Ngày xưa do kinh tế còn khó khăn nên bánh ngải chỉ được làm trong ngày Tết Thanh minh, lễ mừng lúa mới hoặc những dịp gia đình có cỗ bàn của người Tày. Tuy nhiên ngày nay, để phục vụ nhu cầu thưởng thức của người dân, món bánh này được bày bán rộng.
Theo khảo sát của PV, những ngày này, tại các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo… nhiều tài khoản rao bán cả nghìn chiếc bánh ngải mỗi ngày. Được biết, loại bánh này có quanh năm nhưng ngon nhất là vào tháng 3, 4 (âm lịch) bởi lúc này lá ngải cứu vào mùa ngon nhất, cũng là mùa gạo mới.
Bánh ngải Lạng Sơn có màu xanh mướt mắt đang gây sốt trên chợ mạng. Ảnh: chụp màn hình.
Anh Đức Hùng – một người bán bánh ngải online tại Hà Nội cho hay, trung bình mỗi ngày cửa hàng anh bán được từ 1000 – 1200 chiếc bánh. “Năm nào cũng vậy, cứ tầm tháng 3, 4 (âm lịch) là cửa hàng đông khách nhất vì lá ngải mùa này ngọt, không đắng. Người 10, người 20 bánh, thậm chí có người mua cả trăm chiếc về ăn hoặc biếu người thân, bạn bè. Khách mua đa phần là các chị em văn phòng, mẹ bỉm sữa và chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch”, anh Hùng kể.
Tương tự, chị Ngọc (Long Biên, Hà Nội) chuyên bán các đặc sản vùng cao hơn 3 năm cho hay, đều đặn hàng ngày chị gom đơn từ sáng tới tối rồi chốt lượng. Sau đó báo lại với đầu mối ở Lạng Sơn và gửi bánh xuống vào sáng sớm ngày hôm sau.
“Bánh phải được lấy trong ngày để đảm bảo tới tay khách được thơm ngon, giữ đúng hương vị. Giá bánh sẽ động từ 4.000 – 5.000 đồng/chiếc. Bánh có hai loại, nhân vừng đen và vừng trắng, nhưng đa số khách thích nhân vừng đen hơn vì có vị lạ miệng, bánh cũng thơm hơn”, chị Ngọc kể.
Một hộp bánh 10 chiếc có giá từ 40.000 – 50.000 đồng. Ảnh: NVCC
Cũng theo chị Ngọc, vài năm trở lại đây, người dân Hà Nội có xu hướng tìm về các món ăn quê, dân dã, nói không với chất bảo quản. Thế nên, các món ăn vùng miền độc đáo luôn là mặt hàng bán chạy, kinh doanh tốt với tiểu thương.
"Tôi đã bán bánh ngải được tầm 4 năm nên lượng khách khá ổn định. Nguồn tiêu thụ chủ yếu là các hội nghị, tiệc gia đình và các quán hàng thực phẩm. Nếu bán buôn thì bánh sẽ có giá 2.500 - 3.000 đồng/chiếc, còn giá bán lẻ thì dao động 4.000 - 6.000 đồng/chiếc" - chị thông tin.
Nhân bánh là vừng được rang chín, giã nhỏ trộn với đường phên. Ảnh: NVCC
Chị Minh Thương (Nam Từ Liêm - Hà Nội) cho biết, thay vì khai vị bằng món bánh dày như mọi khi, chị đặt 200 chiếc bánh ngải về làm cỗ.
“Đợt này nhà có cỗ nên tôi muốn đổi vị. Bánh ngải tưởng chừng như khó ăn, vì làm từ lá ngải đắng, nhưng qua sự chế biến tài tình, món bánh này rất dễ ăn, thơm ngon và mát. Vả lại, bản chất của ngải cứu là cây thuốc quý, có tác dụng điều hòa khí huyết, trừ hàn thấp, cầm máu, chống đau đầu, cảm cúm...nên rất tốt cho sức khỏe. Tôi mua với giá 5.000 đồng/chiếc đã bao gồm phí vận chuyển”, chị Thương nói.
Chị Vi Thị Mai, người Tày có “thâm niên” làm bánh ngải ở Lạng Sơn cho hay, làm bánh ngải làm không khó, nhưng phải tỉ mỉ và khéo léo từ khâu chọn nguyên liệu cho đến công đoạn chuẩn bị, thực hiện.
Những chiếc bánh được nặn ra với bao tình cảm và sự khéo léo của người phụ nữ Tày. Ảnh: Nguyễn Thúy.
Nguyên liệu chính để làm bánh gồm: Lá ngải (ngải cứu), gạo nếp, vừng và đường phên. Những nguyên liệu này tuy là những thực phẩm gần gũi với đời sống của người dân tộc Tày nhưng được tuyển chọn rất kỹ càng và cẩn thận.
“Bánh ngải rất kén gạo, không phải bất kỳ loại gạo nào cũng làm được bánh. Muốn có được mẻ bánh thơm, dẻo phải chọn loại nếp nương, nếp cái hoa vàng được trồng trên nương theo phương pháp canh tác truyền thống, không phun thuốc trừ sâu, không sử dụng phân hóa học, tuyệt đối không lẫn gạo tẻ. Đường chấm bánh cũng phải là đường phên, có màu vàng, ngọt, không có sạn. Đặc biệt, lá ngải phải tươi, non, có màu xanh thẫm”, chị Mai nói.
Bánh ngải sẽ được gói cẩn thận để vận chuyển “xuống phố”. Ảnh: NVCC
Cũng theo chị Mai, hàng ngày, bà thường gửi bánh ngải theo xe khách xuống Hà Nội cho các đầu mối. Bánh bán rất chạy nên bà phải thuê thêm người làm mới có đủ bánh cung cấp ra thị trường.
