thị Huyền Trâm - đảm nhiệm sứ mệnh bảo vệ, phát triển các đảo yến.
Trong đó, mọi người không quên khắc ghi ngày 10/5 âm lịch năm 1793 - thời điểm Đại đô đốc Lê Thị Huyền Trâm cùng cha và các tướng sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền và các đảo yến. Từ đó, người dân suy tôn bà là Đảo Chủ Thánh Mẫu và lập miếu thờ trên đảo Yến. Từ đó, cứ tới ngày 10/5 âm lịch hàng năm là ngày diễn ra Lễ hội Yến sào Khánh Hòa.
Trước đó, tối 4/6/2025, tại Công viên Văn hóa Yến Sào (TP Nha Trang), Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa phối hợp với Sở VHTT&DL tỉnh Khánh Hòa tổ chức Lễ vinh danh Tri thức dân gian và Lễ hội Yến sào Khánh Hòa chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
